nieuws

Vertraging bij aanleg infrastructuur kan worden voorkomen ‘Wie het beste kan voorspellen heeft de meeste kans op succes’

bouwbreed Premium

Ir. M. Spalburg (25) heeft de PRC Bouwcentrum Prijs voor zijn scriptie ‘Risico-analyse in de grond-, weg- en waterbouwsector’ ontvangen. Hierop studeerde hij vorig jaar af aan de Technische Universiteit Delft. De jury kende hem de prijs toe omdat zijn methode van risicoberekening direct toepasbaar is in de gww-sector en kostenbesparend kan werken.

De vondst van een bom uit de Tweede Wereldoorlog kan funeste gevolgen hebben voor een bouwpo. Zelfs als hij niet ontploft. Het explosief moet onschadelijk worden gemaakt, onderzoek moet uitwijzen of er nog meer explosieven in de grond zitten en voor je ’t weet is de bouw weken vertraagd. Het resultaat: hoge kosten voor alle betrokkenen. Ir. M. Spalburg kwam tot de conclusie dat via een nauwkeurig uitgevoerde risico-analyse langdurig en kostbaar oponthoud valt uit te sluiten.

Spalburg schetst in zijn scriptie de mogelijkheden om bij het plannen van infrastructuurpoen te berekenen welke problemen zich ke voordoen, hoe deze zijn te voorkomen en welk kostenplaatje hier aan hangt. Opdrachtgever en aannemer ke dan besluiten of het rendabel is voorzorgsmaatregelen te treffen.

Spalburg schreef zijn scriptie op grond van ervaringen die hij opdeed gedurende de vier maanden dat hij werkte bij het Po Bureau Schiphol. Hier hield hij zich bezig met het plannen van de uitbreidingspoen van de luchthaven.

Simulatiemodel

Het vinden van een bom op een bouwplaats is niet denkbeeldig. Zo werd vorig jaar de bouw van een publiekstribune in het IJ afgelast toen bleek dat er een niet-ontplofte vliegtuigbom in de bodem zat. Op 22 februari jongstleden stuitten Duitse bouwvakkers tijdens werkzaamheden in Bonn op een niet-ontplofte bom van 250 kilo. Halsoverkop waarschuwden zij de politie die niet alleen het werk stillegde, maar ook het parlement ontruimde.

Bij het aanleggen van een landingsbaan bij een luchthaven is de kans om een bom te vinden relatief groot. Vliegvelden waren tijdens de Tweede Wereldoorlog potentiele doelen zowel voor de bezetters als voor de geallieerden. Spalburg benadrukt dat lang niet alleen oorlogstuig leidt tot vertragingen. Deze ke verder ontstaan door bijvoorbeeld fouten in tekeningen, het niet nakomen van afspraken door onderaannemers of leveranciers en extreem slecht weer.

Spalburg gaat bij zijn methode uit van een simulatiemodel. Het model kent twee typen onzekerheden: normale onzekerheden zoals fluctuaties in grondstoffen en produktie en bijzondere onzekerheden. Hieronder verstaat hij het uitbreken van een staking, een extreem lange vorstperiode of de vondst van een bom. Zo ontstaat een marge waarbinnen de opleveringsdatum valt. “Zo kan ik precies zeggen wanneer het po wordt opgeleverd en aangeven welke kans er is dat de aannemer deze datum overschrijdt. Met andere woorden de opleveringsdatum wordt met een kans van overschrijding aangegeven. De potentiele factoren die tot oponthoud ke leiden zijn bekend evenals andere knelpunten en daarmee ke de betrokken partijen hun voordeel doen want de opdrachtgever kan van te voren tegenmaatregelen nemen”, aldus Spalburg.

Onzekerheden

In zijn scriptie nam hij een voorbeeld op van zijn werkwijze. In deze case studie gaat hij uit van de fictieve aanleg van een landingsbaan voor een vliegveld. De opdrachtgever en de aannemer komen overeen dat het karwei in 46 werkdagen moet zijn opgeknapt. Op basis van de simulatie blijkt de kans dat dit lukt 80 procent te zijn. De betrokken partijen gaan daarmee akkoord. Voor iedere dag dat het werk langer duurt moet de aannemer f. 1 miljoen schadevergoeding betalen aan de opdrachtgever, terwijl deze de kosten van het opruimen van eventuele vliegtuigbommen voor zijn rekening neemt. De opdrachtgever en de aannemer willen beiden het risico van een te late oplevering uitsluiten en maken hierbij gebruik van het analyse model van Spalburg. Na de berekening van de minimale, maximale en gemiddelde duur van het po komen ze tot de conclusie dat het karwei mogelijk uitloopt tot 61 dagen. Potentiele problemen verwachten ze bij het aanbrengen van voorzieningen en belijningen op de start- en rijbaan, bij het ontgraven van het terrein en bij het aanbrengen van de verharding op de rijbaan.

“Deze activiteiten ke naar risico worden gerangschikt. Op deze wijze wordt bij de raming van de uitvoeringsduur expliciet rekening gehouden met de onzekerheden per activiteit”, schrijft Spalburg in zijn scriptie. Nu bekend is waar de risico’s zitten, ke aannemer en opdrachtgever inspelen op cruciale ‘faalfactoren’ en desgewenst stappen ondernemen om de kans op vertraging tot nihil te reduceren.

Via deze rekenmethode ke ook de kosten nauwkeurig worden berekend. Spalburg: “De beste resultaten met deze methode bereik je als er directe inkomstenderving staat tegenover de opleveringsdatum. De aannemer weet dan precies hoe hoog de kosten van een eventuele vertraging zijn en kan berekenen of het rendabel is maatregelen te nemen om vertraging te voorkomen.”

Promotie

De methode is uitermate geschikt bij de uitvoering van grote werken in de gww-sector, bevestigt D.J. Kruijt van PRC Bouwcentrum. “Projectmanagement vindt in de gww-sector relatief minder plaats dan in de b en u. Alleen bij zeer grote poen wordt het toegepast.” In de nabije toekomst zal dit veranderen. Spalburg: “Wie het beste de faalfactoren kan voorspellen en de gevolgen daarvan kan inschatten heeft straks de meeste kans op succes.”

Daarom is Spalburg vastbesloten zijn risico-analyse verder uit te werken. “De methode kan nog eenvoudiger zodat iedereen er gebruik van kan maken”, licht hij toe. “Bovendien is de systematiek toepasbaar voor andere projectfasen dan slechts de fase van uitvoering en ke ook kosten en kwaliteit worden ingeschat.”

Op de verdere uitwerking van zijn analyse hoopt hij over enkele jaren te promoveren. Daarom werkt hij parttime aan de TU Delft. Tegelijkertijd is hij in dienst getreden bij PRC Bouwcentrum. Spalburg: “Zo ke we er allemaal ons voordeel mee doe: de TU, PRC Bouwcentrum en ik. Het mes snijdt aan drie kanten.”

Reageer op dit artikel