nieuws

Olympisch stadion Atlanta: deels gebouwd voor de afbraak

bouwbreed Premium

Het ziet er naar uit dat de Atlanta Braves, de basballcub van Ted Turner, mediamagnaat en eigenaar van CNN, na de Olympische spelen een riant stadion ke betrekken. Daarvoor moet dan wel de helft van het nu in aanbouw zijnde olympische atletiekstadion weer worden afgebroken.

Het is moeilijk om podirecteur Scott Braley van Heery International te spreken te krijgen. Hij is voortdurend onderweg, nu het Atlanta Stadium de laatste bouwfase ingaat. Braley is directeur van het Atlanta Stadium Design Team (ASDT) dat in juli 1992 de opdracht kreeg om eind 1995 een gloednieuw stadion op te leveren met een capaciteit van zo’n 85.000 zitplaatsen, dat behalve voor de openings- en sluitingsceremonie van het Spelen, gebruikt zal worden voor alle atletiekwedstrijden. “Het ASDT is een joint venture van vier firma’s met veel ervaring in het ontwerpen van sportcomplexen”, vertelt Braley. Naast Heery zijn dat Rosser International, Williams-Russell and Johnson, Inc en Ellerbe Becket Inc. Alle vier hebben ze een aandeel van 25% in ASDT. Het moeilijkste aspect van de opdracht was het feit dat men in Atlanta twee vliegen in een klap wilde vangen. Het nieuwe stadion moet het vlaggeschip van de Spelen zijn, maar wordt daarna in enkele maanden gedeeltelijk afgebroken en zal vanaf het seizoen 1997/’98 in afgeslankte vorm dienst doen als thuisbasis voor de Atlanta Braves, het honkbalteam van Ted Turner, de eigenaar van onder meer CNN. Braley: “Verder stelde men als eis dat het stadion niet als een moloch zijn omgeving zou domineren, maar zoveel mogelijk een onderdeel daarvan moest worden. Met een stelsel van twaalfstrooks snelwegen aan de ene kant en een sterk verpauperde achterbuurt aan de andere kant is dat natuurlijk een behoorlijke opgave.”

De geometrie van twee totaal verschillende concepten in een vorm te gieten, was dus de eerste grote opgave. Braley: “Honkbalstadions worden traditioneel in een driehoek of een vierkant gebouwd in de richting zuidwest-noordoost, terwijl ACOG voor het nieuwe stadion zijn zinnen had gezet op een ovaal van noord naar zuid. Verder wilden de Braves een ‘intimate’ stadion voor hooguit vijftigduizend bezoekers. De ontwerpers van ASDT zijn dus vanuit verschillende richtingen gaan denken en hebben alle functies benoemd. Bij het ontwerp van alle faciliteiten staat het gebruik op de langere termijn voorop. Daarna ging men inventariseren welke delen permanent, semi-permanent en of tijdelijk konden worden gebouwd zonder afbreuk te doen aan de sfeer in het Olympische Stadion. Braley: “We moesten dus een constructie maken voor twee opdrachtgevers en die uitvoeren in hoogwaardig materiaal dat binnen een jaar weer zonder al te veel kosten kon worden verbouwd. Ten derde moesten we een team vormen van medewerkers van vier verschillende bedrijven en die op een goede en constructieve manier laten samenwerken. Alles bij elkaar was het heel wat.”

De bouw van het stadion loopt nu wat achter op schema vanwege vervuiling die in de bodem werd aangetroffen bij het begin van de werkzaamheden, maar naar verwachting zal het stadion in de loop van februari worden opgeleverd. Braley: “Belangrijk in het uiteindelijke ontwerp was dat wij de toeschouwers zo dicht mogelijk bij de atleten wilden krijgen. Verder wilden we vermijden dat duizenden toeschouwers tegelijk bij de trappen stonden te dringen, dus hebben we langs de zijden geleidelijk oplopende, brede trappen ontworpen die een onderdeel zijn van de architectuur van het stadion. Langs de zijkanten van het stadion ke de toeschouwers zonder veel moeite het niveau van hun plaatsen bereiken. Van de voorgaande Spelen hebben we geleerd dat de stoelen vaak te smal waren. Die zijn dus breder gemaakt en comfortabeler. We hebben de toeschouwers zo dicht mogelijk bij de sporters gebracht en een speciale ovalen ring in het middenterrein gemaakt zodat de persfotografen de atleten goed in beeld ke krijgen.”

Braley besluit zijn relaas met de opmerking dat ook bij ASDT de doelstelling van ACOG om zoveel mogelijk minderheidsgroepen deel te laten nemen veel aandacht heeft gekregen. Williams-Russel and Johnson is een ‘minority-owned firm’. Zes kinderen van middelbare scholen uit Atlanta mogen als waarnemend lid van het ASDT kennis maken met het ontwerpproces en een student van het Morris-Brown College uit Atlanta heeft als lid van het team daadwerkelijk een aandeel in het ontwerp gehad. “Betrokkenheid bij alle aspecten van het werk van de architect, daar was het ons om te doen”, zegt Braley tevreden.

Olympic Powerhouse

Wat hebben de voorbereidingen de stad tot nu toe gebracht? “De Olympics zijn zonder twijfel het grootste evenement dat deze stad tot nu toe ooit heeft meegemaakt”, zegt Bert Roughton van de Atlanta Constitution. Roughton volgt met wekelijkse stukjes in het op vrijdag verschijnende katern ‘Olympic Weekly’ de ontwikkelingen op de voet. “ACOG heeft ontzettend veel macht”, zegt hij onomwonden. “Af en toe krijg ik wel eens een opmerking dat we te kritisch zijn”, zegt hij in zijn overvolle kantoor waar hij aan de muur een poster heeft geprikt met daarop de tekst ‘There is no little Olympic story’. “Maar het is nu eenmaal de functie van een krant om de gang van zaken zo objectief mogelijk te bekijken.”

Met inmiddels meer dan 1500 medewerkers en een budget van ruim $1,5 miljard (bijna f. 3 miljard) is ACOG een geweldig machtsblok in een stad die een jaarlijks budget van nog geen $400 miljoen heeft. De Olympische Spelen zijn daarmee een hefboom geworden voor allerlei instanties en mensen. Iedereen probeert daar te verdienen aan de spelen. ACOG zetelt in het Inforum building in het centrum van Atlanta. Het is niet makkelijk om binnen te komen en bezoekers worden gefouilleerd alsof ze een vliegtuig binnengaan. Omdat ACOG zich ten doel heeft gesteld om de Spelen zonder overheidsgeld te financieren en zelfs een surplus te genereren, staat de deur naar allerlei commerciele deals wagenwijd open. Minderheden profiteren ook van de Olympische ‘boom’, wordt in elke statistiek duidelijk gemaakt. Van de 1035 vaste stafleden die ACOG in juli van dit jaar had, waren er 317 afkomstig uit minderheden en meer dan de helft van de staf bestond uit vrouwen.

Voorzitter William P. (Bill) Payne van ACOG is een ‘powerbroker’ geworden. De jurist was in 1987 bij een fondsenwervingsactie van zijn kerk betrokken en raakte zo in de ban van de organisatie van het evenement dat hij grotere plannen maakte. Als student aan de universiteit van Georgia had hij football gespeeld en was ook na zijn studietijd een geweldige liefhebber van allerlei sporten gebleven. Wat was er mooier dan de Olympische Spelen in je eigen stad? Payne richtte in februari 1987 eerst de Georgia Amateur Athletics Foundation op. Daarbij betrok hij mensen uit allerlei rangen en standen. Andrew Young, toen burgemeester van Atlanta, werd ook benaderd en in september 1987 was de hoofdstad van Georgia een van de veertien steden die het Olympisch Comite van de VS formeel verzocht in aanmerking te mogen komen voor de organisatie van de 26ste Spelen. na enige jaren van intensief lobbyen sprak IOC president Samaranch in september 1990 de voor Atlanta verlossende woorden.

Reageer op dit artikel