nieuws

Zandvang moet baggerkosten Mark-Vliet gaan verlagen

bouwbreed

In de benedenlopen van het stroomgebied van Mark en Vliet worden jaarlijks grote hoeveelheden vervuilde baggerspecie afgezet. Het weghalen ervan brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Een zogeheten zandvang moet de hoeveelheid weg te baggeren specie verminderen en de bijbehorende kosten verlagen. Een mogelijke locatie voor zo’n zandvang biedt de Aa of Weerijs direct bovenstrooms van Breda. Onder andere het Hoogheemraadschap van West-Brabant bespreekt vandaag (vrijdag) in Turnhout de grensoverschrijdende aanpak van de milieuproblemen in het Mark-Vliet stroomgebied.

Het stroomgebied van de Mark en Vliet ligt deels in Vlaanderen en deels in West-Brabant. De Mark of Bovenmark, de Grote Beek of Aa of Weerijs, de Roosendaalse Vaart of Turfvaart Roosendaal en de Kleine Aa of Molenbeek verbinden het 44.000 hectare grote Vlaamse deel met het 97.000 hectare grote Westbrabantse deel. In het Nederlandse deel wonen ruim 650.000 mensen en doet zich nogal wat bedrijvigheid voor. In het Belgische deel wonen ruim 85.000 mensen die hoofdzakelijk in de agrarische sector werken. Het gebied kamp met vervuilde waterbodems terwijl ook de waterkwaliteit te wensen over laat.

Subsidie

Verbetering van de water- en waterbodemkwaliteit vergt een grensoverschrijdende aanpak die sinds 1 juli 1992 plaats vindt. De EG verstrekte hiervoor een subsidie uit het Interregprogramma voor het Benelux-middengebied. Het po moest onder meer aantonen of zand en slib gescheiden ke neerslaan zodat de baggerkosten ke dalen. Vervolgens moesten gunstige locaties worden gezocht voor de aanleg van zand en/of slibvangen die mede de aanvoer van fosfaat naar het Zoommeer beperken. Het project diende verder een globaal baggerplan op te leveren voor de waterbodem in de benedenlopen van het Mark-Vliet-gebied.

De kwaliteit van water en waterbodem moet met behulp van een bron- en effectgerichte aanpak verbeteren. Het eerste voorziet in een inventarisatie van vervuilende bronnen dat weer de grondslag van een bronsaneringsplan vormt. Het tweede gaat in op de gescheiden sedimentatie van zand en slib. Dit houdt in dat het relatief zwaardere maar schone zand in een gedeelte waar de stromingssnelheid wordt verlaagd naar de bodem van de zogeheten zandvang zakt. Het lichtere slib waaraan allerlei verontreinigingen kleven slaat in de reguliere sedimentatiegebieden van de Mark en Vliet neer. Een uitstroomdrempel aan het einde van de zandvang zorgt ervoor dat bij lagere debieten het grootste deel van het debiet via een omleiding wordt afgevoerd. Een groot deel van het slib wordt daardoor omgeleid zodat een klein deel in de zandvang neerslaat. De onderwaterdrempel bij het splitsingspunt van de omleiding stuurt het zandtransport in zijn geheel door de zandvang waar het neerslaat. De zandvang functioneert zonder bewegende kunstwerken en is ook bij een korte afschrijvingsperiode van tien jaar rendabel.

Vervuilingen

PAK’s, nikkel, zink en bestrijdingsmiddelen vormen de voornaamste vervuilingen. Veel PAK’s komen vrij uit het gecreosoteerde hout van de oeverbeschermingen. Het gebruik ervan is in Belgie en Nederland niet meer toegestaan. Nikkel en zink komen voor een groot deel vrij uit huishoudelijke lozingen. In het Vlaamse deel van het stroomgebied beschikt zo’n 61 procent van de huishoudens over een aansluiting op het riool.

Versnelde aanleg van riolering in dit gebied vermindert niet alleen deze vervuiling maar verbetert ook de zuurstofhuishouding in de bovenlopen van het Mark-Vlietsysteem en vermindert ook de emissie van andere vervuilende stoffen. Meer overeenstemming in de Nederlandse en Belgische kwaliteitsnormen vergemakkelijkt de grensoverschrijdende aanpak van de bronsanering.

Het Hoogheemraadschap van West-Brabant wil dit en volgend jaar ruim 300.000 kubieke meter slib uit de benedenloop van de Mark baggeren. Het gaat daarbij vooral om delen van de Mark en de Dintel die op diepte moeten blijven voor de scheepvaart. Ook wordt specie verwijderd die door het opwoelen door scheepsschroeven tot ongewenst transport van zwevende stof naar het Volkerak-Zoommeer leidt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels