nieuws

Centrale rol voor leverancier van kalkzandsteen-elementen Nieuwe bouwmethode vermindert zwaar werk

bouwbreed

Verbetering van de arbeidsomstandigheden, minder hinder voor de omgeving en een kortere bouwtijd. Dat zijn de voordelen van een nieuwe methode voor het bouwen in binnensteden die wordt beschreven in een rapport van de Stichting Toekomstbeeld der Techniek (STT) over de invoering van innovaties ter verbetering van de arbeidsomstandigheden.

Invoering van de nieuwe methode vergt echter wel de nodige inspanning omdat hij afwijkt van de gebruikelijke manier van werken. STT denkt dat de kalkzandsteenindustrie een centrale rol kan spelen bij de invoering van de nieuwe methode.

De nieuwe bouwmethode is bedacht door H.A.J. Flapper, die als bouwinnovator werkzaam is bij NBM Amstelland. Zijn uitgangspunt was het mechanisch transport te maximaliseren en daardoor de fysieke belasting van de bouwvakkers zoveel mogelijk te beperken. De nieuwe methode heeft Flapper uitgewerkt voor de bouw van een blok met zeven etagewoningen in vier bouwlagen in een smalle straat van een oude stadswijk.

De 10-tonmeter bouwkraan is daarbij de spil. Voor een dergelijke kraan is geen hijsbewijs verplicht en dus geen (dure) kraanmachinist nodig. Met een elektronische afstandsbediening kan de kraan door de bouwvakker zelf vanaf zijn werkplek worden bediend. De hele methode is afgestemd op de capaciteit van de 10-tonmeter kraan.

Nadat het heiwerk gereed is wordt de bouwkraan op straat tegen de bouwput geplaatst. Met de kraan wordt de funderingsbekisting, die is samengesteld uit geprefabriceerde elementen, direct vanuit de vrachtwagen op zijn plaats gezet. Hetzelfde geldt voor de geprefabriceerde wapeningsnetten voor de funderingsplaat.

De riolering en andere leidingen in de funderingsvloer worden geprefabriceerd aangevoerd en met de kraan vanaf de vrachtwagen in de beganegrondvloer gelegd. Het beton voor de fundering is van een speciale kwaliteit met een grote vloeibaarheid, waardoor het direct vanuit de betonmixer in de bekisting vloeit en zichzelf nivelleert.

Elementen

Voor de bouwmuren en de binnenwanden worden kalkzandsteen elementen gebruikt. De verdiepingvloeren bestaan uit betonnen elementen met een maximaal gewicht van 750 kg.

Daarbij is door Flapper een centrale rol toegedacht aan de leverancier van de kalkzandsteenelementen Alle elementen die nodig zijn voor de draagconstructie worden door de verschillende leveranciers namelijk naar de kalkzandsteenfabriek gebracht. Op het fabrieksterrein worden deze elementen in volgorde van montage op trailers geplaatst. Van de fabriek rijdt elke avond en ochtend een vrachtwagen met een volle trailer naar de bouwplaats. De twee trailers bevatten samen precies die hoeveelheid elementen die een montageploeg in een dag kan verwerken.

De draagconstructie moet in de visie van Flapper zo zin ontworpen dat alle elementen met een snelhardende cementgebonden steenlijm zijn te lijmen. Daardoor ontstaan geen wachttijden.

De voor de dakconstructie nodige dakbedekking en apparatuur worden ook met de kraan naar het dak gehesen. De geprefabriceerde schoorstenen worden met de kraan geplaatst.

De gevelkozijnen die op een ontkoppeltrailer worden aangevoerd en reeds zijn beglaasd en afgelakt, worden met behulp van de kraan gemonteerd.

De buitenkant van de gevel bestaat verder uit geprefabriceerde gelijmde baksteenelementen die eveneens met de kraan worden gemonteerd. Voor het aanbrengen van de gevelisolatie wordt een rolsteiger gebruikt. Zodoende kan volgens Flapper de buitengevel reeds enkele dagen nadat de bouwconstructie op hoogte is gereed zijn.

Uitrijsteiger

Als het dak dicht is en de beglaasde kozijnen zijn geplaatst, wordt voor het bouwblok een silo geplaatst met droge anhydriet waarmee in een dag de dekvloer wordt aangebracht.

Voor de afbouw wordt voor de balkondeuren van elke woning een uitrijsteiger gehangen. Alle installatie- en afbouwmaterialen worden op pallets of rolcontainers aangevoerd en door de kraan op de uitrijsteigers gezet. De rolcontainers maken het mogelijk de materialen naar elke ruimte in de woning te transporteren.

Ten slotte worden verpakkingen en bouwafval in de rolcontainers gebundeld en afge voerd, waarna met behulp van de bouwkraan stalen balkons aan de gevel worden gemonteerd.

Veel tijd en energie

STT heeft in het kader van een onderzoek naar arbeidsomstandigheden in de bouw (zie Cobouw van 9 september) deze methode beoordeeld. De stichting komt tot de conclusie dat de methode niet alleen voordelen heeft omdat de fysieke belasting aanzienlijk vermindert. De bouwtijd wordt namelijk ook met de helft verkort.

Dat is bedrijfseconomisch interessant, maar vermindert eveneens de overlast voor omwonenden. Bovendien wordt de overlast beperkt doordat de straat redelijk toegankelijk blijft en overdag nauwelijks vrachtwagens naar de bouwplaats rijden. Ook is er geen opslagruimte nodig omdat de vrachtwagens precies genoeg materiaal voor een dag aanvoeren. De onderzoekers van STT zien natuurlijk ook beperkingen. Zo zullen de organisatorische veranderingen die de methode vereist bij veel betrokkenen weerstand oproepen. Veel vaklieden zullen de verandering als een bedreiging van hun vakmanschap ervaren. Het zal daarom volgens STT veel energie en tijd vergen om de methode ingevoerd te krijgen.

De stichting denkt dat de methode de grootste kans van slagen heeft als een centrale belanghebbende de methode verder ontwikkelt en alle betrokken partijen overtuigt van de voordelen. STT denkt daarbij aan de kalkzandsteenindustrie.

Niet alleen omdat zij het grootste deel van de elementen voor de draagconstructie levert, maar ook omdat deze bedrijfstak gewend is om op basis van een bouwtekening elementen te fabriceren en in de juiste volgorde af te leveren.

“De voorgestelde methode wijkt daardoor niet zo heel sterk af van wat men technisch en organisatorisch gewend is. Voor de kalkzandsteenindustrie zou het een goede mogelijkheid zijn om hun dienstenpakket uit te breiden”, aldus het STT-rapport.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels