nieuws

Duikers’ Amsterdamse Cineac wordt hersteld

bouwbreed Premium

Een van de grootste pioniers van het Nieuwe Bouwen in Nederland, Johannes Duiker (1890-1935) kan de laatste jaren op steeds meer erkenning van monumentenzorgers rekenen. Jarenlang stonden architectonische scheppingen van hem als Sanatorium Zonnestraal en restaurant Gooiland in Hilversum en de Amsterdamse Cineac er desolaat bij maar alle zijn inmiddels tot Rijksmonument verheven ook al gaat het hier om nog betrekkelijk jonge monumenten uit het interbellum.

Inmiddels is Grand Hotel Gooiland in Hilversum gerestaureerd en volgend jaar begint waarschijnlijk al de restauratie van Zonnestraal. En onlangs is de restauratie begonnen van de befaamde Cineac aan de Amsterdamse Reguliersbreestraat. De witte gevel van het gebouw is geheel ontmanteld en het puin ligt opgetast maar dat zal van korte duur zijn. De gevel met zijn strakke, trefzekere vormentaal wordt onder architectuur van Cees Dam weer helemaal in de oorspronkelijke staat van 1934 teruggebracht. Dat is winst want vooral die voorgevel bevond zich de laatste jaren in verre staat van verloedering.

Dit succes voor de monumentenwereld is niet in de laatste plaats te danken aan het Comite Redt Duikers Cineac, een groep van zes tot acht actieve mensen, die om de drie weken bij elkaar komt om de stand van zaken rond de restauratie te bespreken. Het is ook vooral dankzij deze groep, dat het oorspronkelijke bioscoopinterieur niet onherroepelijk gewijzigd zal worden en gemakkelijk in zijn oude staat teruggebracht kan worden.

Doorlopend journaal

Een gunstige omstandigheid daarbij vormt de nieuwe bestemming, die de Cineac krijgt: filmrestaurant. Veertig-plussers kennen het vertrouwde verschijnsel Cineac uit de jaren ’50 en ’60 nog wel. In de tijd, dat er vrijwel nog geen tv was, konden nieuwsgierige burgers het wereldnieuws nog in beelden tot zich nemen via het toen zeer populaire doorlopende Cineac-journaal, dat ongeveer een uur duurde. Het werd in Amsterdam samengesteld in samenwerking met het Handelsblad. Toen de tv zijn intrede deed begonnen de bezoekers weg te blijven en werd de Cineac een tweederangsbioscoop. De laatste jaren maakte sleet zij haar bestaan als ‘riksbioscoop’.

Aanvankelijk leek het erop, dat de bioscoop een nieuw leven zou ke gaan beginnen als ‘heritage centre’, een audio-visueel visitekaartje van Amsterdam als belangrijk centrum van het culturele en architectonische erfgoed. De museum- en toeristenwereld wilde zich echter niet op voorhand vastleggen op vestiging van dit centrum in de Cineac en intussen ging de verloedering door. Totdat de Amerikaanse restaurantketen Planet Hollywood het oog op het gebouw liet vallen.

Oude filmrekwisieten

Op dat moment wist deze door een groep filmsterren opgerichte keten niet eens, dat het hier nota bene om een filmhistorisch zeer interessant monument gaat. Toen men dat hoorde werd men alleen maar enthousiaster en nu gaat de ontwerper van Planet Hollywood het interieur extra gemotiveerd inrichten met filmdecors en authentieke rekwisieten. Het wordt wel een beetje een druk interieur, niet echt in overeenstemming met de sobere aanpak destijds van Duiker maar een voordeel is, dat er nu een vorm van herbestemming komt, die enigszins recht doet aan de historie van het oude bioscoopgebouw.

Staat Planet Hollywood in restaurantkringen bekend als een soort veredelde hamburgerketen, in Amsterdam luidt het voorschrift van de gemeente tot vreugde van het reddingscomite : geen zelfbediening. Anders zou de nieuwe bestemming zich immers niet verdragen met het speciaal voor deze locatie gemaakte bestemmingsplannetje.

Planet Hollywood

Problemen zijn er voor het comite overigens nog in overvloed. Zo sierden tot voor kort de bekende kapitale reclame-letters CINEAC de voorgevel van het gebouw. In al hun eenvoud vormden die letters een essentieel onderdeel van het gebouw. De gedachte, dat de schreefloze, zakelijke letters van Het Nieuwe Bouwen straks misschien worden vervangen door het Disneyland-achtige logo van Planet Hollywood vervult het comite met afschuw.

Reageer op dit artikel