nieuws

Mededingingswet rekent af met ‘kartelparadijs’

bouwbreed

Er kan binnenkort definitief worden afgerekend met het stigma dat Nederland een kartelparadijs is. Dat verwacht minister Wijers van Economische Zaken, nu de Ministerraad heeft ingestemd met zijn voorstel voor een nieuwe mededingingswet. Het wetsvoorstel is inmiddels voor advies doorgestuurd naar de Raad van State.

Een verbod op alle concurrentiebeperkende afspraken en een verbod op misbruik van economische machtsposities vormen de kern van het wetsvoorstel.

In dat kader worden zowel horizontale mededingingsafspraken tussen elkaar beconcurrerende ondernemers als verticale afspraken tussen bijvoorbeeld leverancier en afnemer verboden. Wel zal de wet ruimte bieden voor “nuttige vormen van samenwerking”. Deze krijgen een vrijstelling of ontheffing. Daarbij zal nauw aansluiting worden gezocht bij het regime dat door de Europese Commissie wordt gehanteerd. Zo zullen de EG-groepsvrijstellingen worden overgenomen voor bijvoorbeeld onderzoek- en ontwikkelings-, specialisatie-, octrooilicentie- en franchise-overeenkomsten.

Ook zal een zogeheten bagatelvrijstelling gelden, wat inhoudt dat het verbod niet geld voor kartels die de mededinging slechts in beperkte mate beperken. Dan gaat het om kartels, waarbij niet meer dan acht ondernemingen betrokken zijn en waarbij de gezamenlijke omzet niet meer bedraagt dan f. 5 miljoen, als het gaat om de levering van goederen, en f. 1 miljoen in andere gevallen. Het advies van de Sociaal-Economische Raad wordt hiermee genegeerd. De SER pleitte voor een verviervoudiging van de bedragen.

Concentratietoezicht

Nieuw is het zogeheten concentratietoezicht. Dit staat voor een vorm van nationaal toezicht op bedrijfsconcentraties, in de vorm van fusies, overnames en dergelijke). Volgens het kabinet is een preventief systeem van toezicht noodzakelijk als sluitstuk van het mededingingsbeleid. Een kartelverbod zou er namelijk bijvoorbeeld toe ke leiden dat ondernemingen meer concentraties tot stand brengen.

Fusies en overnames

Overigens wordt uitsluitend gekeken naar die fusies en overnames die een aanzienlijk effect ke hebben op de Nederlandse markt. Concentraties hoeven alleen te worden gemeld als de gezamenlijke omzet meer bedraagt dan f. 250 miljoen, waarvan door tenminste twee van de betrokken ondernemingen ieder ten minste f. 30 miljoen in Nederland is behaald.

De uitvoering en handhaving van de nieuwe mededingingswet wordt in handen gegeven van een zelfstandige ambtelijke uitvoeringsdienst, te vergelijken met de Belastingdienst. De dienst krijgt specifiek in de wet vastgelegde bevoegdheden, zoals het verrichten van onderzoek naar overtredingen, het opleggen van sancties en het beslissen over ontheffingsverzoeken. Ook wordt de dienst verantwoordelijk voor de uitvoering van het concentratie-toezicht.

De nieuwe wet vormt het sluitstuk van een ingrijpende wijziging van het mededingingsbeleid in Nederland, die is ingezet door toenmalig staatssecretaris Van Rooy. Zij vaardigde in 1993 een verbod uit op horizontale prijsafspraken, om vervolgens in 1994 de aanbestedings- en marktverdelings-regelingen te verbieden. Naar men hoopt zal de nieuwe wet op 1 januari 1997 worden ingevoerd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels