nieuws

Mechatronica

bouwbreed

Volgens het rapport ‘De toepassing van robots en computergestuurde werktuigen in de bouw’ *) van de Stichting Bouwresearch (SBR) verbetert deze zogeheten mechatronica de arbeidsomstandigheden en verhoogt de productiviteit en de nauwkeurigheid van werken. Op korte termijn doen zich ruime kansen voor mechatronica voor. Te denken valt aan computergestuurde manipulatoren en aan de boorrobot die TNO eerder ontwikkelde. Mechatronica wordt verder in de uitrusting van kranen en graafmachines gebruikt. Op die manier zet de gebruiker een eerste stap naar ‘echte’ robotisering.

Tekortkomingen

Vooralsnog is de inzet van een bouwspecifieke robot commercieel weinig interessant. De kosten van aanpassingen en de beschikbare technologie leveren aanzienlijke problemen op. Een robot werkt doorgaans alleen goed met speciale sensoren. Die zijn vaak niet beschikbaar en het weinige dat de markt wel biedt vergt aanzienlijke uitgaven. Enkele Japanse bouwbedrijven wisten ondanks deze tekortkomingen toch robots te gebruiken in de reeds aanwezige ruwbouw van een gebouw. Dat gebeurde bijvoorbeeld voor de afwerking van vloeren, wanden en plafonds. Toepassing op de bouwplaats komt pas dan van de grond wanneer ‘instructie’ van de robot mogelijk is. Een gegevensmodel van het te realiseren gebouw kan de robot beschrijven wat die moet maken. Waarnemingen via de sensoren maken een vergelijking mogelijk met de informatie uit het productmodel. De sensoren zorgen er ook voor dat de robot zich zonder ongelukken over de locatie kan verplaatsen.

Japan doet volgens de onderzoekers nu zo’n vijftien jaar ervaring op met bouwrobots. Sinds enige tijd gaat de voorkeur uit naar de inzet van robottechnologie in een geheel herzien bouwproces. Deze geintegreerde aanpak zorgt voor een aantoonbare stijging van de productiviteit. Dat lukt omdat robotisering hier geen doel op zich is maar wordt gecombineerd met andere benaderingen van het bouwproces. Robots komen tot hun recht wanneer het ontwerp, de gebruikte producten en de werkwijze deze inzet mogelijk maken. De huidige structuur van de bouw laat zulke veranderingen echter moeilijk toe.

Baten

Daar komt bij dat de bouw alleen nooit een robot kan ontwikkelen maar moet samenwerken met een groot aantal andere specialisten. Boven alles kost robotbouw forse investeringen. Niet alle baten zijn in geld uit te drukken. Wanneer robots zwaar en ongezond werk doen verlaagt daarmee het ziekteverzuim, vermindert de kans op arbeidsongeschiktheid, blijft de productiviteit constant en levert de aannemer een beter eindresultaat af. Het profijt van het laatste wordt meestal niet terugverdiend door de onderaannemer die de taak uitvoert maar door het bedrijf dat met het resultaat verder gaat. Robotisering in de bouw maakt de bedrijfstak minder afhankelijk van schaars gekwalificeerd personeel. Tevens versterkt de inzet van ‘stalen vaklieden’ de (internationale) concurrentiepositie. Het is verder niet ondenkbaar dat het aanzien van de bedrijfstak wordt verbeterd.

*)Nadere inlichtingen verstrekt de SBR via telefoon 010-4123528 en fax 010-4130175.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels