nieuws

Noorse opdrachtgevers kiezen voor klimkisten

bouwbreed

Voor de bouw van de Grenlandbrug in Noorwegen is voor het storten van de pylonen gekozen voor een zelfklimmende bekisting. Aannemers gebruiken veelal glijbekistingen omdat daarmee sneller te werken is. Opdrachtgevers verkiezen een klimkist vanwege de betere oppervlaktestructuur van het beton en de hoge nauwkeurigheid bij plaatsing van voorzieningen, zoals verankeringen voor tuikabels.

De nieuwe Grenlandbrug overspant de Frierfjord in Telemark in het zuidoosten van Noorwegen. De brug is onderdeel van een verbetering van de E18, die Oslo in het zuiden verbindt met de havens van Kristiansand en Stavanger in het noorden.

Het trace van het nieuwe wegvak tussen Kjorholt en Rugtvedt loopt bij de Frierfjord door een gebied dat voor wegenbouw niet gemakkelijk is. Aan de noordkant van de fjord bevindt zich de bergrug, ‘Blekebakken’ die tot een hoogte van 100m uit het water oprijst. De oever aan de zuidkant is iets vlakker. De nieuwe weg gaat via een 2200m lange tunnel onder de ‘Blekebakken’ door en sluit direct aan op de brug over de fjord. Bij de zuidoever gaat het trace verder door een tunnel met een lengte van 800m.

De Grenlandbrug wordt uitgevoerd als tuibrug met een enkele pyloon op de noordoever naar een ontwerp van Morten Lovseth, Nils Staatto en Trygve Sundt, winnaars van een ontwerpwedstrijd. Met aanleg van de brug is naar schatting ongeveer NKr 200 miljoen gemoeid. De opdrachtgever is ‘Statens Vegvesen for Telemark’, een Noorse overheidsinstantie die ook het ontwerp heeft gedetailleerd. De hoofdaannemers voor de pyloon zijn AF Selmer AS en Forskalingsteknikk A/S, een dochteronderneming van Selmer gespecialiseerd in betonnen constructies.

Twee rijbanen

De tuibrug heeft een enkele pyloon. De hoofdoverspanning van de brug is 305 m met het wegdek op 50 m boven het water. Die sluit aan op een viaduct op kolommen met een lengte van 236m. Het brugdek is samengesteld uit kokerliggers, een composiete constructie van beton en staal. De totale breedte van het dek is 11,5 m. Dat biedt ruimte voor twee rijbanen van 5 m breedte. De rijbanen zijn 40 cm ingelaten in de stalen kokerliggers om het verkeersgeluid te reduceren.

Er wordt lichtgewicht beton gebruikt om het gewicht van de hoofdoverspanning te reduceren.

De pyloon bestaat uit twee gewapend betonnen kolommen met een hoogte van 166 m. Ze zijn schuin geplaatst. Onderaan staan ze 19 m uit elkaar, bovenaan 12,3 m. Daar tussen komen dwarsbalken op dekniveau, op 94 m en op 131 m. Het hoofddek zal worden opgehangen aan dertien kabels aan elke zijde van de brug. Ze nemen elk krachten op van rond de 1940 ton.

Twee achterwaartse tuien geven steun de zij-overspanning. De andere elf zijn 40 m diep in de rots aan weerszijden van de tunnelopening verankerd.

Bijzonder

De betonnen pyloon is gemaakt met een zelfklimmende bekisting van de Oostenrijkse fabrikant Doka. Dat is bijzonder voor Noorwegen. Normaal zou voor de bekisting van de kolommen voor de pyloon een glijbekisting zijn toegepast, een werkwijze waarmee Noorse aannemers veel ervaring hebben opgedaan. Noorse opdrachtgevers zijn echter de laatste tijd voorstander van gebruik van klimkisten, vooral in de bruggenbouw.

Bekend is dat een glijkist sneller werkt. Het bouwproces met een klimkist is echter meer beheerst. Dat geeft een betere kwaliteit, een betere oppervlaktestructuur van het beton en een grotere nauwkeurigheid in de positionering van kabelverankeringen en dergelijke. Vanwege de hoge graad van veiligheid kan de klimkist ook bij alle weersomstandigheden worden ingezet. Er kan ook eenvoudigweg gestopt worden om dwarsbalken te storten.

De buitenafmetingen van elke pyloon is 7,842 m bij 2,5 m. De wanden hebben een dikte van 500 mm dik met een kleine verjonging in het bovenste gedeelte. De hoogte van de klimkist is 4,25 m. Het beton is in stappen van 4,12 m gestort. Voor een groot gedeelte van de hoogte is gebruik gemaakt van een houten bekistingssysteem. Boven het niveau van +140 m is de houten binnenbekisting vervangen door een van staal.

Voortgang

De beperkte opslagruimte aan de noordkant van de fjord heeft voor vertraging bij de bouw van de pylonen gezorgd. Het bleek nodig twee werkvloeren aan te leggen. De ene buiten de toegang tot de tunnel en de andere achter de kolommen.

De order voor het zelfklimmende bekistingssysteem is door Doka in juli 1994 binnengehaald. De onderdelen werden op 1 september 1994 geleverd. In de winterperiode is om de twee dagen een slag gemaakt met de bekisting. Dat is gedaan met een ploeg van vier man voor de bekisting en drie man staalwerkers.

Er was wel een periode van gewenning nodig om ingespeeld te raken op gebruik van het voor deze mensen nieuwe systeem. Het goede weer in de winter heeft zeker bijgedragen aan deze voortgang. Tegen half maart 1995 met slechts nog zes secties te gaan liep men al drie tot vijf weken voor op schema.

De pyloon is inmiddels gereed. Binnenkort wordt het wegdek aangebracht. Daarvoor wordt 6800 m aan tuikabels gebruikt. De Genlandbrug in Noorwegen moet op 4 juli volgend jaar in gebruik worden genomen.

De Genlandbrug bestaat uit een tuibrug met een enkele pyloon en een viaduct op kolommen.

De oppervlaktestructuur van het beton met gebruik van de zelfklimmende bekisting is goed.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels