nieuws

Aannemers spelen grote rol bij Elfstedentocht ‘Van mij mag het morgen lauw water gaan regenen’

bouwbreed

Dagelijks zijn ze momenteel in het nieuws. De 21 rayonhoofden van de Vereniging Friesche Elf Steden informeren het bestuur voortdurend over de ijsdikte, knelpunten in de route en de te nemen maatregelen. Zij zijn uiteindelijk bepalend voor het al dan niet doorgaan van de tocht der tochten. Opvallend is dat van de 21 rayonhoofden er liefst zes een eigen aannemersbedrijf hebben.

Of het toeval is dat er zoveel aannemers rayonhoofd zijn? “Nee”, denkt directeur Catrinus Nagelhout van het gelijknamige grond-, weg-, en waterbouwbedrijf uit Woudsend. “Aannemers ke goed organiseren.

Bovendien hebben ze veelal een ploeg mensen achter zich aan wie ze het dagelijkse werk met een gerust hart ke overdragen. Maar ach, waar praat je over. Op dit moment liggen we toch stil. Het personeel zit in de vorstverlet en helpt nu gewoon mee om de zwakke plekken op de route te dichten.”

Gemengde gevoelens

Nagelhout is sinds twee jaar rayonhoofd. Hij houdt van natuurijs, maar beseft ook dat lange vorstperiodes geld kosten.

Het Algemeen Verbond Bouwbedrijf berekende dat het vorstverlet dagelijks f. 25 miljoen kost. “Tja, maar nu we al zover zijn, moet die tocht er maar komen ook. Meteen daarna mag het wat mij betreft flink gaan dooien.”

Erfelijk belast

Rayonhoofd Ulbe Noordenbos uit Franeker gaat nog een stapje verder. Beroepsmatig – Noordenbos is directeur van zeven verenigde Friese betoncentrales en het in beton gespecialiseerde aannemersbedrijf BSN – is de lange winterperiode hem een doorn in het oog. “Van mij mag het morgen lauw water gaan regenen. Natuurlijk hoop ik op een Elfstedentocht, maar van de bouw moet ik eten. We liggen al stil sinds begin december; dat heb ik nog nooit beleefd”, moppert Noordenbos met gemengde gevoelens.

Noordenbos is net als de meeste rayonhoofden ‘erfelijk belast met ijs’. Opa was rayonhoofd, vader was rayonhoofd en nu is hij zelf rayonhoofd.

“Ach, we hebben nu wel tijd om ons met ijs bezig te houden, maar zo lang als deze winter hoeft het niet voor mij. Ja, het is druk. Coordineren, organiseren, je bent voordurend bezig met overleggen.”

Materieel

Nu de bouw toch stil ligt, kan ook makkelijk gebruik worden gemaakt van het materieel.

Nagelhout gebruikt hout en wagens om het ijs te prepareren of klunbruggen te slaan; anderen zijn met grote kipwagens in de weer om ijsblokken naar de wakken te transporteren. Allemaal vrijwilligerswerk. De Vereniging Friesche Elf Steden vergoedt alleen de benzinekosten en het materiaal.

Is het voor de grotere aannemers niet zo moeilijk zich vrij te maken als rayonhoofd, voor kleine bouwbedrijfjes ligt het moeilijker. Zoals voor Durk Schotanus, die een klein aannemersbedrijf in Sloten heeft. “We liggen al stil sinds 1 december, dus ik heb tijd voldoende. Maar tijdens de tocht van 1986 zaten we midden in het steigerwerk. Toen was ik assistent-rayonhoofd. Het viel me niet mee om tijd vrij te maken. Toch ben ik er een paar dagen tussenuit geweest, maar echt lekker voel je je dan niet.”

Veiligheid

Lange vorstperiodes in december en januari vindt Schotanus niet erg. “Ook als het niet vriest, is er toch weinig te doen. Je weet dat je in die maanden nauwelijks wat verdient.” Schaatsen is de Friese aannemer met de paplepel ingegoten. In de gloriedagen van Ard en Keesie was hij in Friesland op de lange afstanden zelfs een topper.

Hij zat in de Friese selectie met mannen als Hans van Helden en Jappie van Dijk, schaatsers die in de jaren zeventig bij het allround-schaatsen bekendheid verwierven.

Tot een doorbraak voor Schotanus kwam het niet, omdat hij de korte afstanden niet onder de knie kon krijgen. Sinds 1980 is Schotanus betrokken bij de ijscontrole. “Veel telefoneren en voor alles zorgen voor veiligheid op het ijs. Dat is het allerbelangrijkste.”

Bouwwereld

Andere aannemers die rayonhoofd zijn voor de Friese Elf Steden zijn Marten Dijkstra uit Balk, Thomas Beuker uit Workum en Dirk Toornstra uit Harlingen. Verder zijn er diverse rayonhoofden die een directe dan wel indirecte relatie met de bouwwereld onderhouden.

Zo telt de club naast de zes aannemers een kraanmachinist, een hoofd openbare werken, een hoofd weg- en waterbouw, een oud-eigenaar van een schildersbedrijf, een directeur gemeentewerken, een poleider Dienst Stadsbeheer en twee ambtenaren en een oud-ambtenaar gemeentewerken.

Rayonhoofd Thomas Beuker uit Workum (rechts), in het dagelijkse leven aannemer, controleert een stuk ‘getransplanteerd’ Elfstedenijs. Of er dit jaar een tocht komt, is nog steeds een vraag.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels