nieuws

‘Klakkeloos overgenomen, onze kantoorvilla is gewoon gejat’

bouwbreed Premium

“Klakkeloos overgenomen, gewoon gejat. Kijk, hetzelfde luifeltje, dezelfde Franse balkonnetjes. De speklagen in de gevel, de tussenbeuken, de hoge ramen, de afmetingen en de indeling, de designtrap, hetzelfde doorkijkje, ons po is exact gekopieerd. Ja, ook teksten zijn letterlijk overgeschreven. Plagiaat in woord en beeld.”

“We zijn er zo ziek van”, reageert makelaar Helma Vermeer-Verhoef van De Boorder Bedrijfshuisvesting in Utrecht verontwaardigd op het plan van de gemeente Veenendaal langs de A12 in kantorenpark De Vendel 21 kantoorvilla’s te bouwen. “Eigenlijk hebben wij gewonnen”, corrigeert compagnon Jan de Boorder de mededeling in de gemeentelijke uitgave ‘Veenendaal Actueel’ dat het ontwerp van de Veenendaalse BNA architecten Van den Dikkenberg en Bons was ‘geselecteerd uit een prijsvraag’.

“Een gotspe”, noemt De Boorder het. “De kantoorvilla is ons geesteskind.” Hij laat foto’s en tekeningen zien van het Palazzo d’Ufficio, onder welke naam in Nieuwegein 13 luxueuze kantoorvilla’s onderdak bieden aan evenzovele kleine ondernemingen.

Inderdaad lijken de door Jaco de Visser ontworpen villa’s sterk op die van Van den Dikkenberg en Bons. Het Palazzo d’Ufficio werd in 1991 opgeleverd. Binnen en buiten vakkringen trok het po veel aandacht.

Toevalligheden

Ontwikkelaar Arie van Erkel met wie Vermeer en De Boorder het po van de grond hebben gekregen en die zelf in een van de villa’s kantoor houdt, herinnert zich het bezoek van een delegatie uit de gemeente Veenendaal. In de delegatie waren volgens Van Erkel zowel de gemeente als het architectenbureau vertegenwoordigd.

De architecten Van den Dikkenberg en Bons waren gisteren niet voor commentaar bereikbaar. Tegenover Jan de Boorder heeft Van Dikkenhoven vorige week de beschuldiging van de hand gewezen. “Elke overeenkomst berust op toevalligheden. Wij zijn ons van geen kwaad bewust”, zou hij volgens De Boorder hebben gezegd.

“Wij zijn er nooit geweest”, ontkent T. Snijders van Bureau Economische Zaken van de gemeente Veenendaal het omstreden werkbezoek aan Nieuwegein. “Wij hebben een programma van eisen opgesteld waaraan de kantoren moesten voldoen en daar is dit uitgerold. Wij hebben een keus gemaakt en zijn met de betreffende partij in zee gegaan.” Snijders zegt geen specifieke kennis te hebben gehad van het Palazzo d’Ufficio in Nieuwegein. “Er zijn meerdere kantoorvillaparken in den lande. Die zullen best wel overeenkomsten vertonen aangezien er sprake is van hetzelfde uitgangspunt.” Verder is het volgens Snijders een zaak tussen de architect en De Boorder.

Aangetast

De Utrechtse makelaars beraden zich over juridische actie. “We ke de zaak niet op z’n beloop laten. Ik voel me aangetast in m’n geloofwaardigheid”, zegt Helma Vermeer. Waar Jan de Boorder zich vooral over opwindt, is dat er met hem geen contact is gezocht.

“Ze hadden tenminste ke vragen naar onze ervaringen met het po. Wij vinden het niet erg dat iemand kantoorvilla’s bouwt. Maar als je ons concept overneemt, probeer het in de uitwerking dan tenminste te verbeteren. Of geef er een andere vorm aan. Er zijn tal van varianten denkbaar.”

Hij legt een aantal tekeningen op tafel, varianties op hetzelfde thema, die zijn uitspraken onderstrepen. “Van een architect mag je toch een eigen creatieve inbreng verwachten. Je hebt toch je beroepseer,” zoekt De Boorder naar een verklaring voor “het onbeschaamde jatwerk” van de Veenendaalse architecten.

“Pronken met andermans veren”, meer weet De Boorder er niet van te maken. Want, dat wil hij met nadruk stellen, het idee van de moderne kantoorvilla is naar vorm en inhoud geheel aan zijn brein en dat van zijn compagnon ontsproten.

Anonimiteit

Hij legt uit dat het concept is ontstaan uit reacties op twee ontwikkelingen. “Bij een aantal kleine ondernemers beluisterde ik verzet tegen de trend van het grootschalig bouwen. Met minder dan 500 m2 voelden zij zich verloren in de anonimiteit van zo’n kantoorkolos. Alternatieven waren moeilijk te vinden, ook doordat gemeenten het liefst zien dat herenhuizen die als kantoor in gebruik zijn weer aan de woningvoorraad worden toegevoegd.”

Hun marketingachtergrond zal Helma Vermeer en Jan de Boorder ertoe hebben gebracht eerst grondig onderzoek te doen naar de wensen van de doelgroep die zij kernachtig aanduiden met “wereld van het uurtarief”, advocaten, notarissen, reclamebureaus en dergelijke. Zo’n 85 procent van de bedrijven in Nederland kan met minder dan 500 m2 toe, geeft De Boorder een indicatie van de omvang van de doelgroep. Waarbij hij overigens wel aantekent dat de overige 15 procent wel beslag legt op 75 procent van het totale vloeroppervlak.

“We hebben in ’89 een 100-tal kleine ondernemers geenqueteerd”, vat De Boorder samen, “en daaruit bleek een voorkeur voor de omvang en de uitstraling van de klassieke villa, maar met een doelmatige en moderner indeling, voorzien van alle eigentijdse gemakken.” “Met een royale entree, een mooie trap, gestukadoorde plafonds en van die tuindeuren die toegang geven tot licht en groen”, vult Helma Vermeer aan. Gemetselde gevels genieten een absolute voorkeur boven gladde, glazen voorpuien, zo bleek verder.

Onbegrip

Op zoek naar een architect die de verzamelde kennis gestalte kon geven, stuitten Vermeer en De Boorder volgens eigen zeggen op groot onbegrip. “Architecten van naam konden zich er niets bij voorstellen. Alsof we vroegen een auto met drie wielen te ontwerpen.”

Uiteindelijk werd in de Utrechtse architect Jaco de Visser de ideale vormgever van de droom van de kleine ondernemer gevonden. Ontwikkelaar Arie van Erkel liep meteen warm voor het po. Evenals de gemeente. Er werd prompt afscheid genomen van de reeds bestaande plannen voor een ‘hoge toeter’ op de locatie aan de Vreeswijksestraatweg. De Villawal heet de weg inmiddels meer in overeenstemming met de uitstraling van het park. Een aardigheidje van de gemeente Nieuwegein. De bereikbaarheid heeft er niet onder geleden.

De bovenste afbeelding toont de in Veenendaal te bouwen kantoorvilla’s die volgens Helma Vermeer en Jan de Boorder zijn gekopieerd van de eronder afgebeelde, reeds bestaande kantoorvilla’s in Nieuwegein.

Reageer op dit artikel