nieuws

Twee jaarboeken met Duitse architectuur

bouwbreed

Architectuurjaarboeken trekken een groot koperspubliek. Het Nederlandse NAi-jaarboek is een bestseller onder de architectuurboeken in ons land. Het Duitse Architectuur-Museum (DAM) in Frankfurt werkte geruime tijd samen met uitgeverij Vieweg voor de uitgave van het DAM Jahrbuch. Die samenwerking eindigde toen het DAM overstapte naar het Prestel Verlag en Vieweg onder de titel ‘Centrum’ een jaarboek voor zich zelf ging uitgeven. Sedert enkele jaren verschijnen zo in Duitsland twee architectuurjaarboeken op de ruim voorziene markt van boeken over bouwkunst. Beide uitgaven hebben hun formaat en prijs gemeen, maar bieden wel ieder een eigen selectie uit het architectuuraanbod met documentatie en begeleidende artikelen.

Prestel zelf noemt haar DAM Architectuur jaarboek een bestseller onder de Duitse architectuurboeken. Dat is begrijpelijk omdat een onderhoudend geschreven boek de koper ontslaat van het bewaren van jaargangen tijdschriften die in hun aanzienlijk grotere omvang weliswaar meer bieden, maar ook veel snel verouderd materiaal.

Het boek begint met enkele hoofdstukken over prefabricage met een accent op de Duitse ontwikkelingen. Naast prefab-elementen van gietijzer worden grote elementen van beton in de woningbouw besproken. In de jaren twintig kwamen die ontwikkelingen vooral goed op gang binnen de sociale woningbouw rond stadsbouwmeester Ernst May in Frankfurt. Hij sloot daarmee overigens aan op het in Nederland eerder getoetste systeem Occident.

Aansluitend zijn zeventien uitgevoerde poen en nog zeven te realiseren gebouwen gedocumenteerd. Daaronder bevinden zich het prachtige vergaderpaviljoen van stoelenfabrikant Vitra in Weil am Rhein van Ando en woningen van Mecanoo in Stuttgart. De ontwerpen zijn licht kritisch beschreven en belichten de gebouwen in hun context van architectuurontwikkelingen. Tot de nog in aanbouw zijnde poen behoort een opvallende kantoortoren in Frankfurt en het ontwerp voor het Neues Museum in Berlijn van Giorgio Grassi.

Het ‘Centrum Jahrbuch Architektur und Stadt 1994’ heeft inleidende bijdragen onder de titel ‘Moderne und Gegenmoderne’ betrokken op de recente architectuurdiscussie. Dat speelt uiteraard ook mee bij de gigantische bouwopgave voor Berlijn. De artikelen zijn door specialisten geschreven op het niveau van kunsthistorici en vergen geconcentreerde aandacht van de lezer.

In het boek worden 28 uitgevoerde werken beschreven en – evenals in het andere boek – royaal geillustreerd met veel kleurenfoto’s en enkele karakteristieke plattegronden. De toonzetting van de beschrijvingen is hier minder kritisch en soms wat kort. Dat betreft bijvoorbeeld de musea van de Deense architecten Jentrgen Bo en Vilhelm Wohlert in het Duitse Hamm en een museum in Wolfsburg. Interessant is een universitair faculteitsgebouw van Otto Steidle in Ulm, dat echter licht onbeholpen wordt toegelicht.

Een hoofdstuk dat zich buiten de Duitse grenzen uitstrekt, betreft recente architectuur in Nederland. Het lijkt een kritische compilatie van recente Nederlandse literatuur. De inhoud is wat compact en summier. Tot de andere thematische hoofdstukken behoren zelfs wat recenties van kort geleden verschenen boeken.

Zo verschenen er twee Duitse architectuurjaarboeken. Beide zijn met zorg samengesteld en bieden door verschillende selectiecriteria – met vrijwel geen doublures – interessante aanvullingen op elkaar.

‘DAM Architektur Jahrbuch 1994’ onder redactie van Anette Becker en Vittorio Lampugnani. Uitgave: Prestel Verlag, Munchen 1994. Met korte samenvattingen in het Engels. Formaat: 22 x 28 cm, 200 blz. ISBN: 3 7913 1395 9. Prijs: (ingenaaid) DM 58. Importeur: Nilsson en Lamm.

‘Centrum Jahrbuch Architektur und Stadt 1994’ onder redactie van Peter Neitzke en Carl Stekeweh. Uitgave: Vieweg, Wiesbaden 1994. Formaat: 22 x 28 cm,278 blz. ISBN: 3 528 08803 6. Prijs: (ingenaaid) DM 58.

Fotomontage van een toren voor de Commerzbank in Frankfurt van Norman Foster die sinds kort in aanbouw is (DAM Jahrbuch).

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels