nieuws

Hongarije vraagt energie- zuinige verwarming

bouwbreed

De invoering van energiebesparende technologie zal naar verwacht in het oosten van Europa een grote vlucht nemen. In onder andere Hongarije worden in de komende jaren enkele honderdduizenden flatwoningen gerenoveerd. De werken voorzien in elk geval in de installatie van energiezuinige verwarming. De fors gestegen Hongaarse energieprijzen leveren een niet onaanzienlijke bijdrage aan de vraag naar dergelijke technieken.

Het zijn vooralsnog Duitse bedrijven die in Hongarije energiebesparende technieken aanbieden. Deels hangt dit gegeven samen met het feit dat de Duitse energiebedrijven over het geheel genomen goede contacten onderhouden met de instellingen die in oostelijk Europa de energiebesparing begeleiden. In het verlengde daarvan dienen zich voor Duitse leveranciers eveneens goede kansen aan. De koppeling van Nederlandse ondernemingen met deze organisaties via de Nederlandse energiebedrijven komt moeizamer tot stand. De Duitse overheid verricht dus de promotie die de Nederlandse overheid nalaat.

Energieprijzen

Investeringen in energiebesparing renderen pas bij voldoende hoge energieprijzen. Het huidige Hongaarse prijsbeleid maakt de kans op winst groot. Kostendekkend zijn de tarieven nog niet. Bedrijven nemen tweederde van de Hongaarse energie af; het restant gaat op aan de huishoudens. Begin januari betaalden de afnemers ongeveer de helft van de gemiddelde Nederlandse prijzen.

Het doorsnee-inkomen ligt evenwel zo’n vijf keer lager. Mede daardoor wint energiebesparing aan interesse. Wil Hongarije bij de EU komen dan moet het land voor 1997 de energieprijzen optrekken tot het niveau van wat elders in de EU geldt. In die tarieven zijn kosten en winst verrekend. Daar komt bij dat de energieprijzen op de wereldmarkt zullen stijgen en de Hongaarse tarieven als gevolg daarvan verder zullen oplopen.

De voorgenomen privatisering van de Hongaarse energiesector veroorzaakt nogal wat discussie. De totale waarde van deze bedrijfstak beloopt om en nabij f. 7,7 miljard. Westerse investeerders willen daarvan minstens 51 procent verwerven om volledige inspraak te krijgen. De regering is daar niet echt tegen omdat de nood hoog is gestegen. Hongaarse economen tekenen daartegen echter protest aan en adviseren niet meer dan een kwart van deze sector te verkopen.

De regering ontkomt hoe dan ook niet aan privatisering omdat schrijnend geldgebrek nieuwe ontwikkelingen tegenhoudt en zelfs de huidige gang van zaken bedreigt. Westerse bedrijven plegen de noodzakelijke investeringen alleen wanneer men medezeggenschap over de prijzen krijgt. De inkomsten moeten de kosten bij een zekere winstmarge dekken.

Investeringen

Mede door deze ontwikkelingen zullen de Hongaarse energieprijzen snel overeenkomen met het wereldniveau. De wereldbank liet Boedapest weten alleen leningen te verstrekken aan industriele investeringen met een rendabel energieverbruik. Poen met kunstmatig laag gehouden energieprijzen komen niet meer voor steun in aanmerking.

Economen rekenden inmiddels voor dat met goede investeringen binnen twee tot drie jaar tot besparingen leiden op het energieverbruik. De uitgaven zijn weliswaar fors maar laten zich binnen afzienbare tijd terugverdienen. Bovendien steunen de Oosteuropabank en de Wereldbank energiebesparende investeringen met gunstige leningen. De financiering van energiebesparende industriele investeringen levert om die reden geen problemen op in Hongarije.

Kansen

De kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven liggen in deze vooral in de levering van produkten met een toegevoegde (kennis)waarde. Alleen isolatiemateriaal naar Hongarije exporteren of daar laten maken is in dat opzicht niet interessant. Te denken valt wel aan de levering van energiebesparende hulpmiddelen bij de verwarming van paneelwoningen.

Sinds het begin van de jaren zestig werden in Hongarije meer dan 650.000 van deze woningen gebouwd. De verwarming gebeurt doorgaans met een centrale ketel. De kosten worden met een voor iedereen gelijke prijs verrekend. De plannen voorzien nu in een afzonderlijke bemeting van het verbruik. Dat brengt de aanschaf met zich mee van miljoenen thermostaten en radiatoren.

Dat laatste gebeurt niet alleen op grond van energie- maar ook voor plaatsbesparing. Daardoor ontstaat er een grote vraag naar radiatoren met afwijkende vormen. Voorts beschikken veel blokwoningen uit de periode 1900-1960 over verwarmingsketels die vervanging vergen. Ook willen steeds meer woningeigenaren een eigen CV-installatie. Als gevolg daarvan ontstaat er een vraag naar kleinere ketels die een flat van 50 tot 70 vierkante meter ke verwarmen. Voorts bestaat er een groeiende vraag naar raamisolatie.

Op 25 april vindt in Amsterdam bij de ABN-AMRO Bank aan de Vijzelstraat 27 een bijeenkomst plaats over investeringen in Hongarije. Nadere inlichtingen verstrekt het Business Buro Oosteuropa via telefoon 020- 61 61 780 en fax 020 – 68 31 521.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels