nieuws

Staatssecretaris dreigt met intrekken toelatingen bij instandhouden btw-constructie Corporaties dagen Tommel voor rechter na aanwijzing

bouwbreed

De Stichting Woningbedrijf Den Haag moet de btw-constructie, die zij met steun van de gemeente heeft opgetuigd, weer afbreken. Gebeurt dat niet, dan zal staatssecretaris Tommel haar toelating als corporatie intrekken. De Bredase corporaties De Algemene en St. Joseph, die, overigens zonder steun van de gemeente, btw-constructies willen optuigen, zijn door de bewindsman gesommeerd hiervan af te zien. In beide gevallen hebben de corporaties besloten het geschil met de staatssecretaris voor te leggen aan de rechter.

Eric Harms

De btw-constructies vormen al enige tijd inzet van een groot meningsverschil tussen het ministerie van VROM en de corporaties. Daarbij gaat het met name om de vraag of op basis van het Besluit Beheer Sociale Huursector (BBSH) btw-constructies zijn toegestaan.

Het geschil spitst zich toe op de vraag of de overheid nog wel voldoende toezicht kan uitoefenen als een corporatie het vruchtgebruik van zijn bezit onderbrengt in een aparte rechtspersoon.

De discussie over btw-constructies, waarmee onder andere vooraftrek mogelijk wordt gemaakt danwel afdracht van btw wordt voorkomen, ontstond begin dit jaar toen het ministerie van Financien tot de ontdekking kwam dat btw-trucs van corporaties de schatkist veel geld zou ke gaan kosten, maximaal zo’n f. 280 miljoen.

Staatssecretaris Vermeend heeft sindsdien gewerkt aan een zodanige aanpassing van de fiscale regelgeving, dat btw-constructies in het algemeen niet meer ke worden opgebouwd. Staatssecretaris Tommel kreeg de opdracht om langs de weg van het Besluit Beheer Sociale Huursector de corporaties tot de orde de roepen.

Inmiddels is het gat in de fiscale regelgeving gedicht, en heeft Tommel door middel van circulaires gemeenten en corporaties op de hoogte gesteld van zijn standpunt. En in zijn brief, eind juni, over de aanscherping van het BBSH, stelt de bewindsman dat kerntaken in het vervolg niet meer in andere rechtspersonen mogen worden ondergebracht. Dit alles heeft corporaties er echter niet van weerhouden om massaal aan de btw-constructie te gaan, zolang de wet nog niet was aangepast.

Aanwijzing

In Den Haag bijvoorbeeld was het de Stichting Woningbedrijf die met steun van wethouder Noordanus een btw-constructie optuigde. Dit gebeurde in weerwil van de oukaze van Tommel en tegen de waarschuwingen in van de Inspectie Volkshuisvesting Zuid-Holland.

Reden voor Tommel om nu met de aanwijzing te komen. Hij sommeert de Haagse corporatie de btw-constructie ongedaan te maken. Als zij dat niet doen wordt de toelating ingetrokken, waardoor de corporatie ophoudt te bestaan. Als argument voert de bewindsman aan dat een deel van de kerntaken van de corporatie wordt onttrokken aan het toezicht van gemeente en rijk. Het woningbedrijf is een andere mening toegedaan en weet zich daarbij gesteund door de gemeente Den Haag, Nationale Woningraad, het NCIV, het Platform voor de Volkshuisvesting de Nederlandse Woonbond en zijn eigen huurdersorganisatie.

Volgens corporatiedirecteur mr. E.Th.P. Staal is correct en in alle openheid gebruik gemaakt van de fiscale mogelijkheden die de btw-regeling tot 31 maart jongstleden (de dag dat het kabinet akkoord ging met het dichten van het btw-lek) bood. Hij wijst erin dit verband op dat wat er in Den Haag is gebeurd niet uniek is. “Overal in den lande hebben tal van overheidsinstanties en particuliere organisaties, waaronder circa 250 woningcorporaties, dit gedaan.”

De aanwijzing is voor de Haagse corporatie het sein voor juridische acties. Zij zal daarin worden bijgestaan door de Amsterdamse jurist prof.mr. N.J.S. Koeman. Een woordvoerder van de corporatie schat de kans dat de zaak wordt gewonnen hoog in. “Maar pakt het voor ons negatief uit, dan leggen we ons daarbij neer.”

Andere kwestie

In Breda ligt de kwestie anders. Daar volgt de gemeente de lijn-Tommel, en heeft zij dus bezwaar gemaakt tegen oprichting van een btw-constructie door de corporaties St. Joseph en De Algemene.

In deze kwestie, die door de landelijke centrales van woningcorporaties Nationale Woningraad en NCIV worden ondersteund, worden twee sporen gevolgd.

Ten eerste is bezwaar aangetekend tegen het besluit van de gemeente. Daartoe is inmiddels bij de rechtbank een procedure tegen Breda aangespannen.

Ten tweede is bezwaar aangetekend tegen de afwijzing van Tommel. Daar heeft Tommel recentelijk op gereageerd, door het bezwaar niet ontvankelijk te verklaren. “Dat betekent”, aldus directeur Hamersma van de Nationale Woningraad, “dat ook in deze kwestie naar de rechter wordt gestapt.” Mocht Tommel de zaak-Breda verliezen, dan zal direct een schadeclaim van enkele miljoenen worden ingediend, zo weet Hamersma. Dit, omdat inmiddels het optuigen van een btw-constructie door Vermeend onmogelijk is gemaakt, en er geen fiscaal voordeel meer valt te behalen.

De NWR-directeur schat het aantal corporaties dat in de btw-constructies is gegaan op circa 225. Van de gemeenten die hierbij zijn betrokken is tweederde, zoals Den Haag akkoord gegaan. Een derde deel van de betrokken gemeenten heeft zich, zoals Breda dat deed, achter Tommel gesteld.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels