nieuws

Kant-en-klaarmentaliteit wint steeds meer terrein

bouwbreed

Invoeren integraal zorgsysteem met standaard handboek is snel

Het dagelijks leven wordt steeds meer beheerst door een zekere kant-en-klaar-mentaliteit. Cup-a-Soup voor een snel kopje soep, even een maaltijd bij McDrive of zelf een pak in de magnetron doen voor een snelle ‘hapklare brok’. In het bedrijfsleven is het niet anders. Daar is bij de leiding ook een streven naar ‘kant-en-klaar’ waar te nemen. Bij de integratie van zorgsystemen kan het voordelen bieden om uit te gaan van een standaard-handboek dat direct is toe te passen.

Door de ontwikkeling van het no-nonsense-management zijn alle tierelantijnen bij het leiding geven uit den boze. Efficientie voert ook de boventoon bij invoeren van verschillende zorgsystemen in bedrijven. Maar kan de zorg voor kwaliteit, arbeidsomstandigheden en milieu soms kant-en-klaar in integrale vorm worden aangeboden in een standaard handboek dat direct implementeerbaar is?

De drijfveren voor het opzetten van een zorgsysteem op deze gebieden zijn verschillend. In de begin jaren zeventig maakten veel bedrijven de kwaliteitsrevolutie mee. Kwaliteit bleek een nieuw strategisch wapen te zijn om de concurrentie een slag voor te blijven. Voor de kwaliteitszorg zijn economische en markttechnische motieven de belangrijkste reden om over te gaan tot actie.

Bij de zorg voor arbeidsomstandigheden (arbozorg) ligt dat anders. Bedrijven worden in belangrijke mate gemotiveerd door wettelijke verplichtingen, opgelegd door de overheid. Maar ook opdrachtgevers stellen steeds meer eisen aan het bedrijf. Bovendien ke hoge verzuimpercentages de werkgever bewegen om veiligheid, gezondheid en welzijn te verbeteren.

Sinds enkele jaren is de zorg voor het milieu een taak van bedrijven geworden. Behalve de eigen verantwoordelijkheid van bedrijven wordt de regelgeving intensiever, de wetgeving strenger en worden de kosten van milieubelastende activiteiten groter.

Te formeel

Voor het invoeren van een zorgsysteem wordt door veel bouwbedrijven een standaard aanpak gevolgd. Die begint met een orientatie op verschillende interne en externe eisen. Op basis van een risico-inventarisatie komen de belangrijkste knelpunten boven water en worden beleids- en actieplannen opgesteld. Vervolgens wordt het zorgsysteem ontworpen, vastgelegd in een handboek, geimplementeerd en op peil gehouden. Een dergelijke planmatige aanpak kan succesvol kan zijn. De voorspelde gunstige effecten van kwaliteitsmanagement in de bouw vallen echter tegen, zo concludeerde de Stichting Arbeidstechnisch Onderzoek Bouwnijverheid (SAOB) uit een door haar uitgevoerd onderzoek. Ook de resultaten op het gebied van milieu en arbo zijn beneden verwachting.

In samenwerking met de Universiteit Twente heeft Schaap Bouw BV uit Huizen daarom gekozen voor een minder formele en beleidsmatige aanpak bij het ontwikkelen van een milieu-, arbo- en kwaliteitszorgsysteem. Het bedrijf is sinds haar oprichting in 1983 gegroeid tot een onderneming van 100 medewerkers en er bleek een sterke behoefte aan het systematisch vormgeven van activiteiten op dit gebied.

Kenmerkend voor de gevolgde aanpak is dat de invoering plaatsvond op basis van een reeds bestaand integraal zorgsysteem van de Isoplan-vereniging en de Universiteit Twente. Daarin zijn de elementen opgenomen die door de ISO-normen aan een zorgsysteem worden gesteld. Bij het opstellen van het beleid en het vaststellen van organisatie en verantwoordelijkheden kon daardoor zonder veel problemen de reeds uitgezette lijn van het standaard handboek gevolgd worden.

Meerwaarde

Schaap Bouw heeft de invoering van het integrale zorgsysteem nog niet afgerond. Men is bezig met het vormgeven van procedures voor het beheer van materiaal en materieel en de oplevering. Als alle procesonderdelen doorlopen zijn, kan de beschrijving van de procedures opgenomen worden in het handboek. Een integraal zorgsysteem voor milieu-, arbo- en kwaliteit biedt een organisatie een aantal voordelen. In het algemeen kan er een verlaging van de kosten optreden en meer uniformiteit in de organisatie ontstaan. Bij Schaap Bouw had men bij het invoeren van het zorgsysteem het meeste profijt van de meerwaarde die ontstond door de integrale aanpak (synergie-effect). Zo bleek het goed mogelijk om in te spelen op ontwikkelingen op het gebied van milieu en arbo. Bij de verbetering van de werkvoorbereiding werden de verplichtingen voortvloeiend uit het bouwprocesbesluit meegenomen. Ook is voor Schaap Bouw het opstellen van een veiligheids- en gezondheidsplan geen belastende activiteit meer, maar een mogelijkheid om zich van de concurrent te onderscheiden.

De vraag of implementatie van een integraal zorgsysteem op basis van een standaard handboek voor de branche mogelijk is moet bevestigend worden beantwoordt. Een bedrijf dat deze aanpak volgt kan zich richten op het realiseren van concrete verbeteringen en hoeft zich minder druk te maken om administratieve zaken. Procedures worden beschreven op basis van gerealiseerde verbeteringen. Het handboek is daardoor geen papieren tijger. Daarnaast biedt invoeren van een integraal zorgsysteem voordelen bood boven het invoeren van alleen maar een kwaliteitssysteem. Een integraal zorgsysteem hoeft echter niet te betekenen dat het aandeel van milieu, arbo en kwaliteit evenwichtig is. Het aandeel van een bepaald aspect kan groter zijn naar gelang de invulling die men vanuit het bedrijf daaraan geeft.

*) Edwin van Megesen is onlangs afgestudeerd aan de faculteit Technische Bedrijfskunde van de Universiteit Twente. Hij heeft bij het bedrijf Schaap Bouw te Huizen onderzoek gedaan naar de implementatie van een integraal milieu-, arbo- en kwaliteitszorgsysteem op basis van een bestaand model. Het standaard handboek is verkrijgbaar bij het Total Quality Centrum van de Universiteit Twente.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels