nieuws

Miljoenen kilo’s grond wachten bij Leipzig op schoonmaak

bouwbreed

“Zuidelijk van Leipzig komt een meer dan aanzienlijke bodemvervuiling voor. Een deel daarvan is zelfs zwaar giftig. De bijbehorende locaties herbergden onder meer een vroegere Russische legerplaats, voormalige gasfabrieken en buiten bedrijf gestelde bruinkoolpersen en vergassingsinstallaties voor bruinkoolbriketten. In de schoonmaakinstallatie van Deutzen wacht inmiddels zo’n 250.000 ton zwaar verontreinigde grond op reiniging. Het materiaal wordt nadien gebruikt voor de recultivering van bruinkoolgroeven. In de komende jaren blijft er nog genoeg te doen.”

Jean Quist

“In de jaren van de DDR en ook eerder leverde bruinkool vergeleken met steenkool relatief goedkope energie”, legde bedrijfsleider dr. G. Ehrlich van het grondreinigingsbedrijf Broerius Deutschland op een bijeenkomst in Deutzen uit. De onderneming maakt deel uit van Broerius International uit Barneveld. “Het afgraven van de bruinkool gebeurde in dagbouw. Daarvoor werd de grondwaterspiegel met zo’n 18 meter verlaagd. Nu het overgrote deel van de bruinkoolinstallaties buiten bedrijf is gesteld stijgt het grondwater weer. Het water verspreid echter ook de vervuiling die in de bodem zit. Het milieu loopt daardoor meer schade op dan in de dagbouwperiode. Mede om die reden is haast geboden met het schoonmaken van de vervuilde grond. Die vervuiling ontstond voor een deel ook voor de oorlog toen in Bohlen nabij Leipzig en in Leuna uit bruinkool benzine werd gemaakt. Ook in de regio Lausitz richtte de bruinkoolwinning enorme milieuschade aan.”

Vergunning

“Het gebied zuidelijk van Leipzig leverde het grootste aandeel aan de bruinkoolwinning en biedt daarmee een saneringsopgave van haast astronomische grootte”, inventariseerde Ehrlich. “Dat gegeven bepaalde mede de locatiekeuze. Het bestuur van Saksen werkte daaraan ook mee en zegde Broerius toe een vergunning te geven zodra het bedrijf met de bouw van de fabriek begon. Anderen probeerden eerder ook een deel van die markt in handen te krijgen maar moesten die pogingen staken. Het bekendste voorbeeld daarvan biedt de schoonmaak van om en nabij 60.000 ton grond uit het bruinkoolgebied nabij Rositz dat Europees werd aanbesteed. De concurrentie slaagde er tot nog toe niet in een vergunning te krijgen omdat men geen referenties had. Broerius kon daarvoor verwijzen naar de installatie in Barneveld die met instemming van de Nederlandse overheid draait. Anderen begonnen nabij Halle met een proeffabriek maar moesten die weer sluiten omdat de reinigingskosten opliepen tot zo’n DM600 per ton. Wij maken diezelfde ton schoon voor DM200.”

“Overheidsinstanties bieden de vervuilde grond voor schoonmaak aan”, zei Ehrlich. “‘Bonn’ maakt voor onder meer deze taken jaarlijks ruim DM1,5 miljard over naar de oostelijke deelstaten. Voorts bieden de grote aannemers en specifieke saneringsbedrijven partijen grond ter reiniging aan. Over het geheel genomen komt pakweg 70 procent van de opdrachten uit het oosten. Het ligt in de verwachting dat dit aandeel stijgt, al naar gelang de hoogte van de middelen die ervoor worden vrijgemaakt. Niet in de laatste plaats leidt de inrichting van toekomstige bedrijventerreinen tot meer bodemsanering. Het schoonmaken van de grond komt niet alleen het milieu ten goede. Een schone locatie is ook een voorwaarde voor het aantrekken van bedrijven. En de komst van investeerders houdt het ontstaan van dringend noodzakelijke werkgelegenheid in. In dat opzicht wekt het transport van de vervuilde grond weinig weerstand in de omgeving. Want zolang er vrachtwagens voorbij rijden wil dat zeggen dat in de buurt mensen aan het werk zijn. Bij een reele werkloosheid van 50 procent in deze regio eigenlijk iets zeldzaams.”

Capaciteit

“Sinds januari 1995 passeerde om en nabij 90.000 ton grond de reinigingsinstallatie die een jaarlijkse capaciteit van 150.000 ton heeft”, rekende Ehrlich voor. “De gemiddelde dagelijkse capaciteit van de fabriek beloopt pakweg 800 ton. Op het terrein kan pakweg 400.000 ton grond worden opgeslagen. De schoonmaak gebeurt in onderdruk bij een temperatuur van 500 tot 600 graden Celsius. De onderdruk verlaagt de verdampingstemperatuur en maakt stoffen vrij die bij normale druk pas bij 800 graden Celsius of hoger vrijkomen. Verder voorkomt de onderdruk dat gassen naar buiten gaan. De vervuiling passeert vervolgens een naverbrander bij 1200 graden Celsius wordt verhit waarbij eenvoudige oxyden ontstaan. Die worden nadien uitgewassen waarbij de temperatuur van 1200 graden in een klap terugloopt tot 120 graden Celsius. Deze geforceerde afkoeling voorkomt de vorming van gevaarlijke stoffen als dioxines. De oxyden worden eens in de drie of vier maanden verzameld en elders verbrand.”

“Vorig jaar boekten we een omzet van ongeveer DM14 miljoen wat dit jaar zal oplopen tot ruim DM18 miljoen”, verwachtte Ehrlich. “Sinds halverwege maart van dit jaar verbranden we onder meer gevaarlijk afval in de oven van Bohlen. Die activiteit levert een omzet van zo’n DM20 miljoen op. Eind volgend jaar bedraagt de totale omzet dan om en nabij DM50 miljoen. De groep investeerde tot nog toe DM27 miljoen waarvan DM10 miljoen uit eigen middelen. In Bohlen investeert Broerius nog eens DM60 miljoen. Naast gevaarlijk afval van derden wordt in die oven ook het residu van de grondreiniging verstookt. Dat gebeurt bij 1200 graden Celsius. Loopt tijdens dat proces iets scheef dan schakelt de controle-apparatuur het geheel automatisch uit. Hetzelfde gebeurt overigens in de reinigingsinstallatie van Deutzen. Overschrijden bepaalde waarden de maximale grens dan komt het hele proces vanzelf stil te liggen. Een handeling die we niet ke onderbreken. Het computerprogramma komt van een ingenieursbureau uit Leipzig dat al voor de omwenteling op dit gebied actief was.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels