nieuws

Wao-plan kan bouw veel geld kosten

bouwbreed Premium

De voorstellen voor een andere financiering van de wao, die staatssecretaris Linschoten naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, ke de bouw veel geld gaan kosten. Dit komt door de differentiatie van premies per bedrijf op basis van de hoogte van de wao-lasten over de te drie jaar en doordat slechte risico’s in het publieke bestel achterblijven.

Kern van het wetsvoorstel is dat wao-premies per bedrijf gaan verschillen en dat werkgevers gedurende vijf jaar zelf het arbeidsongeschiktheidsrisico mogen dragen. Daarvoor ke zij zich desgewenst particulier verzekeren.

Dit compromis, waarover in de paarse coalitie politieke overeenstemming is bereikt, betekent een afwijking van het regeerakkoord. Daarin was afgesproken dat bedrijven blijvend uit het publieke wao-bestel zouden mogen stappen. Daarop was de kritiek echter zo groot dat het kabinet heeft besloten dat aan te passen.

De vrees bestond dat bedrijven jonge, gezonde werknemers particulier zouden verzekeren tegen aanzienlijk lagere premies dan de wao-premie. De bedrijfsverenigingen zouden dan met de slechte risico’s worden opgezadeld. Die vrees is door het nieuwe voorstel niet weggenomen, maar wel in tijd beperkt tot vijf jaar.

Werkgevers die wel in het publieke bestel blijven, krijgen te maken met een gedifferentieerde premie. Die wordt bepaald aan de hand van de gemiddelde premie per bedrijfstak en de arbeidsongeschiktheidslasten van het individuele bedrijf over de afgelopen drie, en in een later stadium vijf jaar. De premie wordt nu nog vastgesteld als gemiddelde over achttien sectoren, Linschoten wil er zes tot acht van maken.

Maximum

Afhankelijk van het aantal werknemers dat in de wao verdwijnt, krijgt de werkgever een korting of een opslag op de gemiddelde premie van de sector. Linschoten wil wel een maximum stellen aan de totale premie die een bedrijf kwijt is. Momenteel ligt de gemiddelde wao-premie op 7,5%. Deze kan in de voorstellen oplopen tot 15%.

Het kabinet verwacht dat bedrijven door de premiedifferentiatie beter hun best zullen doen arbeidsongeschiktheid te voorkomen. Linschoten noemt daarbij al een getal van 30.000 minder wao-ers.De Bouw- en Houtbond FNV is boos over het voorstel zeker als het wordt bekeken in relatie tot wat er in het verleden al is afgebroken aan het sociale stelsel. “We kennen de gevolgen van de 2-6 weken maatregel in de ziektewet nog niet eens, laat staan de 52-weken maatregel. En nu dit weer”, zo zegt bestuurder Geert Wolting.

Hij wijst erop dat het wetsvoorstel heel diep snijden in de wao betekent. Zoals het er nu uitziet zal de houtbranche terechtkomen in de categorie slechtste risico’s met alle premie-gevolgen vandien.

“Daardoor zal vooral het midden- en kleinbedrijf in de bouw- en houtsector zwaar getroffen worden”, aldus Wolting die geen goed woord over heeft voor het voorstel dat hij betitelt als een historische blunder. Hij wijst er in dit verband op dat verzekeraars al hebben laten weten hoge premies te moeten vragen als het verbod op aannamekeuringen er komt.

De scheiding tussen publiek en privaat vindt hij waanzinnig. “Neem onze eigen bedrijfstak. De ene dag staat het publieke deel van het SFB op de stoep, vervolgens de Arbodienst van het SFB en de dag daarop de Verzekeringsmaatschappij van het SFB. De Arbodiensten beconcurreren elkaar op leven en dood, heel veel geld wordt verspild aan reclame-uitingen. En wie moet dat betalen”, zo zegt Wolting.

Te lang

Ook de Hout- en Bouwbond CNV wijst de plannen van het kabinet van de hand. De periode van vijf jaar vindt de bond veel te lang. Daarnaast is het kabinetsvoorstel om verschillen in premies tot twee keer het gemiddelde premieniveau toe te staan, de bond een doorn in het oog.

Het CNV houdt vast aan zijn eigen voorstel om de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet te handhaven. Werkgevers krijgen dan de verplichting de aaw-uitkering gedurende twee jaar aan te vullen tot tenminste 70% van het laatst verdiende loon. In cao-bepalingen kan dit percentage dan worden opgetrokken.

Voor de lange termijn vindt het CNV dat de wao kan worden overgedragen aan sociale partners die via een kapitaaldekking bij bedrijfspensioenfondsen het niveau van de uitkeringen regelen en ook de premieduur en -hoogte vaststellen.

Het Algemeen Verbond Bouwbedrijf vindt net als het CNV de periode van vijf jaar gedifferentieerde premiestelling, zoals in het plan van het kabinet staat, veel te lang. Dat moet minstens met twee jaar worden beperkt. Dat hangt voor het AVBB samen met zijn inzet bij de totstandkoming van het SER-advies, waarin over drie jaar wordt gesproken, namelijk inclusief het eerste jaar voormalige Ziektewet.

Bovendien is in de bouw de zeer langdurige arbeidsongeschiktheid maar moeilijk te beinvloeden en herplaatsing vaak moeilijk.

Voor wat betreft de toename van de financiele lasten, schat het AVBB in dat door dit plan de premie voor de bouwnijverheid zeker anderhalf keer zo groot gaat worden over vijf jaar gerekend.

Tenslotte merkt het AVBB bij monde van mr. M. van der Ent nog op dat de wao-discussie nu wordt gekoppeld aan nieuwe organisatiestructuren per 1 januari 1997. Dan worden de bedrijfsverenigingen afgeschaft en komen er, naar het voorstel van de regering, zes sectororganen. De bouw zou dan samen met de land- en tuinbouw, de houtsector en het uitzendwezen een sector gaan vormen. Het AVBB denkt dat daar meer bedrijfstakken bij moeten om zo het draagvlak te ke verbreden, waardoor de wao-premie lager kan uitvallen.

De CDA-fractie in de Tweede Kamer heeft eveneens forse kritiek op het nieuwe wao-voorstel van staatssecretaris Linschoten. Kamerlid Biesheuvel heeft op diverse punten inhoudelijke bezwaren. Daarnaast verwijt hij het kabinet dat die het nieuwe voorstel niet voor advies naar de Raad van State heeft gestuurd.

‘Paars monisme’

Ook hekelt hij de afspraken die de coalitiefracties binnenskamers over het wetsvoorstel hebben gemaakt. Biesheuvel spreekt van “paars monisme in optima forma”. Of het CDA straks tegen het wetsvoorstel zal stemmen, kan hij overigens nog niet zeggen.

Biesheuvel is het er ook niet mee eens dat in de plannen van Linschoten de volksverzekering aaw verdwijnt. Voor zelfstandigen en vroeggehandicapten komt een nieuwe regeling. Volgens de CDA’er zullen zelfstandigen daardoor met hogere premies te maken krijgen.

Het CDA-Kamerlid vindt het heel merkwaardig dat het nieuwe wetsvoorstel volgens Linschoten eenzelfde bezuiniging oplevert als het oude plan: – 750 miljoen per jaar. Volgens hem is dat een slag in de lucht. “Zeg dan eerlijk: we halen de doelstelling uit het regeerakkoord niet.”

Reageer op dit artikel