nieuws

Heemschut op bres voor kleine kernen

bouwbreed

Het beeld van karakteristieke dorpjes op het platteland dreigt te verdwijnen. Steeds meer kleine plaatsjes worden aan het oog onttrokken door omringende, zich in Nederland nergens van elkaar onderscheidende, nieuwbouw. Hoog tijd om aan de noodrem te trekken, vindt de afdeling Zeeland van Heemschut, een vereniging die strijdt voor het behoud van cultuurmonumenten.

Daarom houdt de afdeling vrijdag in Middelburg het symposium ‘Zicht op kleine kernen’. Deskundigen als sociaal-geograaf dr. J. Thissen van de Universiteit van Amsterdam en landschapsarchitect ir. A. Geuze uit Rotterdam en planontwikkelaars, gemeentebestuurders en -ambtenaren buigen zich daar over het probleem.

“Het is niet onze bedoeling groei van dorpen tegen te houden”, benadrukt Aad de Klerk van Heemschut Zeeland. “Een dorp dat wil leven zal zoveel mogelijk inwoners naar zich toe willen trekken. Maar nieuwbouw bij ring- en dijkdorpen let nogal nauw. Dan zou je moeten proberen aan te sluiten bij de bestaande structuur. Eerst kijken welk patroon er al ligt. Ringdorpen als Biggekerke, Grijpskerke, Kapelle, Dreischor en Kerkwerve hebben spontaan hun vorm gekregen, rond de kerk in het midden van de dorpen. Dat is anders dan bijvoorbeeld plaatsjes als Borssele en Colijnsplaat die op de tekentafel zijn ontworpen in de tijd dat polders planmatig vorm werd gegeven.”

Mis gegaan

De Klerks medebestuurslid Gerard Baijens haalt voorbeelden aan van waar het mis is gegaan. “Vanaf Domburg zou Aagtekerke net zo goed Tietjerkstradeel ke zijn, of Alkmaar. Wat je ziet heeft niets meer te maken met het eigenlijke dorp. Je ziet nieuwbouw, die overal in Nederland hetzelfde is, met daaromheen schaamgroen”, zoals hij de bebossing betitelt.

Ook voor het toerisme in Zeeland is het volgens Heemschut van belang dat niet alleen het hart van een dorp behouden blijft, maar ook de karakteristieke aanblik van buitenaf. “Zeeland is nu bezig de toerist duidelijk te maken dat de provincie naast Oosterschelde, Veerse Meer en stranden ook een mooi achterland heeft”, legt De Klerk uit.

“Iemand uit de Randstad die op zijn fiets van Domburg naar Aagtekerke en Grijpskerke rijdt, komt alleen maar dezelfde nieuwbouwwijken tegen die hij in zijn streek ook vindt. Dan grijp je toch naar je hoofd?”, stelt hij.

Volgens de twee provinciale Heemschut-bestuurders kampen ook streken in bijvoorbeeld Drenthe en Limburg en op de Veluwe met dit probleem. “Als je de groei-ontwikkeling toestaat, doe het dan zorgvuldig. Kijk naar de lijnen die er van oudsher liggen. Moet je een ringdorp in de rondte uitbreiden, zoals je op een plattegrond kunt uitborduren, of een nieuwbouwwijk als een puist aan een dorp plakken zodat het zicht van buitenaf grotendeels bewaard blijft? Ik weet het niet”, verzucht De Klerk.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels