nieuws

Aantal hypotheken gedaald

bouwbreed Premium

In 1995 was het aantal hypotheken 6 procent lager dan in 1994. Het totale bedrag daalde nog sterker gedaald; met ruim 8 procent als gevolg van het lagere aantal en een gemiddeld bedrag per hypotheek dat ruim 2 procent beneden dat van 1994 lag. De bewegingen bij de hypotheken voor andere onroerende goederen dan woningen waren nog veel heftiger.

We vergelijken de recent door het CBS gepubliceerde cijfers over de hypotheken op onroerende goederen. Daarbij letten we in de eerste plaats op de hypotheken op woonhuizen (inclusief combinaties woonhuis/bedrijfspand). Daarna bekijken we kort die op landelijke eigendommen, bedrijfspanden en voor bouwgrond bestemde percelen. Nu de volkshuisvesting, de woningbouwmarkt en de ruimtelijke ordening zo sterk aan verandering onderhevig zijn, is dit soort cijfers extra interessant.

Het aantal hypotheken dat door particulieren in 1995 op woonhuizen is gegeven, bedroeg 396.945. Dat was ruim 5% minder dan in 1994. Het totaal bedrag van deze hypotheken beliep f. 59.919 miljoen, oftewel bijna 5% minder dan het vorige jaar. Het gemiddelde bedrag per hypotheek was f. 151.000, tegenover f. 150.000 in 1994.

De markt voor koopwoningen, zo is al eerder bekend geworden, vertoont niet langer een voorspoedige groei. De aantallen worden minder en het gemiddelde hypotheekbedrag is niet echt hoog; men zou zeggen dat het aantal tweede hypotheken (voor verbouwingen en zo) een vrij groot aandeel in het totaal moet hebben. Er zijn geen tekenen die erop wijzen, dat er een groter aandeel van goedkopere tegenover duurdere koopwoningen op de markt komt (eerder het tegendeel), dus het lijkt erop, dat de consument wat voorzichtiger aan het worden is, dan wel afziet van een verhuizing en zijn bestaande woning opknapt.

Verschillende geluiden uit de markt wijzen erop, dat vooral in de dure segmenten van de markt het aanbod verre achterblijft bij de vraag, als gevolg van locatietekorten en gemeentelijke eisen ten aanzien van de te bouwen woningen.

Bouwgrond

Er worden ook hypotheken gegeven op voor bouwgrond bestemde percelen. Heel wat bouwondernemers en ontwikkelaars hebben grondposities verworven op zogenaamde Vinex-locaties (en elders, mag men aannemen). Een deel hiervan werd, voorzichtigheidshalve, met eigen geld gefinancierd, een deel echter mede met behulp van hypothecair krediet. Het CBS onderscheidt drie soorten hypotheken: ter zake van geldlening, van kredietopening en andere, zoals trust- en andere zekerheidshypotheken.

Het aantal hypotheken ter zake van geldlening op voor bouwgrond bestemde percelen was in 1995 met 40% gedaald tot 10.518. Het daarmee gemoeide bedrag was nog sterker afgenomen; met 57% tot f. 2036 miljoen. Het gemiddelde bedrag per hypotheek daalde met 28% tot f. 194.000. Het lijkt erop dat banken wat minder happig worden om hypotheek te nemen op bouwterreinen.

Bij de krediethypotheken was de ontwikkeling duidelijk anders. Het aantal ervan steeg licht tot 6260 (+2%), maar het bedrag steeg met 32% tot f. 3222 miljoen. Het gemiddelde bedrag per hypotheek nam daardoor met 32% toe tot f. 515.000. De ontwikkelingen in de trust- en overige hypotheken laten eerst recht zien hoezeer ook deze (afgeleide) markt in beweging is. Het aantal ervan verschrompelde tot eenderde, zodat het er in 1995 nog slechts 239 waren, tegenover de 649 in 1994 ( – 63%), maar het gemiddelde bedrag verdubbelde tot f. 1,3 miljoen per hypotheek. Het totale bedrag was door deze bewegingen een kwart lager dan in 1994.

Het totale aantal hypotheken, ongeacht de soort, op voor bouwgrond bestemde percelen, bedroeg in 1995 17.017, voor een totaalbedrag van f. 5561 miljoen. Dat aantal was daarmee 30% lager, het bedrag echter maar 26%, als gevolg van een 6% hoger gemiddelde ( f. 327.000 tegenover f. 309.000 per hypotheek). Nieuwe leningen op bouwgrond worden in mindere mate verstrekt en tot veel kleinere bedragen; krediet- en andere zekerheidshypotheken betreffen echter belangrijk grotere bedragen dan vorig jaar. Het lijkt erop, dat de diverse grondposities beginnen te knellen. Daaraan zal de trage start op de verschillende Vinex-locaties niet vreemd zijn.

Ander onroerend goed

Ook de hypotheekverstrekking op ander onroerend goed vertoonde wilde bewegingen. Het aantal geldleningen op landelijke eigendommen nam met 70% af (het gemiddelde bedrag bleef vrijwel gelijk op f. 332.000), dat op bedrijfspanden daalde met 34% bij een gelijkgebleven gemiddelde van ruim f. 1,1 miljoen per stuk.

De ontwikkeling bij de krediethypotheken vertoonde een afwijkend beeld. Die op landelijke eigendommen daalden met slechts 3%, met een 28% hoger gemiddeld bedrag per stuk ( f. 593.000). De krediethypotheken op bedrijfspanden namen zelfs nog met 9% toe, terwijl het gemiddeld bedrag 14% hoger lag op f. 1,9 miljoen.

Van de trust- en overige zekerheidshypotheken zijn de aantallen altijd veel kleiner. Net als bij de bouwgrondpercelen zijn de bewegingen fors. Het aantal van deze hypotheken op landelijke eigendommen was met slechts 237 57% lager dan in 1994, het gemiddelde bedrag lag echter 85% hoger op bijna f. 2,2 miljoen per stuk. Het aantal van dergelijke hypotheken op bedrijfspanden nam met 32% af tot 466 stuks, voor een gemiddeld bedrag dat met ruim f. 19 miljoen per stuk bijna driemaal zo hoog was als dat in 1994 (+178%!).

Zo illustreren de bewegingen op de hypothekenmarkt die op de markten voor woningen en ander o.g. Die markten worden niet bepaald in positieve zin gesteund door al het nieuwe beleid van de laatste jaren. Men zal er dan ook op moeten rekenen dat het de komende jaren moeilijk zal blijven, ook bij een willige vraag en een lage rente. De overheden rekenen in toenemende mate op de private marktpartijen, maar belemmeren deze tegelijkertijd om hun vleugels uit te slaan.

Reageer op dit artikel