nieuws

Schuimbeton gekozen voor ecologische fundering

bouwbreed Premium

Voor de fundering van het Ecologisch Woningbouw Po (EWP) te Purmerend is gekozen voor schuimbeton. De eerste kubieke meter is afgelopen vrijdag verpompt. Voor dit po is het materiaal het meest ecologisch, omdat het relatief weinig energie vraagt, aangepast kan worden aan de organische plattegronden en meerdere functies heeft, zoals dragen, isoleren en afsluiten van de bodem.

Volgens ir. C.H.M.J. Posma van Syneff Consult te ‘s-Hertogenbosch vergt een fundering met palen en balken 30% meer energie. Dat geldt althans voor deze woningen. In zijn algemeenheid geldt, dat dit percentage lager wordt bij een kleinere, meer rechthoekige plattegrond en een grotere bouwhoogte.

Posma is bouwmanager voor de ‘Vereniging tot het realiseren van een EWP te Purmerend’. Hij heeft de milieumaten berekend van drie alternatieve funderingen, een betonnen bak, palen en balken en schuimbeton. Het laatste heeft als voordeel voor de aannemer, dat de bouw ‘snel uit de bagger komt’. Na twee weken is de bouw reeds gevorderd tot het niveau van de begane grond.

Het EWP te Purmerend omvat 33 woningen, waarvan een aantal vrijstaand, een aantal twee-onder-een-kap en een drie-onder-een-kap. De stichtingskosten varieren van f. 300.000 tot f. 600.000 per woning. Niet alleen de architectuur, maar ook de stedenbouwkundige opzet is tot stand gekomen met participatie van de toekomstige bewoners.

In september 1992 is het initiatief genomen door E. Brugge uit Purmerend. Zij had over een ecologische wijk in St. Oedenrode gelezen. Er is een bewonersgroep gevormd, die voor 80% uit inwoners van Purmerend bestaat. De groep heeft uitgangspunten voor ecologisch bouwen geformuleerd en aan de betrokken wethouder voorgelegd. Het bestemmingsplan is gewijzigd, in overeenstemming met de uitgangspunten. Hoewel omwonenden bezwaar hebben gemaakt tegen de bouw van de ecologische wijk, hebben zij het po niet ke tegenhouden.

Bij het ontwerpen van de wijk en de woning is ook met de gezondheid van de bewoners rekening gehouden. Het hele terrein is met de wichelroede onderzocht. Naar aanleiding van de uitkomst zijn de woningen aangepast. Slaapkamers zijn zo ingericht, dat het mogelijk is om met het hoofd naar het noorden te slapen, en alle woningen worden uitgerust met een netvrijschakelaar. De woningen worden bovendien zwaar geisoleerd, met steenwol of cellulose. De energieprestatiecoefficient (EPN) wordt minder dan 1.

Geen wapening

De gemeente heeft de grond bouwrijp opgeleverd, met cunetten van 30 cm diep, tot een meter buiten de contouren van de woning. Voor het aanbrengen van het schuimbeton worden de cunetten verdiept, tot 90 a 130 cm, afhankelijk van het gewicht van de woning. In de put wordt eerst een onderlaag schuimbeton aangebracht, van 30 tot 60 cm dik, met een soortelijk gewicht van 500 kg/m3. Dan worden, 30 tot 40 cm ingesprongen, muurtjes gemetseld en de leidingen aangebracht. Tenslotte wordt de bovenlaag schuimbeton aangebracht, met een soortelijk gewicht van 600 kg/m3. De hechting tussen de twee lagen moet goed zijn, want het schuimbeton moet constructief als een enkele plaat werken. Er is geen wapening voorzien, behalve een net tegen de krimpscheuren.

Op de fundering van schuimbeton kan een woning worden geplaatst, even zwaar als het verschil tussen het gewicht van de uitgegraven grond en het gewicht van het aangebrachte schuimbeton. Hoewel de vergelijking tussen grond en water niet helemaal juist is, zou men ke zeggen dat de woningen in de grond drijven, zoals een schip in het water. Dit wordt het evenwichtsprincipe genoemd.

Groencertificaat

Het EWP te Purmerend is het eerste woningbouwpo, waarvoor Novem het groencertificaat voor de woningbouw heeft verleend. Dat betekent, dat per woning f. 75000 voordelig kan worden geleend, omdat 4,25% van de rente daarvan niet wordt belast, bij een looptijd van 7 jaar. De bewonersgroep vindt de regeling te mager. Posma: “De groenregeling stelt te weinig tegenover de uitstraling en de kwaliteiten van dit po. Het bedrag is te laag, als je bedenkt dat van dit po een voorbeeldwerking uitgaat naar de sociale woningbouw. Veel van wat hier gebeurt is te vertalen naar de sociale woningbouw, niet alleen de techniek, maar ook de organisatie van de bewonersparticipatie.”

Het po is in zijn geheel aanbesteed. Het wordt uitgevoerd door aannemingsmaatschappij De Geus BV te Broek op Langedijk. De aannemer is niet alleen op prijs geselecteerd, maar ook op kwaliteit. Hij heeft eerder bewezen een organisch po met veel verschillende vormen aan te ke. Ing. P. Kok, adjunct-directeur van De Geus, heeft zich voorgenomen om het po zoveel mogelijk kostenneutraal uit te voeren. Of het lukt om de meerkosten van ecologische keuzes in evenwicht te brengen met minderkosten op andere aspecten, moet tijdens de uitvoering blijken.

Reageer op dit artikel