nieuws

Botanische thematuin nachtmerrie voor Katwijkse aannemer Nu Rijksuniversiteit Utrecht in opspraak met bouwpo

bouwbreed

Opnieuw is een Rijksuniversiteit (dit keer in Utrecht) met een bouwpo in opspraak gekomen. Het betreft de aanleg van een ‘Thematuin’ in het botanische complex ‘Fort Hoofddijk’ op de Uithof. De RUU, die vermoedelijk geen of onvoldoende geld heeft voor het project, lijkt met welwillende medewerking van huisaannemer Oskam BV uit Vleuten het Katwijkse aannemingsbedrijf Haasnoot BV geld te onthouden om zodoende op de kosten te besparen. De door dit bedrijf ingeschakelde onafhankelijke stichting ‘Recht- en Bouwzaken’ heeft inmiddels de universiteit in gebreke gesteld. Oskam BV verschuilt zich in een reactie achter de RUU. De RUU weigert echter elk commentaar.

In de loop van 1993 rijpt bij de Faculteit Biologie de idee om de Botanische Tuinen uit te breiden met een thematuin (ter grootte van een voetbalveld), die integraal aangepast moet worden aan functioneel gehandicapten. Er wordt een prijsvraag uitgeschreven onder ontwerpers.

De keus valt op een ontwerp met een kringelend padenpatroon, onderbroken door een vijver. De oevers moeten worden verbonden door een brug en een, uit zes segmenten bestaande, drijvende vlonder met aansluitend daaraan 65 in de grond te plaatsen paaltjes van 1.40 meter. Het ontwerp voorziet voorts in zeven langwerpige en vier driehoekige plantenbakken en acht grondkeringen ten behoeve van verhoogde plantenbedden. Aan het ontwerp mag niet getornd worden.

Offerte

Op 27 mei 1993 krijgt Haasnoot BV het verzoek van de RUU om “een zeer scherpe offerte” uit te brengen voor UITSLUITEND PREFAB LEVERING van brug, vlonder, plantenbakken, grondkeringen en paaltjes. Het bedrijf is al ruim een kwart eeuw gespecialiseerd in het ontwerpen en bouwen van vele soorten bruggen, te leveren in hardhout, naald- en loofhout, staal, beton of combinaties daarvan. Ook behoren hekwerken, banken, schuttingen, speeltoestellen, vissteigers etc. tot het pakket.

Op basis van door FBU Engineering (ontwerpbureau van de RUU) aangeleverde tekeningen offreert Haasnoot BV voor totaal – 109.740 exclusief btw. Daarna besluit de RUU “uit kostenoverwegingen” de vlonder uit vijf elementen samen te stellen. Een beslissing met vergaande consequenties.

Niet alleen wordt daarmee getornd aan het ontwerp. Maar ook kan iedereen met een beetje meetkundige kennis concluderen dat de vlonder nimmer kan aansluiten op de koppen van de te verbinden paden. Aanpassing van de padenstructuur is onontkoombaar. En dat is dan meteen de inleiding tot een hoogst onverkwikkelijke affaire.

Niet geaccepteerd

Op 10 december 1993 levert Haasnoot de bestelde materialen af. Maar vijf dagen later bericht de RUU dat “de levering niet geaccepteerd wordt vanwege afwijking van, op diverse tekeningen voorkomende, specificaties en geconstateerde afwijkingen en/of gebreken”. Bovendien wordt Haasnoot aansprakelijk gesteld voor “de financiele consequenties van het opnieuw opstarten van het stilgelegde werk”.

Haasnoot reageert op 17 december 1993, erkent enkele fouten en zegt toe die te herstellen, weerlegt kritiek van de RUU (als gevolg van gebrek aan kennis aldaar) op een aantal andere onderdelen en wijst de RUU vervolgens scherp terecht vanwege gebrekkige ontwerptekeningen: “De door u verstrekte tekeningen gaven geen aanleiding aan te nemen, dat deze voor eigen interpretatie bedoeld waren, omdat van enige constructieve detaillering geen sprake was. Wij zijn er niet bij gebaat materialen te leveren, die na enige tijd ernstige gebreken gaan vertonen, omdat klakkeloos de beschikbare tekeningen gevolgd worden die onvolledig en/of onuitvoerbaar zijn.”

Korting

De RUU wil tenslotte de materialen accepteren, maar drukt Haasnoot daartoe wel eerst een korting van 25% door de strot en wil het bedrijf tevens laten opdraaien voor de kosten van het “opnieuw opstarten van het werk en opnieuw stellen van betonbanden”. RUU-huisaannemer Oskam raamt die meerkosten op liefst ruim f. 32.000. Een raming waarbij volgens ‘Recht- en Bouwzaken’ op zijn zachtst gezegd de nodige vraagtekens geplaatst ke worden. En FBU Engineering brengt nog eens ruim f. 3000 in rekening voor extra toezicht.

Haasnoot protesteert tegen die “hoog in prijs zijnde begroting”. Dat leidt tot een bespreking op 31 januari 1994. Daarin wordt afgesproken dat het meerwerk van Oskam nauwkeurig zal worden bijgehouden door FBU Engineering en “uiteraard aan de hand van die rapporten de eindafrekening zal worden gemaakt”.

Voorzitter J. Denier van ‘Recht- en Bouwzaken’ kraakt het optreden van de RUU en huisaannemer Oskam. Volgens hem ziet het door Haasnoot verrichte werk er – behoudens enkele schoonheidsfoutjes – correct uit. Hij verwijt de RUU geen aangepaste bouwtekeningen te hebben gemaakt voor aanleg van een vijfdelige vlonder. “Om de straal van de padenloop te handhaven tekent Haasnoot zelf vijf segmenten op de bestaande tekening in. Hij legt die voor aan de RUU en die heeft geen op- of aanmerkingen”, stelt hij vast. Denier: “Ik heb de vijf vlonderdelen op schaal uitgeknipt. Maar hoe ik ermee op de tekening ook heen en weer schoof, ik kwam nimmer goed uit.”

RUU en Oskam besluiten de koppen van de al aangelegde paden zodanig te verleggen, dat ze naadloos op de vlonder aansluiten. De kosten, het gevolg van een aan de RUU toe te schrijven ontwerpfout, worden vervolgens bij Haasnoot in rekening gebracht. “Terwijl die daar part noch deel aan had”, aldus Denier. De stichting heeft ook forse kritiek op het bedrag van ruim f. 10.000 dat Oskam in rekening brengt voor het verleggen van twaalf vierkante meter grond Denier: “Voor een paar kruiwagens grond liegt dat er niet om.”

Themabakken

Met de driehoekige themabakken heeft Haasnoot een fout gemaakt. Het bedrijf erkent dat ook ruiterlijk en zegt herstel toe. Denier wijt de fout echter principieel aan de RUU: “Het is een gevolg van een stommiteit van de universiteit. Haasnoot heeft namelijk twee verschillende soorten tekeningen (voor maatvoering van de bakken en voor de betonbanden waarop ze moeten komen te rusten), met exact de zelfde nummers en datering. Daardoor maakt het bedrijf per vergissing de bakken op grond van de maatvoering van de betonbanden.”

Dat geeft bij plaatsing van de bakken op de al gestelde betonbanden een probleem. Vier bandjes worden opnieuw gesteld. Haasnoot krijgt daarvoor een nota van f. 2184. Denier: “Dat had nooit meer mogen kosten dan f. 260.”

Beschoeiing

Haasnoot levert ten behoeve van de beschoeiing voor de grondkeringen houten deeltjes. Het is een partij, die het bedrijf is opgelegd door de RUU. Dit wordt bevestigd door de Stichting Robinia in Wageningen. Die verklaart officieel dat vertegenwoordigers van de RUU zelfs bewust kozen voor “een afgekeurde partij hout, omdat ze 1e klas Robinia-hout te duur vonden”. Dit ondanks het feit dat de stichting er op wijst dat “de kwaliteit van de uitverkoren partij minder is”.

Om een beschoeiing te maken, moeten de houten deeltjes aan elkaar gekoppeld worden door toepassing van strips waarin Haasnoot tevoren gaatjes heeft geboord. Bij plaatsing van het hout door Oskam manifesteren zich plotseling problemen. Niet alle houten deeltjes hebben de zelfde maat. Bovendien vindt Denier dat Oskam “er met de pet naar gegooid heeft. Er zitten tal van spleten tussen de houten deeltjes”, zegt hij.

Het gevolg is dat Oskam nieuwe gaten in de strips moet boren. Opnieuw worden ten onrechte de kosten verhaald op Haasnoot. Oskam rekent liefst 112 manuren ( f. 5200). Denier kwalificeert dat bedrag als “een lachertje”. “In die tijd vreet je de gaatjes er met je tanden nog in.” Hij vindt dat Haasnoot niet voor de kosten hoeft op te draaien, omdat het hout door de RUU zelf is uitgezocht.

Niet gekregen

De stichting heeft bij de RUU facturen van het door Oskam verrichte meerwerk opgevraagd. Die heeft ze tot op heden niet gekregen of mogen inzien. Denier twijfelt openlijk aan het bestaan ervan.

Directeur J A. M. van Rooijen van Oskam verklaart echter dat er “getekende weekrapporten” zijn waarin het meerwerk door de RUU is bijgehouden. Maar de stichting heeft die nog steeds niet gekregen, laat staan gezien. Wel heeft de RUU 45 uur extra toezicht bij Haasnoot in rekening gebracht. Kosten: f. 3200.

Bevreemdend is het dat Oskam bij Haasnoot de huur van een bouwkeet, een zeecontainer en rijplaten voor 16 weken en aan- en afvoer van machines declareert. Totaal bijna f. 8000.

Toezicht

Denier: “Daar heeft Haasnoot niets mee te maken.” Van Rooijen, gevraagd naar een verklaring, verschuilt zich achter de RUU: “Die heeft toezicht gehouden op ons meerwerk.” Volgens Denier proberen de RUU en Oskam het Katwijkse bedrijf te laten opdraaien voor het ontbreken van een budget. “Het moet uit de lengte of de breedte komen”, zegt hij. De stichting heeft becijferd dat aanleg van de thematuin minimaal zes ton – maar vrijwel zeker meer – heeft gekost. “De RUU heeft bevestigd dat er geen budget voor het werk was”, aldus Denier.

Veel vragen

De hele gang van zaken werpt veel vragen op. Hoe is de besluitvorming over het po verlopen en is er een poomschrijving gemaakt? Is er een financiele verslaglegging? Als er geen budget was, hoe is het project dan feitelijk gefinancierd? Komt het geld soms uit potjes voor geheel andere doeleinden, met andere woorden: is er bewust boekhoudkundig verschreven? Zijn er wel of geen facturen en/of weekstaten van meerwerk? Waarom moet Haasnoot opdraaien voor onwaarachtig hoge kosten, die het bedrijf beslist niet toegerekend ke worden? Is de raming van de meerkosten op verzoek van de RUU bewust zo hoog mogelijk opgeschroefd?

Directeur drs. ing. P. A. Lukkien van de Faculteit Biologie, waaronder de Botanische Tuinen vallen, weigert categorisch commentaar te geven. “Omdat de onderhandelingen met Haasnoot en diens vertegenwoordigers nog lopen, lijkt het mij niet verstandig nu uitspraken te doen. Ik vind het netjes dat u mij om een weerwoord vraagt, maar ik ben zo vrij van die mogelijkheid geen gebruik te maken.”

Denier tenslotte: “De universiteit en Oskam hebben Haasnoot het vel over de oren getrokken. Het bedrijf is gewoon in de tang genomen. Haasnoot is naief geweest. Door ze een vinger te geven, effende hij het pad om zijn hele hand te laten pakken. Het bedrijf had nimmer die korting moeten accepteren. Haasnoot heeft nog minstens f. 60.000 tegoed van de RUU. Wij hebben de universiteit daarop aangesproken.”

Tenslotte: de redactie van Cobouw werd door de directie van de Botanische Tuinen verboden foto’s in de thematuin te maken.

De originele, nimmer door de RUU aangepaste bouwtekening laat zien waar de aanvankelijk uit zes segmenten samengestelde vlonder moest komen te liggen. Met vijf segmenten zijn de koppen van de paden niet met elkaar te verbinden, zonder aanpassing van de padenstructuur.

Al zes zaken in behandeling bij stichting

De stichting ‘Recht- en Bouwzaken’ werd vorig jaar opgericht op initiatief van de Rijsbergense aannemer J. Denier, die zelf met zijn bouwbedrijf ernstig gedupeerd werd bij de bouw van De Annex in opdracht van de Rijksuniversiteit Leiden (RUL). Denier vormt samen met de Zundertse advocaat mr. T. van der Kloof het bestuur.

Sinds de oprichting, enkele maanden geleden, staat de telefoon bij de stichting roodgloeiend. Bedrijven die overhoop liggen met hun opdrachtgever doen een beroep op de stichting. Zij geven daaraan de voorkeur boven inschakeling van de Raad van Arbitrage voor de Bouwnijverheid. Volgens mr. Van der Kloof zijn thans al zes zaken in behandeling, waaronder enkele grote. Het adres van de stichting: postbus 37, 4880 AA Zundert, tel. 01696-73684/01606-2604.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels