nieuws

Nederlands bedrijf reinigt grond in oosten Duitsland

bouwbreed

De Nederlandse bedrijvengroep Broerius International uit Barneveld pakt als eerste onderneming de schoonmaak van vervuilde grond aan in het oosten van Duitsland. Een aparte werkmaatschappij bouwde daarvoor een hal van 2,5 hectare nabij de Saksische plaats Deutzen. De voorziening staat in het bruinkoolgebied ten zuiden van Leipzig. Het bedrijf maakt gebruik van een thermisch reinigingsproces. Broerius beschikt als eerste over een vergunning voor een dergelijke werkwijze.

“De ruimte van de hal gaat voornamelijk op aan de opslag van de te reinigen grond”, legt president-directeur T. Broekhuis van Broerius International uit. “De opgeslagen grond droogt tevens voor, wat voorkomt dat de schoonmaak te veel energie verbruikt. Sla je de grond in de open lucht op dan moet je die afdekken met folie om te voorkomen dat het overal heen waait. Daarbij blijf je doorlopend investeren in afdekmateriaal. Vervuild water dat uit de grond zakt komt in een opvangbekken terecht. Een apart bedrijf pompt het op en brengt het naar een zuiveringsinstallatie. Die hoeveelheid blijft met 10 tot 15 kubieke meter per maand redelijk beperkt. Te meer omdat de storthoogte een capillaire werking teweeg brengt die het vocht in de grond vasthoudt.”

Propaangas

“De reinigingsinstallatie verstookt propaangas”, zegt Broekhuis. “Die brandstof kost meer dan olie of aardgas. In het laatste geval vereist de keus ook de bouw van een denoxinstallatie. Aardgas beschikt van nature over een hoge calorische waarde. De leverancier vermindert die waarde door er stikstof aan toe te voegen. Zodra je grote hoeveelheden aardgas verbrandt breng je ook veel stikstofoxyde in de lucht. Je moet de kosten van goedkopere brandstof afzetten tegen de uitgaven voor aanvullende voorzieningen.”

“Het grootste deel van de grond komt uit de voormalige DDR terwijl een klein deel uit het westen van Duitsland komt”, inventariseert Broekhuis. “Onze vergunning geldt evenwel voor de gehele Bondsrepubliek. Een deel van de gereinigde grond gaat voor hergebruik terug naar de aanbieder. De vergunning schrijft voor dat we grond uit de bruinkoolbekkens schoonmaken of gereinigde grond in deze afgravingen storten. Gezien de grootte van die locaties ke we in de komende jaren nog ruimschoots vooruit met deze recultivering van de dagbouwmijnen.”

Vervuiling

“De installatie verhit de grond tot om en nabij 600 graden Celsius”, stelt Broekhuis. “Daarmee ke we alle vervuiling, op die met zware metalen na, verwijderen. Onder meer enkele Duitse bedrijven ke met een wasproces ook die laatste vervuiling weghalen. De bewerking gaat uit van korrelscheiding wat betekent dat 100 kubieke meter grond 70 kubieke meter heel schone en 30 kubieke meter sterk verontreinigde grond oplevert. Nu bevat de grond die wij krijgen aangeleverd doorgaans geen zware metalen. Als gevolg daarvan garanderen wij reiniging tot de Nederlandse A-waarde.”

“De prijs per ton hangt af van onder meer de mate van vervuiling en de grondsoort”, rekent Broekhuis voor. “Het gaat dan om een bedrag van DM 200 tot DM500 per ton. Prijzen die hier nog geen problemen veroorzaken. Jaarlijks ke we zo’n 120.000 ton reinigen. De hal biedt plaats aan ruim 150.000 ton. De ruimte kwam sneller vol dan we dachten doordat uit een groot saneringspo nabij Chemnitz ruim 80.000 ton grond vrijkwam. De aanvoer gebeurde met vrachtwagens. Het ligt in de bedoeling binnen een jaar vooral gebruik te maken van de spoorwegen. Het wachten is eigenlijk op wat er na de privatisering van de spoorwegen met de prijs gebeurt. Evenals de Nederlandse hebben ook de Duitse spoorwegen een monopolie, wat de tarieven vrijwel onbetaalbaar maakt.”

Vergunning

“De Duitse milieuwetgeving verschilt per deelstaat wat resulteert in uiteenlopende normen”, weet Broekhuis. “Het bestuur van Saksen gaat vooralsnog uit van reiniging tot de A-waarde wat in niet onaanzienlijke mate bijdraagt aan de continuiteit van het bedrijf. Temeer omdat we als enige in Duitsland beschikken over een dergelijke installatie. Duitse bedrijven houden zich meer bezig met biologische reiniging en met wassen. Ook al omdat de verlening van de benodigde vergunningen sneller verloopt. Voor thermische reiniging verloopt dat proces aanmerkelijk moeilijker. Deze schoonmaakmethode doet vaak meteen denken aan de uitstoot van dioxines en andere schadelijke stoffen. Mede daardoor nam de vergunningprocedure ruim vijf jaar in beslag.”

“Een periode van vijf tot tien jaar is niet ongebruikelijk wanneer het om vergunningen gaat”, meent Broekhuis. “Het lag aanvankelijk in de bedoeling procedures in oostelijk Duitsland te versnellen. Veel ambtenaren uit het westen kregen echter overplaatsing naar het oosten en voerden daar de gang van zaken uit westelijk Duitsland in. In ons geval bracht dat de verplichting tot een vrij zware mer-procedure met zich mee. Alles bij elkaar leverden de achterliggende vijf jaar een forse kostenpost op die we echter goed konden afdekken met de opbrengsten van het Nederlandse bedrijf. Zeker in oostelijk Duitsland betrachten de banken de grootst mogelijke voorzichtigheid zodat je daar moeilijk terecht kan voor een investeringslening. Niet zo verwonderlijk gezien het aantal ‘ondernemers’ dat hier kredieten en subsidies opstreek en vervolgens niets meer van zich liet horen.”

Installatie

“De uiteindelijke realisatie van het bedrijf nam pakweg een jaar in beslag” zegt Broekhuis. “Een deel van de installatie kwam door eigen ontwikkeling tot stand. Te denken valt dan aan voorzieningen die ervoor zorgen dat ook grondsoorten als klei gelijkmatig in contact komen met de warmte. Ook de installatie voor de rookgasreiniging ontstond in eigen beheer evenals de zogeheten zwarte dozen. De besturingstechniek komt daarentegen van Siemens. De verantwoording voor de controle draagt Tauw Infra om de mogelijke schijn van partijdigheid te voorkomen. Daarbij beschikken we ook niet over de kennis en ervaring om een eigen laboratorium op te zetten. De huidige installatie draait volcontinu omdat het telkens opwarmen van bijvoorbeeld een naverbrander nogal wat tijd kost. Uitbreiding van de installatie zit er voorlopig niet in. Er wacht weliswaar een enorme berg grond op reiniging maar dat vereist tevens een enorme investering. Evenals in Nederland trekken ook de overheden hier geen al te grote bedragen uit voor de bodemsanering.”

“Wel neemt het aanbod van vervuilde grond nog steeds toe”, stelt Broekhuis. “Zeker wanneer Duitsland besluit tot de invoering van een regeling voor de sanering van de bodem onder tankstations. De huidige hoeveelheid is al fors omdat er nogal wat (voormalige) fabrieksterreinen op sanering wachten. De rekening voor deze werken in oostelijk Duitsland zal veelal bij de staat terecht komen omdat de fabrieken hier onder het beheer van de staat vielen. De uiteindelijke schoonmaak zal de nodige tijd duren omdat je niet in een jaar de vervuiling kunt oplossen die in pakweg zestig jaar is ontstaan.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels