nieuws

Zonne-energie moet meer in de praktijk komen

bouwbreed

Na jaren van onderzoek en ontwikkeling is nu de tijd aangebroken dat zonne-energie een ruim beslag in de praktijk krijgt. Die brede invoering ligt bijvoorbeeld voor zonneboilers in het verschiet, temeer daar de prijzen voor deze apparaten in de loop van de tijd aanzienlijk daalden. In de loop van dit jaar wordt naar verwacht de 15.000ste zonneboiler geinstalleerd. Op 20 en 21 april vindt over onder meer dit onderwerp een bijeenkomst plaats in Veldhoven(*).

Anderhalf jaar geleden werd voor zonneboilers een meerjarenafspraak (MJA) afgesloten. Tot de partijen behoorden het ministerie van EZ, de belangenvereniging Holland Solar, EnergieNed, vijf GEB’s, fabrikanten en de Novem. De afspraak schreef een daling voor van de prijs van zonneboilers tot en met 1997. De afzet moet in dat jaar zijn opgelopen tot 14.000 stuks per jaar.

Een daling van de prijs gaat samen met een afname van de subsidie. Het laatste verloopt momenteel volgens plan. Naar verwacht zal de huidige prijs van ruim f. 3200 per zonneboiler in 1997 uitkomen op zo’n f. 2500. De plaatsing gaat vooralsnog minder voorspoedig. De oorzaak daarvan ligt mede in het feit dat veel zonneboilers terecht komen in grote nieuwbouwplannen. Tussen voorbereiding en realisatie zit soms een gat van twee jaar.

Opbrengst

Beter is het met de technische ontwikkeling gesteld. TNO stelde een methode op voor het bepalen van de opbrengst van zonneboilers. Het ligt in de bedoeling die werkwijze internationaal toe te passen en mogelijk te bewerken tot een Europese norm. Naar verwacht wordt binnenkort de eerste kwaliteitsverklaring voor zonneboilers afgegeven. Daarmee komt er een kwaliteitaanduiding die het rendement van zonneboilers garandeert. Dat laatste is belangrijk voor de komende energieprestatienorm. Het benutten van zonne-energie draagt bij aan het halen van die norm. De berekeningsmethode gaat uit van een standaardbijdrage voor de energieprestatie. Het bijbehorende getal is klein. De verklaring schroeft het fors omhoog.

Er bestaat verder toenemende belangstelling voor het plaatsen van fotovoltaische cellen op daken van woningen en utiliteitgebouwen. De daadwerkelijke realisatie zal evenwel pas op langere termijn gebeuren. Inmiddels is een leerprogramma opgesteld waarmee onder meer bouwers ervaring ke opdoen met deze mogelijkheid.

De Novem betaalt mee aan de opzet van het programma. De praktische uitvoering begint met het plaatsen van fotovoltaische cellen op het dak van een woning, waarna geleidelijk een opschaling volgt. Ook problemen van niet-technische aard ke dan tot oplossing komen. In het laatste geval gaat het bijvoorbeeld om de eigendomsrechten van het GEB op de zonne-installatie in koopwoningen. Het energiebedrijf zal op gezette tijden inspecties en onderhoud moeten uitvoeren en toegang verlangen tot de woning.

Leerprogramma

In Amersfoort laat het energiebedrijf REMU op vijftig sociale huurwoningen in de wijk Nieuwland fotovoltaische cellen aanbrengen. Deze woningen worden tevens voorzien van een zogeheten zonne-gas combinatie. Het po moet inzicht geven in de combinatie van deze systemen. Niet in de laatste plaats dient het als proefpo voor onder meer architecten en aannemers en krijgt de vorm van een leerprogramma. Het gaat hierbij om een activiteit voor de lange termijn die marktervaring moet opleveren. Te denken valt ook aan lagere systeemkosten en het verbeteren van de systeemtechnologie. Ervaringen in bijvoorbeeld Duitsland met het ‘duizend daken-programma’ tonen aan dat marktintroductie zonder leerprogramma niet lukt. Onderzoek en ontwikkeling kwamen zelfs tijdelijk tot stilstand, terwijl het eenmalige karakter van het programma bij de industrie te weinig draagvlak schiep. Het leerprogramma loopt tot 1996 door.

De toepassing van zonneboilers in grootschalige nieuwbouwpoen biedt goede mogelijkheden voor kostenreductie en voor systematische kwaliteitcontrole. Of deze verwachtingen in de praktijk uitkomen moet een zonneboilerpo in de Apeldoornse nieuwbouwwijk Woudhuis bewijzen. In deze wijk komen 1700 woningen waarvan er 1000 een zonneboiler krijgen.

De gemeente en het energiebedrijf werken hier samen met de bouwpartijen. Begeleiding van architecten, aannemers en installateurs leidde tot een betere integratie van de voorzieningen in het woningontwerp en tot een betere plaatsing. De jaarlijkse instraling op alle zonnecollectoren in Woudhuis is meer dan 90 procent van het maximaal haalbare. Inmiddels zijn ruim 550 zonneboilers geplaatst. De ervaringen geven aan dat supervisie vanaf de eerste voorbereidingen tot en met de oplevering noodzakelijk blijft. Standaard bestekteksten en installatieschema’s vereenvoudigen de organisatie tijdens de bouw. Een standaard opleveringinspectie sluit de kwaliteitbewaking af.

Het zijn niet alleen nieuwbouwwoningen die mogelijkheden bieden voor zonnesystemen. De eerder uitgevoerde renovatie van tien zonne-energiewoningen in Leiden moet een praktijkvoorbeeld bieden van renovatie dan wel toepassing van fotovoltaische modulen in de bestaande voorraad.

Schuin dak

De Leidse woningen uit 1977, kregen in 1978 zonnecollectoren in het dak. Mankementen stelden de collectoren in de loop van de jaren buiten gebruik. De bouwkundige en bouwfysische detaillering leidde regelmatig tot problemen en lekkages. Het bestaande collectorendak maakte om die reden plaats voor een geintegreerd fotovoltaisch dak. Het gekozen systeem moet voor elk schuin dak te gebruiken zijn. Daarbij dient tevens rekening te worden gehouden met de individuele bewonerswensen. Het po levert voorts inzicht op praktijk en uitvoering en de financiele gang van zaken.

(*)Nadere inlichtingen verstrekt Videm Communicatie via telefoon 030-328346 en fax 030-343948.

Amerika

In de Amerikaanse Mojave-woestijn ontstaat tussen Los Angeles en Las Vegas welbeschouwd een openlucht laboratorium voor zonne-energie. De nieuwste techniek heet Solar-2 en moet uitgroeien tot de energiecentrale van de toekomst. Rond het einde van het jaar moet de voorziening in regulier bedrijf komen en langs thermische weg energie leveren voor 5000 inwoners. Het principe laat zich omschrijven als het in doorlopende voorraad houden van zonne-energie.

Solar-2 bestaat uit 1900 spiegels. Een computer zet die in de meest gunstige positie. Het licht valt in een geconcentreerde bundel op een toren in het midden van de opstelling. Daar komt de hitte van 1900 zonnen samen. Deze warmte verhit gesmolten zout tot enkele duizenden graden Celsius. Het verhitte zout kan worden opgeslagen of direct worden gebruikt voor het opwekken van elektriciteit. Dat te gebeurt door middel van reeds bekende technieken. Het nieuwe zit in de tussentijdse opslag van het opgewarmde zout.

Zonne-energie vraagt tot op heden aanzienlijke subsidies om de concurrentie met fossiele brandstoffen enigszins mogelijk te maken. Hoe groter de toepassingsmogelijkheden, hoe meer de prijzen voor de bijbehorende voorzieningen zullen dalen. De gemeente Los Angeles lijkt zich op te maken voor een verdere verspreiding van de zonnetechnologie. Momenteel dekt de stad ongeveer 1 procent van de energiebehoefte af met zonnesystemen. Het ligt in de bedoeling tot aan 1998 zo’n 2 procent van de auto’s in Los Angeles op een of andere manier aan te drijven met zonne-energie. Te denken valt onder meer aan enkele inmiddels gerealiseerde fotovoltaische systemen die laadstations van energie voorzien. De bijbehorende elektrische auto’s moeten echter nog om de 80 kilometer stoppen en bij deze stations bijladen. Voor de gemiddelde autobestuurder in Los Angeles een afschrikwekkend vooruitzicht.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels