nieuws

Twee Duitse jaarboeken zonder glamour

bouwbreed

Zowel uitgever Vieweg als Prestel heeft een Jaarboek over Duitse architectuur en stedebouw in 1995 uitgegeven. Laatstgenoemde doet dat in combinatie met het Duits ArchitectuurMuseum (DAM). Net als in voorgaande jaren kan gezegd worden dat de twee boeken elkaar aanvullen en nauwelijks overlappen, hoe vergelijkbaar ze verder ook zijn in omvang en uitvoering. Een klein kwalitatief verschil is dat in Viewegs boek ‘Centrum’ de presentatie van de poen minder inzichtelijk is. Daar staat tegenover dat het er 27 zijn, tegenover 17 in het jaarboek van het DAM. Daarnaast bevat Centrum ook beschrijvingen van enkele prijsvragen. Het DAM-jaarboek bevat samenvattingen van alle teksten in het Engels.

De inleidende essays hebben een verschillend thema. In Centrum wordt buitengewoon kritisch de teloorgang van de beroepspraktijk aan de orde gesteld. In krachtige taal wordt gesteld dat architecten zichzelf ervoor blind houden, maar dat ondertussen steeds duidelijker wordt dat hun rol wordt beperkt tot die van geveldecorateur. Deze “demontage van het architectenberoep” wordt door de “Euro-bureaucratie” bespoedigd.

In het DAM-jaarboek betreffen de inleidingen stedebouw. De werkelijkheid van de nieuwe twintigste eeuwse steden Wolfsburg, Chandigarh en Brasilia wordt getoetst aan de door de ontwerpers en planners gedane beloftes. Als strategie om de groei van steden op te vangen worden voorbeelden van verdichting besproken. De derde inleiding bespreekt wat ecologisch gezien de beste stedebouw is. De conclusie is dat noch functionalisme, structuralisme of metabolisme voor een beter alternatief hebben ke zorgen dan het beproefde model van de Europese stad met huizenblokken langs overzichtelijke straten.

Als toegift op de beschreven poen worden in het DAM-jaarboek drie meer of minder opvallende plannen besproken, zoals de nieuwe Bondsdag in Berlijn, en enkele aanwinsten in het archief van het DAM, waaronder werk van Stirling.

Het Centrum-jaarboek besluit met een overzicht van de ontwikkelingen in Zwitserland, zoals vorig jaar Nederland in het kort werd belicht, en recensies van enkele boeken en tentoonstellingen.

Opvallend bij beide jaarboeken is het rustige, zakelijke karakter. Het zijn geen koffietafelboeken vol glamour. Een verscheidenheid aan werk komt aan de orde, met de nadruk minder op de spectaculaire uitzondering en meer op het gedegen gemiddelde.

‘DAM Architektur Jahrbuch’. Uitg. Prestel, Munchen 1995; 22×28 cm, 200 blz, DM 58. ISBN 3.7913.1498.X.

P. Neitzke, C. Steckeweh: ‘Centrum – Jahrbuch Architektur und Stadt 1995’. Uitg.: Vieweg, Wiesbaden 1995; 22×28 cm, 235 blz, DM 58. ISBN 3.528.088044.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels