nieuws

Kantoorruimte te kust en te keur in Duitsland

bouwbreed

Nooit tevoren hebben in Duitsland zoveel kantoorgebouwen leeggestaan. Verleden jaar steeg het aantal leegstaande vierkante meters met 50 procent tot 3,7 miljoen. Samen met de in aanbouw zijnde en niet verhuurde oppervlakten, staat in de twaalf grootste Duitse steden rond zeven miljoen vierkante meter leeg.

Per jaar wordt in Duitsland hoogstens anderhalf miljoen m2 bureau-oppervlak verhuurd. Als er zo weinig vraag naar kantoorruimte blijft, duurt het minstens tot het jaar 2000 voordat de ‘berg’ aan lege ruimte is afgegraven. Poontwikkelaars blijken geen belangstelling te hebben voor deze sombere voorspellingen: ze bouwen maar voort.

Alleen al in het centrum van Frankfurt wordt aan een dozijn nieuwe mammoet-poen gewerkt. De ongeremde ‘bouwboom’ begint bedrijfseconomen te irriteren. Terwijl de buurlanden zich langzaam herstellen van de zware crisis in vastgoed

– omdat ze sinds begin van de jaren negentig nauwelijks nog gigantische kantoorpoen realiseren – verslechtert de bouwconjunctuur in Duitsland het uitzicht op een spoedig herstel van de kantoormarkt.

Frankfurt is kampioen met 900.000 m2 leegstaand kantooroppervlak, waarvan 540.000 m2 binnen de stadsgrenzen. Reken daar nog eens de projecten in aanbouw bij, dan staat in de metropool binnenkort 1,3 miljoen m2 kantoorruimte leeg.

In Munchen staat een miljoen m2 kantooroppervlak leeg, waarvan 60 procent binnen de stadsgrenzen. In Hamburg en Berlijn meer dan een half miljoen m2. Een herstel bij de dalende kantoorhuren is nog lang niet inzicht, ondanks een langzame opleving van de conjunctuur.

“De Duitse markt voor kantoorgebouwen heeft het de komende twee jaar nog zwaar te verduren, maar lokale invloeden ke de situatie ad hoc veranderen” meent Robert Orr, manager van het Frankfurtse dependance van het Engelse makelaarsconcern Jones Lang Wooton. Hij herinnert aan Londen en Brussel, waar twee jaar geleden ook stagnatie heerste en de huurders van kantoorruimte met allerlei middelen gelokt werden. Inmiddels worden in beide hoofdsteden de huurvrije periodes en andere gunstige voorwaarden weer afgeschaft.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels