nieuws

RARO bepleit snel invoeren heffing grondexploitatie

bouwbreed

De Raad voor de Ruimtelijke Ordening (RARO) heeft bij minister De Boer gepleit voor een snelle invoering van een grondexploitatieheffing. Zo’n heffing is nodig om te voorkomen dat lagere overheden bij de ontwikkeling van Vinex-locaties in de financiele problemen komen.

In september 1993 werd voor het eerst gerept van een grondexploitatiebelasting. Toen kwam het ministerie van VROM met het rapport ‘Grondverwerving en baatbelasting “Nieuwe stijl”‘, waarin de mogelijke problemen bij grondverwerving op en ontwikkeling van Vinex-locaties aan de orde kwamen. Met name werd bezien hoe grondspeculatie kon worden tegengegaan, en hoe de verschillende grondeigenaren konden worden gedwongen bij te dragen in de kosten van de grondexploitatie van locaties.

Tot nog toe is alleen de grondspeculatie ter hand genomen, wat heeft geleid tot de Wet Voorkeursrecht Gemeenten. Maar ook het andere probleem moet nu met spoed worden opgelost, zo meent de RARO.

Het adviesorgaan wijst er in een brief aan minister De Boer op dat bij de ontwikkeling van Vinex-locaties vaak meerdere grondeigenaren in het spel zijn. Hierdoor is het uitermate moeilijk de lasten en baten van de exploititatie in een exploitatierekening te verevenen. “De situatie”, aldus de RARO, “is dat, afhankelijk van de concrete plannen, toevallige zelfontwikkelende grondeigenaren zich meester ke maken van de krenten zonder mee te betalen aan de pap.” Deze ‘free-riders’ frustreren publiek-private samenwerkingsverbanden die zijn opgetuigd ten behoeve van de uitvoering van de Vinex-bouwopgave. Zij zijn immers eenvoudig in staat zich te onttrekken aan een integrale financiele planopzet. “De financieel-economische uitvoerbaarheid van de Vinex-plannen komt hiermee op het spel te staan.”

Wetswijziging

Volgens de Raad kan dit probleem het snelst en eenvoudigst worden opgelost via een aanpassing van de Wet op de Ruimtelijke ordening. De gemeenteraad zou in die visie de bevoegdheid moeten krijgen om een zogeheten bekostigingsbesluit te nemen voor een concreet exploitatiegebied. Daarin zou de exploitatie-opzet van een gebied moeten worden vastgelegd, wat weer as basis kan dienen voor afspraken met grondeigenaren en eventueel voor dwangmaatregelen in de vorm van een grondexploitatieheffing, op te leggen aan de grondeigenaar. Dat moet overigens volgens de RARO alleen gebeuren als normaal kostenverhaal niet mogelijk is.

Navraag leert overigens dat de RARO op zijn wenken wordt bediend. Er ligt inmiddels een proeve van wet en een beleidsnotitie over dit onderwerp bij het kabinet, zo weet J.A.M. van den Brand van Van den Brand-Advisering te Nieuw-Vossemeer. Hij is een van de opstellers van het rapport uit 1993, en de bedenker van de daarin voorgestelde grondexploitatiebelasting. De heffing waar het kabinet mogelijk al de tweede week van november over zal beslissen komt vrijwel overeen met de belasting uit het rapport. “Het beestje heeft een andere naam gekregen, maar is verder nog steeds hetzelfde.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels