nieuws

De Grave als missionaris Analyse Peter Stuvel

bouwbreed

Het nemen van passende maatregelen om bij de uitvoering van bouwpoen werknemers optimale arbeidsomstandigheden te bieden, hoeft voor aannemers niet langer een concurrentie-probleem te zijn. Bouwbedrijven mogen investeringen in veiligheid en gezondheid voortaan voor de volle mep in de prijs van het bouwwerk doorberekenen. De overheid, de grootste opdrachtgevers van de bouw, zal die arbo-kosten zonder morren accepteren.

Menig aannemer zal nu ongetwijfeld de wenkbrauwen fronsen. Want de praktijk is tot nu toe wel even anders. De bouw zucht als nooit tevoren onder een overheidsbeleid, waarin het uitknijpen van bouwbedrijven meer regel dan uitzondering is. De bedrijfstak heeft daarom te maken met een moordende concurrentie puur op prijs. Veel poen, vooral in de gww-sector, worden vaak beneden rond of zelfs beneden kostprijs geaccepteerd omwille van de continuiteit.Maar: staatssecretaris De Grave van Sociale Zaken effent nu het pad voor een eerlijke concurrentie, ook op arbo-gebied. Op het feestje van de Stichting Arbouw vorige week in Amsterdam, brak hij daartoe een lans. Althans, zo oogde zijn betoog. Wie verder leest, komt tot de conclusie dat de staatssecretaris zich in de hoofdstad voor een volle zaal bouwbobo’s in hoge mate schuldig maakte aan demagogie en hypocrisie.

Toelichting

Dat behoeft natuurlijk enige toelichting. De Grave vroeg zich in alle openheid af, waarom de bouw van een huis wel duurder wordt omdat de prijs van stenen, cement of hout omhoog gaan en waarom dat ook niet zou mogen gebeuren door investeringen in veiligheid en gezondheid.

Volgens hem zou de bouw op die manier zelf ook de kosten van arbeidsongeschiktheid ke en moeten dragen.

De Grave vindt het heel belangrijk, dat de bouw zich inspant om de enorme problematiek van de arbeidsongeschiktheid (10% van alle wao’ers komt uit de bouw) op te lossen. Dat zou dan dus moeten gebeuren via een systeem van selfsupporting.

Dat klinkt redelijk, nobel zelfs. Maar De Grave, die toch al heel wat jaren als politiek bestuurder meedraait, weet ook drommels goed dat zo’n aanpak tot nu toe niet haalbaar is gebleken door de opstelling van de overheid. Die staat namelijk helemaal niet te trappelen om bouwwerken tegen hogere prijzen te laten uitvoeren. Integendeel. Aannemers klagen steen en been over het feit dat ze bijvoorbeeld door Rijkswaterstaat bij de aanbesteding van infrapoen vrijwel uitsluitend worden beoordeeld op prijs en uitvoeringstijd. Hoe lager de offerte en hoe korter de periode waar binnen de klus geklaard wordt des te groter de kans dat de opdracht verkregen wordt.

Waarop wordt dan het eerst bezuinigd door de aannemer? Precies, op veiligheid en gezondheid. Al zal geen enkele aannemer ooit publiekelijk erkennen dat de arbo-maatregelen voor het betreffende po marginaal zijn. Van een veiligheids- en gezondheidsbeleid zoals bedoeld in het Bouwprocesbesluit blijft doorgaans een slap aftreksel over. Immers, een afdoend arbo-beleid kost geld. En dat heeft de opdrachtgever (het rijk) er eigenlijk niet voor over.

Hogere budgetten

Of meent De Grave nou echt dat hij minister Jorritsma zover krijgt om de budgetten voor aanleg van de Betuwelijn en HSL met een miljardje of wat te verhogen en staatssecretaris Tommel over te halen is de subsidiegrens voor de sociale woningbouw flink op te trekken, enkel en alleen om de bouw in staat te stellen een verantwoord arbo-beleid te voeren?

Tot nu toe is dat een utopie gebleken. De Grave moet nog veel leren. Wellicht zou hij eens de evaluatie van het Convenant Arbeidsomstandigheden Bouwnijverheid ke lezen. Daarin staat duidelijk dat verbetering van arbeidsomstandigheden in de bouw niet eenvoudig is vanwege de tegengestelde rollen van de overheid ten aanzien van de bouw: regelgever, (mede-)financier van bouwstromen, directe opdrachtgever, voorbeeldige actor en toezichthouder.

“Het is onvoldoende gelukt deze tegenstrijdige rollen te verzoenen, terwijl de overheid dat als contractpartner wel afgesproken heeft”, aldus het evaluatierapport. Ook van de in het convenant toegezegde arbo-voorbeeldfunctie van de overheid is weinig tot niets terecht gekomen. Op dat punt is het sinds het echec met de nieuwbouw van SZW na de convenantsperiode akelig stil geworden.

Als De Grave staat voor wat hij zegt dan heeft hij in het kabinet en op diverse bouwdepartementen nog heel wat zendingswerk te verrichten. Prediken dat de bouw een uiterste inspanning op arbo-gebied moet doen en dreigen dat de sector zelf de rekening gepresenteerd krijgt van de wao-kosten, verplicht de overheid het daar aan hangende prijskaartje zonder protest te voldoen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels