nieuws

Grondspeculanten gaan meebetalen aan Vinex-locaties VROM wil heffing op grondexploitatie

bouwbreed Premium

Het ministerie van VROM wil in de Wet op de ruimtelijke ordening de mogelijkheden voor gemeenten om een heffing op te leggen ter dekking van de kosten voor bouwlocaties, uitbreiden. Grondspeculanten, die nu vaak niet bereid te zijn bij te dragen in de kosten, krijgen in de toekomst gewoon een heffing waardoor zij dan wel meebetalen.

In een notitie aan de Tweede Kamer schrijft minister De Boer dat gemeenten op dit moment in een aantal gevallen opdraait voor kosten van een bestemmingsplan zoals wegen, openbaar groen, bodemsanering, zonder dat die kunnen worden doorberekend in de grondexploitatie. Dit geldt voor gemeenten waarin projectontwikkelaars en grondspeculanten de meest lucratieve gronden in handen hebben.

In het algemeen proberen die gemeenten met de projectontwikkelaars afspraken te maken over een verdeling van de kosten. Dan nog resteren echter tekorten op de grondexploitatie die uit de algemene middelen van de gemeente moeten worden gefinancierd. Dat nu vindt De Boer geen goede zaak, alleen al omdat hierdoor verschil optreedt tussen gemeenten die geen gronden hebben en zij die wel alle gronden verwerven voor een nieuwe bouwlocatie. Die laatste kan alle kosten van een bestemmingsplan verwerken in de grondexploitatie en doorberekenen in de uitgifteprijs.

Oplossingen

In haar notitie suggereert De Boer een aantal oplossingen voor dit probleem. Onder meer wordt dan gedacht aan verhoging van de grondkostensubsidie of kostenverhaal via de bouwvergunning. Deze beide vallen af wegens ongewenste neveneffecten en kans op ‘detournement de pouvoir’.

Een andere mogelijkheid zou zijn verandering van de nu al bestaande baatbelasting. Ook daar voelt De Boer weinig voor. De wijziging zou ingrijpend moeten zijn waardoor er sprake is van een praktisch nieuw instrument.

Voor haar blijft er daarom een optie open: een grondexploitatieheffing op basis van de Wet ruimtelijke ordening. Die is slechts op een doel gericht, het verhalen van de werkelijk te maken kosten.

Daartoe wil zij een limitatieve opsomming opnemen in het Besluit ruimtelijke ordening van de kosten die mogen worden verhaald. Daarbij gaat het naast die kosten die volgens de baatbelasting al mochten worden doorberekend, om bovenwijkse voorzieningen, regionale vereveningsafdrachten, bestemmingsplankosten en excessieve plankosten zoals bodemsanering en kosten voor aankoop en amovering van gebouwen.

Daarnaast wil zij de kostentoerekening differentieren zodat voor duurdere woningbouw een groter aandeel in de kosten wordt betaald en voor sociale woningbouw minder.

Zij stelt zich daarbij voor dat in eerste instantie gemeenten en marktpartijen op vrijwillige basis afspraken maken over de verdeling van de kosten. Diegenen die niet meedoen aan de afspraak krijgen dan alsnog een heffing opgelegd.

Exploitatieopzet

De heffing wordt berekend aan de hand van een grondexploitatie-opzet, waarin de te verhalen worden vastgesteld en gefixeerd. Tegen deze exploitatie-opzet kan beroep worden aangetekend bij de belastingrechter.

De minister verwacht dat het effect van de heffing zal zijn dat het voor potentiele particuliere exploitanten niet langer aantrekkelijk is binnen een locatie strategische en verhoudingsgewijs te dure grondaankopen te doen. Op termijn zullen zij immers een bijdrage leveren in de exploitatiekosten ter hoogte van het bedrag dat bij actief grondbeleid verhaald zou kunnen worden via de uitgifteprijs.

De bereidheid in overleg met gemeente een locatie te ontwikkelen en een reele bijdrage te leveren aan de kosten, zal naar verwachting toenemen.

Hiermee lijkt de grondheffing in grote lijnen op de ideeen die de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de Neprom en NVB in een brief aan VROM hebben ontvouwd.

De minister geeft nu een aantal adviesorganen drie maanden te tijd om er een advies over uit te brengen. Daarna zal zij een wetsontwerp maken.

Reageer op dit artikel