nieuws

Geen gezeik, iedereen rijk

bouwbreed

Geen gezeik, iedereen rijk. Kent u hem nog, de slogan van de Tegenpartij? De partij waar we nooit op hebben ke stemmen. Soms komt een partij echter met voorstellen die zo aan het programma van de Tegenpartij ontleend lijken te zijn. Televisie-beelden van de verkiezingsstrijd tussen de presidentskandidaten in de Verenigde Staten hebben voor mij een hoog Van Kooten-en-De Bie-gehalte.

In Nederland hebben we ook jarenlang een partij gehad die de leuze van hoge lonen, lage prijzen in het vaandel had. Sinds een aantal jaren bestaat die partij niet meer. Op zich was het ook een aantrekkelijke boodschap. Het werkelijkheidsgehalte wordt echter onverbiddelijk bepaald door de economische groei.

De aanwending van de groei kan kortstondig n richting opgaan. Vrij snel zal de grens van de herverdeling van inkomens bereikt zijn op straffe van een negatieve economische ontwikkeling. Immers, geen winst, geen investeringen en dus een aantasting van werkgelegenheid en inkomen.

Het resultaat van dit proces is niet voor iedereen aanvaardbaar. Gezocht wordt dan naar een verlegging van de grenzen. Soms wordt een oogje dicht geknepen als in ander opzicht een grens overschreden wordt. Zo kennen we nu de eigen woning a la Duivenstein en Van der Ploeg en de brood stelende arme van bisschop Muskens. Deze laatste is een duidelijk herkenbare metafoor die gebruikt werd om aandacht voor mensen met een laag inkomen te vragen. Het armoededebat van Minister Melkert kreeg hierdoor extra aandacht.

De Duivenstein/Van der Ploeg-woning lijkt mij evenzeer een metafoor als het Muskens-brood. Een hoog Tegenpartij-gehalte derhalve. Welke winst boek je tenslotte als je huurwoning van jezelf wordt voor hogere maandlasten? Verkoopwinsten in een gecontroleerd circuit liggen niet in het verschiet. Wel de risico’s van een stijgende rente. Wat te denken bovendien van de kosten van renovatie in de toekomst?

Ondanks deze negatieve reactie is er wel degelijk reden om de achtergrond van het plan tot omzetting van sociale huur- in sociale koopwoningen in de gaten te houden. De combinatie van het vrijwel verdwijnen van objectsubsidies in de sociale huursector, de jaarlijkse huurverhogingen en de fiscale behandeling van de eigen woning leidt onherroepelijk tot een uitsortering. Stedelijke vernieuwing, nieuwe koopwoningen in herstructureringsgebieden e.d. blijven lapmiddelen als de uittocht van mensen wordt bepaald door de hoogte van het inkomen en huren. Soms worden voorstellen gedaan om de fiscale faciliteiten voor eigen woningbezit te beperken. Geen van deze voorstellen heeft een reikwijdte die het geschetste proces kan tegengaan.

Op zich allemaal geen nieuws. De scheve verdeling die in de relatie woonuitgaven – beschikbaar inkomen werd geconstateerd, was h t middel om gemeleerde buurten te laten bestaan. Als een hoger inkomen dan toch tot hogere woonlasten moet leiden, kiest men voor een andere woning in een andere buurt, wijk of stad. De markt in optima forma. Maatschappelijk gezien kan goedkoop (minder subsidies) wel eens duurkoop (steeds meer problemen in een buurt) blijken te zijn. Het marktmechanisme kent nu eenmaal geen sociaal compartiment. Waar zullen we de bespaarde subsidies op de volkshuisvesting straks elders op de Rijksbegroting terugvinden?

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels