nieuws

Isoplan-initiatief enthousiast ontvangen Geen houtrot meer door elektronisch vochtmeetsysteem

bouwbreed

“Het idee om via sensors het houtvochtgehalte te meten is haalbaar en kan een grote bijdrage leveren aan het definitief voorkomen van houtrot. Daardoor biedt het een enorme besparing op de toekomstige onderhoudskosten.”

Onderzoeker J.D. de Jong van TNO Bouw gelooft helemaal in het elektronische vochtsignaleringssysteem Remos dat door Isoplan is ontwikkeld. De Jong is vanaf het begin betrokken geweest bij de ontwikkeling.

Ook voor andere marktsegmenten ziet De Jong grote mogelijkheden. Het systeem is behalve in houten gevelelementen met enige aanpassingen namelijk ook bruikbaar in andere materialen en constructies waar het vochtgehalte van groot belang is. Met name in grote houtconstructies in monumenten kan toepassing zeer zinvol zijn.

Voor dit moment concentreert De Jong zich echter nog op de kozijnen, waarvoor Remos in eerste instantie is bedacht. Op dit moment is de ontwikkeling zover dat het principe gereed is, inclusief een prototype. Hoe het systeem er in de praktijk exact gaat uitzien onderzoekt TNO Bouw nog samen met Isoplan en apparatenfabriek Nedap Groenlo. De Jong verwacht over negen maanden zover te zijn dat het productieproces bij Nedap van start kan gaan. Als in de komende maanden tenminste blijkt dat opdrachtgevers er belangstelling voor hebben.

Daaraan hoeft echter nauwelijks te worden getwijfeld, want het vochtgehalte van het hout in geveltimmerwerk is voor gebouwbeheerders van het allergrootste belang. Uit de kwalitatieve woningregistratie van het Ministerie van VROM blijkt dat er maar liefst f. 4 miljard nodig is voor kozijnrenovatie. Om dat bedrag in de toekomst niet nog verder te laten groeien, is het van groot belang dat houtrot wordt voorkomen door middel van preventieve maatregelen. Daarvoor zijn natuurlijk al houtvochtmeters op de markt, maar die kennen de nodige beperkingen (nauwkeurigheid, weersinvloeden, tijdstip en diepte van meting). Isoplan denkt met zijn nieuwe systeem deze bezwaren te hebben ondervangen. Volgens De Jong is het belangrijkste voordeel van het Isoplan-systeem dat het in tegenstelling tot alle andere vochtmeetsystemen geen beschadigingen aanbrengt in het hout. Bovendien werkt het veel sneller dan de nu gebruikelijke meetmethoden. “Je hoeft alleen maar met je metertje langs de kozijnen te lopen en de gegevens zijn geregistreerd”, zegt De Jong.

Enthousiasme

Intussen is de interesse bij woningbouwverenigingen al gewekt. “Eindelijk komt er iets op de markt waarmee je van tevoren het vochtprobleem kunt signaleren in plaats van als het kwaad al is geschied”, zegt C. de Leeuw den Bouter van woningbouwvereniging ‘De Goede Woning’ uit Lekkerkerk. Het vroegtijdig en nauwkeurig meten is voor hem het belangrijkste voordeel, dat hij niet bereikt met de huidige methode van ‘prikken’.

Ook P.M.W. Munneke van de Stichting Centrale Woningzorg in Amersfoort juicht het initiatief van Isoplan toe. “Ik ben blij dat zulke ideeen ontstaan in de verder weinig innovatieve bouwsector.” Hij denkt echter dat er technisch nog wel het een en ander moet worden bijgeschaafd, voordat het systeem zover is dat hij het ook in de praktijk zou willen gebruiken. Hij zou onder andere graag willen dat de gegevens van de sensoren ook op grotere afstand afleesbaar zijn, bijvoorbeeld vanuit de auto of vanachter zijn bureau.

Niet bekend

Bert Bosker

‘Wat in een koe kan,

kan ook in een kozijn’

Het idee voor een nieuwe methode van vochtmeten in geveltimmerwerk ontstond twee jaar geleden tijdens een brainstormsessie van Isoplan. Directeur J.A. Cornelissen opperde dat het mogelijk moest zijn om in een kozijn chips te plaatsen die op afstand konden worden uitgelezen. Enkele weken later las hij een bericht dat bij koeien een chip met een identificatiecode en temperatuurmeting werd geimplanteerd en zijn in eerste instantie lacherig ontvangen plan kreeg handen en voeten. “Wat in een koe kan, kan ook in een kozijn”, dacht Cornelissen en met medewerking van het Centrum voor Micro-elektronica, TNO Bouw, adviesbureau Sutton Consult en Nedap Groenlo werkte hij vervolgens anderhalf jaar aan de concretisering. Met als resultaat het Remos-(Remote Moisture Sensing) systeem dat vorige week tijdens de Isoplandag werd gepresenteerd.

De toepassing van het geautomatiseerde vochtmeetsysteem omvat een aantal stappen. Allereerst moeten de sensoren worden geplaatst. Voor nieuwbouw-gevelelementen gebeurt dat in de fabriek. Bij bestaande gebouwen worden van binnenuit gaten in de kozijnen geboord, waarna de sensor zo wordt geplaatst dat de vocht- en temperatuurmeting plaatsvindt op 1,5 tot 2 centimeter onder het oppervlak. Het boorgat wordt afgedicht met epoxy, geschuurd en geschilderd. De sensoren worden dichtbij de houtverbindingen in het kopse hout geplaatst, omdat dat veel sneller vocht opneemt dan langshout. Behalve bij de kritische punten van het gevelelement wordt ook een sensor geplaatst bij een referentiepunt, een plek waar de kans op houtrot uitgesloten wordt geacht.

Met de door Nedap geproduceerde uitleesapparatuur – waarvan nu alleen nog een prototype bestaat – worden ieder jaar de meetwaarden van de sensoren uitgelezen, zowel op het referentiepunt als bij de kritische punten. De display van de uitleesapparatuur laat de identificatiecode van het meetpunt, de datum, de materiaalsoort, de temperatuur en de vochtigheid zien.

Opvallende verschillen tussen referentiepunt en kritische punten maken direct duidelijk of er maatregelen moeten worden getroffen, bijvoorbeeld het openfrezen dichten van opengetrokken naden of het herstellen van de beglazingskit.

Alle informatie wordt in de uitleesapparatuur opgeslagen en ‘thuis’ in de computer opgeslagen en verwerkt in een rapport over het betreffende complex.

Analyse van de meetresultaten over een langere periode kan ten slotte leiden tot een onderhoudsadvies aan de opdrachtgever voor de langere termijn.

Het systeem kan worden geinstalleerd door de veertig bij Isoplan aangesloten bedrijven, maar volgens Cornelissen is het in principe ook voor niet-Isoplanbedrijven beschikbaar.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels