nieuws

Nederlandse inbreng groot op IFHP-wereldcongres

bouwbreed

De Nederlandse inbreng op het wereldcongres van de International Federation of Housing en Planning (IFHP) in het Japanse Sendai was groot. Waarschijnlijk onder impuls van minister De Boer van VROM is ons land vergevorderd met het voornemen rijkswegen, spoorlijnen en dergelijke te overbouwen. De Japanners toonden zich sceptisch, voornamelijk vanwege het gevaar voor aardbevingen.

“Persoonlijk vond ik het verontrustend, dat men ogenschijnlijk geen of weinig oog had voor de ecologische gevolgen van het bouwen”, zegt Harry Kerkhof, die als vertegenwoordiger van het Heerenveense ingenieursbureau A.P. van den Berg BV het congres bezocht.

“Volgens het World Watch Institute is de bouw voor een derde deel verantwoordelijk voor het verlies aan natuur en milieu op de wereld. Hopelijk kan in deze houding verandering komen op het volgende congres dat volgend jaar in Gotenborg wordt gehouden. Het thema zal dan zijn de ‘duurzame stad’. Op het wereld-congres in 1998 in Portugal zou dit verder uitgebouwd ke worden.” Kerkhof noemt het ‘verheugend en hoopgevend’ dat er in Nederland wordt nagedacht over overbouwing van verschillende rijkswegen, zoals de A2 bij Den Bosch-Rosmalen, de ringweg A10 bij Amsterdam, de A2 bij Leidsche Rijn, de A4 bij Leiderdorp en de Utrechtsebaan bij Den Haag.

Aardbevingen

“Debet hieraan zijn waarschijnlijk de impulsen vanuit het ministerie van VROM”, zegt Kerkhof. “De Japanners waren terughoudend met betrekking tot de constructie van de gebouwen in verband met de vrees voor aardbevingen die hier zeer wezenlijk is. Hierover en over de constructie in het algemeen moet nog worden nagedacht en we zoeken naar mogelijkheden om deze constructie verder te ke ontwikkelen.” “Het niveau van de lezingen op het congres was doorgaans niet zo hoog”, aldus Kerkhof. “De voordrachten waren niet zo boeiend en de inhoud weinig vernieuwend. En soms kwamen zaken aan de orde die zelfs al tientallen jaren achterhaald waren, zoals de aanleg van fietspaden en busbanen.”

“Doorgaans waren de current sessions interessanter dan de plenaire, maar het geheel had dikwijls meer weg van een reunie dan van een nieuwe impuls. Opvallend was dat de Nederlandse inbreng het meest interessant was, zoals het ondergrondse bouwen van prof. Horvath en Jaap Modder van het Nirov als vervanger van prof. J. Trimbosch uit Delft.”

Prestige-po

Kerkhof werd tijdens een rondtoer na het congres getracteerd op een bezoek aan het nieuw aangelegde eiland voor Tokyo, Telecom City, net als La Defense bij Parijs een groots prestige-po. De kosten lopen op tot ongeveer f. 60 miljard en dan is het nog niet half klaar.

“Het was prachtig”, zegt Kerkhof, “maar wat een verspilling van geld, energie, ruimte en milieu! Dat kapitaal zou veel rendabeler moeten worden gebruikt voor fundamentele oplossingen. Ze zouden het meer aan ‘het begin van de pijpleiding’ moeten zoeken in plaats van zulke ‘end of the pipe’-poen. Dit is een soort apocalypse van onze huidige maatschappij.”

“Tokyo is een stad die duidelijk grote problemen heeft met betrekking tot de ruimte en de infrastructuur. Juist daar helpen zulke – in feite traditionele – oplossingen niet meer. Eigenlijk zou in de wereld niet of nauwelijks meer gebouwd mogen worden, omdat het meest duurzame gebouw, is het gebouw dat niet gebouwd wordt. Het proces van verdunning – steeds minder mensen per woning – kan plaats maken voor verdichting”, meent hij.

Tussenoplossing

Kerkhof presenteerde tijdens het congres het door het ingenieursbureau A.P. van den Berg BV voorgestane trapezium-vormige bouw als tussenoplossing. Hij hield daarover evenwel geen lezingen. Tijdens het congres had hij een stand in de centrale hal. Vooral op de eerste congres-dag was hiervoor veel belangstelling.

“Zolang de bevolkingstoename het noodzakelijk maakt, zal er nog wel gebouwd moeten worden. Met de bevindingen die ik tijdens het congres heb opgedaan, zullen we proberen onze ideeen verder uit te werken.” “Jammer is het wel, dat we nog-geen financiele bronnen hebben ke vinden, die de ontwikkeling van de constructie mogelijk moeten maken. Jammer omdat de ideeen realistisch zijn en wenselijke oplossingen ke bieden voor de problemen in ons dichtbevolkte landje.”

Verschillende vormen

Het trapezium kan in verschillende vormen en grootten worden gebouwd. De ringvorm is volgens Kerkhof bruikbaar in ‘onherbergzame’ gebieden, bij voorbeeld gebieden die vaak getroffen worden door overstromingen, zoals de rivierdelta’s van Bangladesh.

“Wonen, werken en recreeren kan binnen de gesloten ring gebeuren, zodat in feite het transport met auto’s kan vervallen en vervangen worden door buizenpost en/of pijpleidingen.” “Van de hoefijzervorm zijn de mogelijkheden dezelfde als van de ringvorm, maar door de opening ontstaat een meer open relatie met de omgeving. Deze vorm is ook heel geschikt aan de kust of in zee, het hoefijzer kan dan een beschutte haven of baai vormen. Merkwaardig genoeg staat men er niet bij stil, dat de steeds grotere ruimte die wegen innemen toch kan worden gebruikt, als men ze gaat overbouwen”, zegt Kerkhof. “Niet alleen benut men deze ruimte dan twee maal, ook elimineert men negatieve invloeden van de weg, zoals lawaai en stank. Overbouwen kan het best met de lineaire vorm in al zijn variaties. Dat geeft het hoogste ruimtebesparende rendement.”

Overbouwen

De kegelvorm kan volgens Kerkhof worden gezien als een kleine ringvorm. “Hij kan toegepast worden als afwisseling in het beeld van de liniaire overbouwing en als overbouwing van bij voorbeeld verkeersplein. Tevens kan hiermee reeds bestaande bebouwing als bedrijfsgebouwen en stationscomplexen worden overgebouwd.”

“Met deze manier van bouwen”, zegt Kerkhof, “kan ruimte worden bespaard en de energiebehoefte worden beperkt, ook al door toepassing van aardwarmte en zonnecellen. Deze methode van bouwen is een nadere studie waard.”

Harry Kerkhof: “weinig vernieuwend congres…

De trapezium-stad in ringvorm.

De lineaire vorm van de trapezium-stad zou een ideale oplossing voor Nederland zijn.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels