nieuws

Luchtschip goed alternatief voor HSL en autoweg

bouwbreed

‘De serieuze revival van het luchtschip is nu zo’n vijf jaar gaande. Onder andere het Duitse Zeppelin-concern begon mede door die belangstelling met de bouw van een modern luchtschip dat bijvoorbeeld het vervoer tussen de grote Europese steden kan verzorgen. Dat vergt minder (dure) voorzieningen dan de HSL en autowegen. Een luchtlijn vergt welbeschouwd niet meer dan een paal in A en B waaraan het schip kan aanmeren. En die paal kun je integreren in bestaande voorzieningen als een station waardoor dubbel ruimtegebruik ontstaat met alle economische voordelen van dien.’

“Berichten over luchtschepen beginnen altijd met het vergaan van de Hindenburg in 1937”, zegt J. Juffermans van De Kleine Aarde uit Boxtel. “Kijk je naar de feiten dan zie je dat het ongeluk niet het gevolg was van falende techniek maar samenhing met de oorlog. De Amerikanen konden in die tijd al op grote schaal helium aanmaken maar verboden de export ervan naar Hitler-Duitsland. De druk om door te vliegen bleek echter zo groot dat de Duitsers waterstofgas gebruikten. Dat heeft maar een vonkje nodig om te ontbranden. En dat is dan ook gebeurd; juist op het moment dat op de landingsplaats nogal wat vertegenwoordigers van de media stonden. Sindsdien is uitsluitend nog gepraat over helium voor luchtschepen.”

Paal

“Helium is duur in aanschaf maar het wordt niet verbruikt”, legt Juffermans uit. “Het hangt van de kwaliteit van het doek rond de heliumcellen af hoeveel gas er weglekt. Doorredenerend kun je het gas weer verkopen wanneer een luchtschip uit de vaart komt. De huidige generatie luchtschepen beweegt zichzelf voort met kantelbare propellers. Dat maakt de landing beduidend eenvoudiger. Vroeger vergde dat een lange horizontale aanvliegroute en dus veel ruimte. Sinds de komst van de kantelbare propellers kun je voor het landen en opstijgen volstaan met een paal. Het luchtschip manoeuvreert zich daar zelf naar toe waarna een soort magneet het schip aan de paal koppelt. Die kan bijvoorbeeld een plaats krijgen op spoorwegstations waar voor een luchtschip dan een perron wordt aangelegd. Je praat dan over dubbel ruimtegebruik en dat is ook in economisch opzicht uitermate interessant.”

“Een luchtschip vergt minimaal 100 tot 200 meter ruimte”, rekent Juffermans voor. “De meerpaal is ontworpen door ir. A. van Timmeren van de TU Delft. Hij bepleit ook dat dubbele ruimtegebruik. Temeer omdat je bij de dan ontstane combinatie van vervoersmogelijkheden gemakkelijk kunt overstappen. Daarmee bespaar je tijd en maakt het systeem zichzelf interessant. Voordat het zover is moet je onder meer de medewerking verkrijgen van de Rijksluchtvaartdienst. Ook de algemene opinie van de betrokken ministeries speelt hier een belangrijke rol. Nu brengt Verkeer en Waterstaat dezer dagen een rapport uit over de inzet van luchtschepen. Bij het departement ontwikkelt zich geleidelijk aan een licht positieve houding over deze kwestie terwijl ook de Tweede Kamer aandacht voor het onderwerp opbrengt.”

HSL

“Daar zijn dan ook hele goede redenen voor”, weet Juffermans. “Gebruikt voor de korte Europese verbindingen boekt het luchtschip aanzienlijke milieuvoordelen. Passagiers moeten wellicht iets meer tijd in de reis investeren en mogelijk een iets hoger tarief betalen. Voor dat laatste valt mogelijk een compensatie te bedenken die een luchtschipreis goedkoper maakt. Het is ook niet ondenkbaar dat het luchtschip een alternatief kan vormen voor nieuwe HSL-verbindingen. De gemiddelde snelheid van beide vervoersmiddelen beloopt om en nabij 140 kilometer per uur. Het luchtschip kampt dan wel met het nadeel dat het in een keer van A naar B gaat terwijl de hogesnelheidstrein onderweg op meerdere plaatsen stopt. Reizigers die echter in een keer van bijvoorbeeld Amsterdam naar Londen of Parijs willen zijn naar verwacht niet meer tijd kwijt.”

“In de praktijk moet nu blijken of het luchtschip over de veronderstelde voordelen beschikt”, stelt Juffermans. “In theorie is het een uitermate veilig vervoersmiddel. Het kruist niet met ander verkeer zoals een trein en kan ook niet neerstorten zoals een vliegtuig. Raakt een van de heliumhouders lek dan houden de resterende het schip in de lucht. Zou het boven zee gebeuren dat alle compartimenten leeg raken dan blijft het eenmaal beneden drijven. Daar komt bij dat er nagenoeg geen milieubederf ontstaat wanneer je een luchtschip met flexibele zonnepanelen beplakt en met de opgewekte elektriciteit de motoren aandrijft. Die ontwikkeling is vooral in Japan ver gevorderd. Het zal me dan ook niet verbazen dat Japan op niet al te lange termijn het eerste commerciele luchtschip voorstelt.”

Rotterdam

“Momenteel wordt in zo’n twaalf landen aan luchtschepen gebouwd”, inventariseert Juffermans. “Over het geheel genomen door kleine bedrijfjes met twee grote uitschieters in Europa. Het gaat dan om Zeppelin in Friedrichshafen en Rigid Airship Design in ’s Gravenland. De laatste onderneming staat onder leiding van de Schot I. Alexander die waarschijnlijk in Rotterdam gaat bouwen. Zijn eerste exemplaar zou al in 2000 moeten vliegen. Naar die datum streeft Zeppelin ook zodat er concurrentie ontstaat die het geheel op een hoger plan brengt. Die snelheid komt mede door de belangstelling van bijvoorbeeld financiers en poontwikkelaars tot stand. En die laten zich weer leiden door de politieke welwillendheid. De moderne variant van het luchtschip maken de plannen voor deze vorm van vervoer alleszins haalbaar.”

“Grotere luchtschepen leveren volgens de huidige berekeningen het grootste rendement, zegt Juffermans. “De genoemde schepen die nu in aanbouw zijn ke elk om en nabij 84 passagiers vervoeren. Afgezet tegen het vliegtuigvervoer boek je een milieuwinst van een factor 80. De financiele winst die door het wegvallen van infrastructurele voorzieningen ontstaat is eveneens aanzienlijk. Een luchtschip biedt tien keer zoveel vervoerscapaciteit per bestede gulden vergeleken met de HSL en zelfs met snelwegen. Want in het laatste geval gaat er buiten de eigenlijke rijweg nog geen ruimte verloren met het aanleggen van bermen en dergelijke. Ook het vliegtuig legt nog een fors beslag op de ruimte. Een luchtschip vergt alleen ruimte voor de stalling. Die hallen zou je op ‘verloren locaties’ op vliegvelden ke bouwen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels