nieuws

Brussel heeft geen gepast antwoord op verloedering

bouwbreed

Deze maand is het driehonderd jaar geleden dat de Franse maarschalk De Villeroi het historische centrum van Brussel met langdurig kanonvuur in een puinhoop veranderde. Vooral de historische Grote Markt kreeg het zwaar te verduren. Van de oude gildehuizen bleef geen steen op de andere. De stad herrees echter in haar oude pracht en praal. De Grote Markt werd de nieuwe parel van de hoofdstad en bleef dat tot op de dag van vandaag. Maar de afgelopen veertig jaar is Brussel opnieuw het mikpunt geweest van alle mogelijke belagers zoals poontwikkelaars en politici.

Op tal van plaatsen ziet de hoofdstad van Europa en Belgie er weer uit als na het bombardement van augustus 1695. Hele stadsdelen verdwenen onder de slopershamer en wat in de plaats van de oude levendige volksbuurten kwam zijn enorme kantoorgebouwen die uitmunten in architectonische lelijkheid of troosteloze kale vlakten.

Commentator Guy Tegenbos van het gezaghebbende Vlaamse dagblad ‘De Standaard’ stelde deze week niet de wraakzuchtige Franse maarschalk verantwoordelijk voor de teloorgang van Brussel maar de achtereenvolgende bestuurders van de stad. Hij laakt de “Brusselse dorpspolitici met hun hofhoudingen (kabinetten heet dat in deze eeuw) die de speculanten vrij baan gaven”.

Etnische zuivering

In dat verband zullen twee namen met een kwalijke reputatie de geschiedenis in gaan: die van ex-premier Paul Vanden Boeynants en die van zijn vriend en poontwikkelaar wijlen Charly De Pauw. Dit tweetal staat aan de basis van de vernieling van de oude Noordwijk bij het Noordstation die als het ware etnisch werd gezuiverd om plaats te maken voor een soort Manhattan Centre op zijn Brussels met zestien tot twintig kantoorwolkenkrabbers waarvan er eindelijk na ruim 25 jaar een aantal is opgetrokken temidden van een soort maanlandschap omgeven door krotwoningen waar gastarbeiders wonen.

In een vlammend commentaar in ‘De Standaard’ over het stedelijke verval van Brussel heet het: “Brussel. Van alle steden van Europa is zij de lelijkste. Ze is niet zo geboren. Ze moest zo niet worden. Ze deed het zichzelf aan. Door verwaarlozing van het eigen orga6nisme. Door zucht naar goedkoop geldgewin. Door parasieten hun gang te laten gaan. Door ontrouw aan wat positief in haar was: de levenskracht en levenslust van haar bewoners. Ze is de hoofdstad van Europa, van Belgie en van Vlaanderen. Ze is welvarend als nooit tevoren. En toch ziet ze eruit als een pokdalig wijf.

Deze stad is lelijk omdat ze zichzelf niet respecteerde. Omdat dit gewest te dom was en niet fijngevoelig genoeg om de positieve energie van haar inwoners en al wie er zaken wou doen behoorlijk ruimtelijk te ordenen. Omdat ze zich te goed deed aan speculantenslagroom en het pittig fruit van haar ingezetenen liet rotten.”

Desolaat

Brussel ziet er inderdaad anno 1995 uit als een stad in ex-Joegoslavie die een aantal Servische voltreffers heeft moeten incasseren. Tal van kale plekken en puinhopen ontsieren het stadsbeeld. Brussel is ook een vieze stad. Honderden gebouwen, huizen en muren zijn beklad, de straten liggen er vies bij: vol vuilnis, papier, blikjes, etensresten en ga zo maar door. Op tal van plaatsen vertoont het wegdek kleinere of grotere kraters en de trottoirs verkeren eveneens veelal in een desolate toestand.

De verkrotting is overal duidelijk zichtbaar tot in het stadscentrum. Daar groeien struiken en bomen in de verlaten huizen. De kleine criminaliteit is zo angstwekkend aanwezig dat de stadsoverheid er maar liever over zwijgt. Officiele cijfers over een ‘dalende’ criminaliteit blijken gemanipuleerd. De nieuwe Brusselse burgemeester Francois – Xavier De Donnea (liberaal) is begonnen met een actie om de stad schoner en veiliger te krijgen. Maar tot nu toe beperkt hij zich alleen tot oppervlakkige ingrepen. De echte stadsverloedering, het wapen van de projectontwikkelaars om uiteindelijk hun zin te krijgen, wordt nog onvoldoende aangepakt. Of zoals de commentator van ‘De Standaard’ het zegt: “Agenten en zwerfvuilophalers zijn maar cosmetica tegen de etterbuilen van de verkrotting. Er is een nobel en fijnzinnig plan nodig voor het ruimtelijk ordenen van deze stad. En discipline om dat plan na te leven. Ze moet de gaten dichten en teruggeven aan haar inwoners.”

Schoonmaakoperatie

Burgemeester De Donnea denkt dat begonnen moet worden met een grootscheepse schoonmaakoperatie om Brussel weer leefbaarder te maken. Hij acht het psychologische effect van een schone stad enorm. Het eerste dat PLO-leider Arafat deed toen hij zijn intrek nam in Gaza was de stad letterlijk witwassen, zo zet De Donnea zijn standpunt kracht bij. Hij wil vooral de binnenstad aanpakken door de verkrotting tegen te gaan, wildplakkers met strenge straffen te confronteren en bedelaars te weren. Daarbij heeft hij vooral de door de Oosteuropese maffia georganiseerde uitbuiting van bedelaars, vaak nog kinderen, op het oog die elke dag bij honderden in de binnenstad worden gedropt om te bedelen voor hun opdrachtgevers.

Maar het nieuwe Brusselse stadsbestuur met een milieujongen (Simons) als wethouder die verantwoordelijk is voor openbare werken en stedebouw staat in de strijd tegen de verdere verloedering van Brussel met de rug tegen de muur: er is weinig geld beschikbaar en de machtige bouwlobby in de Belgische hoofdstad heeft weinig belangstelling voor de renovatie van waardevolle gebouwen, huizen en hele stadswijken. Het ziet er dan ook naar uit dat Brussel nog enkele decennia het lelijke eendje onder de hoofdsteden van Europa zal blijven.

Middenin de Europese wijk staat het Van Maerlandtklooster al jarenlang te verkrotten.

De teloorgang van de monumentale woningen en gebouwen aan de prestigieuze boulevard Emile Jacqmain/hoek kleine Ring is een regelrechte schande.

Geen Serajevo maar een wijk bij het Brusselse stadscentrum. Door geldgebrek en ruzie tussen aannemers en de overheid is dit al twee jaar een alledaags beeld.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels