nieuws

NS-station Rijswijk is helder en veilig

bouwbreed

Het heeft dezelfde uitstraling als op de artist’s impression die enkele jaren geleden is gemaakt. Tevreden constateert architect Theo Fikkers van architecten- en ingenieursbureau Articon dan ook dat de twee belangrijkste uitgangspunten van zijn ontwerp voor station Rijswijk, helderheid en veiligheid, in werkelijkheid zijn gerealiseerd zoals hij het zich had voorgesteld.

Minister Jorritsma van Verkeer en Waterstaat opende gisteren het derde ondergrondse station van de Nederlandse Spoorwegen. Alleen Schiphol en Rotterdam Blaak gingen Rijswijk voor.

‘Geen onderwereld, maar zo leefbaar mogelijk’ was voor de architect de randvoorwaarde. Dat betekende extra aandacht aan helderheid en veiligheid. Wie nu het stationsgebouw of de perrons betreedt kan constateren dat die opzet is geslaagd. Station Rijswijk oogt helemaal niet als een ‘ondergronds’. Het kan eerder als licht en overzichtelijk worden gekarakteriseerd.

Basis voor de helderheid vormt het stationsgebouw in de vorm van een glazen piramide en de acht kleinere piramiden die daglichttoetreding op de ondergrondse perrons mogelijk maken. De piramidevorm is overigens vooral uit bezuinigingsoverwegingen ontstaan. Door de orthogonale vormen in de tunnel, kon de constructie van het stationsgebouw het goedkoopst worden uitgevoerd als daarbij werd aangesloten. De piramidevorm bovenop de vierkante plattegrond werd vervolgens ook gekozen omdat daarmee een kleinere investering was gemoeid dan met andere vormen.

De piramide bestaat uit gelamineerd veiligheidsglas. Dat is ontspiegeld waardoor het helderder wordt en minder reflecteert dan gewoon glas. Een speciale toplaag (clearshield) zorgt ervoor dat vuil minder aanhecht en waterdruppels gewoon naar beneden rollen.

Om de helderheid in de tunnel te vergroten zijn de betonwanden bekleed met lichtroze metalen panelen die tevens een geluidabsorberend effect hebben.

Zicht

Om de veiligheid in het station te waarborgen was ‘zien en gezien worden’ een belangrijk item bij het ontwerp. Er zijn geen hoeken waar men zich kan verbergen, de kolommen zijn zo slank dat niemand er ongezien achter kan staan, de liften zijn van glas en vanaf de perrons zichtbaar, zowel overdag als ’s avonds zijn de perrons verlicht door dag- en/of kunstlicht.

Ook in verband met de veiligheid – in geval van een calamiteit mag de ontruimingstijd van de perrons maximaal vijf minuten bedragen – is gekozen voor een grote trapbreedte van vijf meter.

In geval van brand zorgen automatisch openende rookkleppen in de piramide voor de rookafvoer.

Verdiept

Van ‘ondergronds’ is overigens in Rijswijk maar nauwelijks sprake. ‘Verdiept’ zou een betere omschrijving zijn: de sporen liggen zes meter onder het maaiveld en het dak van de tunnel een meter erboven. De bouw van het station vormde onderdeel van de spoorverdubbeling tussen Den Haag Hollands Spoor en de gemeentegrens Rijswijk/Delft, die in totaal een investering vergde van f. 320 miljoen. Het vier kilometer lange Rijswijkse deel kostte f. 250 miljoen, waarvan f. 160 miljoen voor de tunnel.

In de oorspronkelijke plannen zou de spoorverdubbeling in de gemeente Rijswijk bovengronds worden uitgevoerd. Op aandrang van de gemeente is echter tot een verdiepte aanleg besloten. De extra investering van f. 35 miljoen die daarmee was gemoeid, is voor eenderde door het Rijk en voor tweederde door de gemeente Rijswijk betaald. In totaal is 1500 meter spoorlijn verdiepte aangelegd, waarvan 500 meter is voorzien van een dak. De werkzaamheden voor de spoorverdubbeling zijn in twee fasen uitgevoerd. Eerst werden aan weerszijden van de bestaande spoorbaan nieuwe sporen gelegd, waarvan een deel in de tunnel. In de tweede fase reden de treinen over de nieuwe sporen, werd de oude spoorbaan afgebroken en vervolgens opnieuw, maar dan verdiept, aangelegd.

De tunnel is aangelegd volgens het zogenaamde polderprincipe. De buitenwanden bestaan uit diepwanden die tot een diepte van 23 meter reiken. Die diepte was noodzakelijk omdat zich op 18 meter diepte een waterafsluitende kleilaag bevindt. Daardoor was het niet noodzakelijk een betonnen vloer te storten, maar kon op natuurlijke bodem worden gebouwd. Dat principe heeft er ook voor gezorgd dat het dak van de tunnel nu bijna een meter boven het maaiveld uitsteekt. Als de tunnel dieper was aangelegd, zou het gewicht op de kleilaag te gering zijn geweest waardoor de kleilaag kon barsten.

Tunneldak

Met de opening van het station zijn de werkzaamheden in de omgeving nog niet beeindigd. Er worden nog parkeerterreinen aangelegd en een deel van het tunneldak zal worden ingericht als park. Daarnaast wordt er gebouwd aan het appartementencomplex Orient Express, eveneens op het tunneldak. Dit najaar zal bovendien worden gestart met de bouw van een kantorencomplex boven de tweede stationsingang nabij het bedrijventerrein Plaspoelpolder. Tegelijkertijd moet boven deze ingang een stationshal verrijzen.

Station Rijswijk is gebouwd door de combinatie Strukton/Ballast Nedam. De werkzaamheden aan het Rijswijkse deel van de spoorlijn hebben in totaal vijf jaar geduurd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels