nieuws

Belangstelling voor woonparken enorm, maar aanbod ontbreekt VROM moet autoluwe woonwijken eisen

bouwbreed

VROM moet in de Vinex-uitvoeringsconvenanten vastleggen dat 20 procent van de nieuwbouw in autoluwe woonwijken wordt gerealiseerd. “VROM discussieert tot op detail over het plaatsen van spoelbakken in renovatieplannen, maar laat de bouw van zo’n 500.000 woningen zondermeer aan de markt over. Dat kan zo niet.”

Aldus Wim van de Poll van de dienst Stedebouw en Volkshuisvesting van de gemeente Rotterdam gisteren op een Nirov-congres tijdens de BouwRAI ’96. Onder het motto ‘Meer wonen met minder auto: het woonpark’ was door het Nederlands Instituut voor ruimtelijke ordening en volkshuisvesting een ochtendje brainstormen over moderne woonwijken op touw gezet.

In toenemende mate overwegen gemeentebesturen nieuwe woonwijken autoluw of zelfs autovrij te realiseren. Het fenomeen van dergelijke wijken in een parkachtig karakter, sterk gericht op fietser en voetganger, is echter in Nederland niet nieuw. Vroege voorbeelden van autoluwe woonwijken treft met aan in Barendrecht, Leidschendam en Eindhoven.

Nieuw is tegenwoordig de zogenoemde maaiveldbenadering. Hierbij wordt een forse afstand tussen woning en auto voorgesteld. De ontwikkeling van het terrein van het voormalig Gemeente Waterleidingbedrijf (GWL-terrein) in Amsterdam Westerpark wordt via dit ‘auto-voorbij’ scenario gerealiseerd. Op een terrein buiten de wijk wordt de auto geparkeerd en de bewoner/bezoeker gaat te voet cq fiets verder. De eerste woningen worden na de zomer opgeleverd.

Ineke Karemaker, poleider van de autovrije woonwijk,noemt de belangstelling voor het wonen in een dergelijke wijk enorm. “Binnen vier weken zijn zesduizend enqueteformulieren ingeleverd. De belangstelling vormde ook de basis om met het po door te gaan.”

Opdrachtgever met durf

Voor het opzetten van een woonpark-wijk is het verder van belang dat er een opdrachtgever met durf wordt gevonden. “In het geval van het GWL-terrein zijn het vier corporaties geweest die hun schouders eronder hebben gezet. Er was geen marktpartij die er verder iets in zag”, aldus Karemaker. Volgens Van de Poll ontstaat pas de vraag als er ook een daadwerkelijk aanbod is. “Je ziet aan de wijken die volgens het autoluwe of zelfs autovrije principe zijn gerealiseerd dat de mensen enthousiast zijn. Toch is er iets dat de Nederlander nog niet bevalt aan het idee dat de auto niet voor de deur maar verder weg staat.”

Afspraken maken

De Rotterdamse stedebouwkundige pleitte in dit kader nadrukkelijk voor overheidsmaatregelen. “De overheid moet zorgen dat er aanbod komt. Dat is ook de rol van de overheid op het moment dat de markt het niet doet. En het is vreemd dat VROM tot op detail discussieert over het plaatsen van een dubbele spoelbak bij renovatieplannen, maar de bouw van ruim 500.000 woningen gewoon maar aan de markt overlaat.” Volgens van de Poll moet de overheid in de Vinex-uitvoeringsconvenanten vastleggen dat 20 procent van de woningen in autoluwe wijken worden gerealiseerd.

Dat het succesvol kan zijn en de kwaliteit van de woonomgeving versterkt heeft de gemeente Houten in de tachtiger jaren bewezen. Deze gemeente, die destijds de status van groeikern had, heeft de uitbreidingswijken autoluw gerealiseerd. In de praktijk komt het erop neer dat de woonwijken slechts door een toegangsweg wordt ontsloten en dat doorgaand verkeer van de ene wijk naar de andere slechts via de rondweg mogelijk is.

Geheel autovrij

In het kader van de Vinex moet Houten nog eens zesduizend woningen bouwen. Volgens ruimtelijke ordeningswethouder Henk Lenstra is Houten er met het stedebouwkundig plan in geslaagd op het succes door te borduren. Sterker, de gemeente overweegt nu het centrumgebied van de Vinex-locatie geheel autovrij aan te leggen.

Studies van het regionaal beraad Utrecht hebben uitgewezen dat de wijk zodanig kan worden opgebouwd dat auto’s ke worden geweerd.

GWL-poleider Karemaker hield haar gehoor in dit kader voor dat er juridische haken en ogen aan het realiseren van autovrije woonwijken zit. “Zo blijkt het juridisch niet mogelijk het autobezit te verbieden. Wel moet in een vroegtijdig stadium een autovrij maaiveld in bestemmingsplannen worden opgenomen.”

Onderzoek is nodig

Duidelijk is dat er nog onderzoek naar de realisering en gewenstheid van autovrije wijken moet worden verricht. Volgens Van de Poll ke onderzoeken duidelijk maken of de plankosten van autoluwe wijken inderdaad lager zijn dan nu wordt aangenomen. “En als dat dan zo is dan zouden die lagere kosten in de wijk moeten worden gestoken. Daarbij kan worden gedacht aan grotere kavels, beter openbaar gebied of domweg meer huis voor je geld.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels