nieuws

Hoogwaardige opknapbeurt voor Brandenburg-West Integrale oplossing redding voor Bilthovense wijk

bouwbreed

Het is nog niet goed toeven in Brandenburg-West. Wie een wandeling door deze Bilthovense wijk maakt denkt onwillekeurig aan een stad, die door vrij ernstige oorlogshandelingen is getroffen. Maar let op het woordje: ‘nog’. Want bij nadere beschouwing zijn hier en daar tekenen van een opmerkelijk herstel zichtbaar en wie in gesprek raakt met de enthousiaste aannemer en architect weet dat het met deze wijk in het mooie Utrechtse dorp best in orde zal komen.

In een bouwkeet op een onaantrekkelijk terrein dat eens zal zijn omgetoverd tot een fraai verblijfsgebied vertellen Gerard de Jong van het Bilthovens bouwbedrijf de Jong b.v., zijn adjunct-directeur Evert ten Kate en Frans Heesen, directeur van Adviesbureau voor renovatietechnieken en onderhoud Nederland BV, kortweg Arton, over een wijk, die dreigde ten onder te gaan, maar dank zij veler inspanning een gelukkig tweede leven tegemoet gaat.

Het gaat om 360 gestapelde woningen aan een portiek of galerij, door de gemeente gebouwd tussen 1960 en 1965 en aan drie corporaties overgedragen. In die tijd alleszins acceptabele woningen, maar zo langzamerhand ontstond een wijk, waarvoor een woningzoekende niet overliep van vreugde als hem daar een huis werd aangeboden. Er was een monocultuur aan woonvormen en huurniveau. De huren waren de laagste in De Bilt. Bovendien waren de gebouwen verouderd en bouwtechnisch in slechte staat. Het ging zo slecht met de wijk, dat er wel maatregelen moesten worden genomen. Maar welke, dat was niet een-twee-drie duidelijk. Een uitvoerig onderzoek – het duurde wel een jaar of drie – maakte duidelijk, dat men niets op zou schieten met kleinschalige maatregelen. Om de negatieve spiraal, waarin de wijk terecht was gekomen, om te buigen was een grootschalige integrale aanpak van de wijk nodig. Besloten werd dat in elk geval groot onderhoud aan de woningen moest worden gepleegd. Daarnaast zou de gemeente de infrastructuur aanpakken.

Nieuwbouw

Heesen: “In elk geval was het nodig nieuwbouw te plegen om een betere financiele draagkracht te hebben. Toen ik erbij kwam kreeg ik een plan te zien voor instandhouding van 360 woningen, plus nieuwbouw, plus verbetering van de infrastructuur. Op basis van een groenstructuurplan zou het parkeren op de plaats van het groen en omgekeerd komen, waardoor er grote aan elkaar aansluitende groene gebieden zouden komen. Ik kwam wel tot de conclusie dat er 21 woningen moesten worden gesloopt om het groenplan goed uit te voeren en een goede stedebouwkundige aansluiting op de nieuwbouw te realiseren.” Wat de nieuwbouw betreft was er het probleem dat zowel ten westen van de wijk als ten oosten vervangende nieuwbouw was gepoeerd. Gevreesd werd dat de samenhang van de wijk verloren zou gaan: er zou een oud en een nieuw Brandenburg-West ke ontstaan. Heesen (die wel eens mild spottend maar zeer waarderend in bouwkringen de Einstein van De Bilt wordt genoemd) vond hiervoor de volgende oplossing: De wijk bestaat uit traditionele strokenbouw. Die stroken worden aan elkaar geknoopt met nieuwbouw. Die knopen geven de wijk al een heel ander aanzien, maar Heesen kwam ook met het idee op bepaalde plaatsen aan de woningen ‘schermen’ aan te brengen. De bewoners aan die ‘schermen’ kregen hiermee niet alleen een breed balkon aan de groene buitenruimte, bovendien geven zij de flats een bijna luxueus aanzicht. “De ontsluitingsstructuur moest ook worden veranderd”, aldus de directeur van Arton. “We hebben zes liften aan de oudbouw en twee in de nieuwbouw gepoeerd, zodat 65 procent van de bewoners over een lift kan beschikken. Voor die liften behoeven die mensen overigens geen verhoogde huur te betalen.

Verscheidenheid

Verder werd de mogelijkheid gegeven woningen direct aansluitend aan de nieuwbouw ingrijpend te laten verbeteren.De andere woningen kregen een wat beperktere keuze. Daardoor zal de wijk een verscheidenheid aan huren kennen. De huren lagen vroeger zo tussen de f. 350 en f. 400; de nieuwbouw zal nu uitkomen op plusminus f. 700, de woningen die grondig zijn opgeknapt tussen de f. 550 en f. 600 en de andere tussen de f. 450 en f. 500. Met de gehele operatie is een investering van ongeveer f. 50 miljoen gemoeid. Nu al is merkbaar dat er in Bilthoven anders tegen Brandenburg-West wordt aangekeken. Voor de eerste achttien woningen in een van de ‘knopen’ hebben zich al meer dan 150 belangstellenden gemeld, terwijl ook voor leegkomende gerenoveerde woningen voldoende interesse is.

De bewoners

Op de vraag wat nu het grootste probleem is bij zo’n ingrijpende renovatie krijgen we een eensluidend antwoord: Niet het renoveren en bouwen zelf, want dat is voor een aannemer niet zo’n geweldig ingewikkelde klus, maar wel: hoe ga je met de bewoners om en hoe help je hen deze erg onaangename tijd door te komen.

Heesen: “Er is daarom voor De Jong gekozen, die veel ervaring op dit gebied heeft en we hadden zoiets van: Als dit bedrijf het niet kan welk dan wel?” Gerard de Jong: “We hebben het werk graag geaccepteerd ondanks de scherpe prijzen, die overigens een zeer zorgvuldige planning nodig maakten. Dank zij allerlei overlegstructuren tussen o.a. de S.S.W. als opdrachtgever, de aannemer, de bewoners, de gemeente en nog veel andere instanties, en de goede verhouding met onze medewerkers is de sfeer uitstekend gebleven. En zij moeten heel wat doorstaan in de renovatietijd. We hebben bewondering voor de gigantische veerkracht van die bewoners.”

Dat er in Brandenbrurg West heel veel overhoop is en wordt gehaald, daar is iedereen het over eens. Maar het kan niet anders: alleen een integrale oplossing kan de redding van Brandenburg West zijn.

Dezer dagen wordt de eerste fase opgeleverd, een fase die dank zij een strakke organisatie binnen het budget werd gerealiseerd. De operatie moet in oktober 1997 gereed zijn. Daarna moet de wijk weer zeker veertig jaar meegaan.

De Jong kweekvijver voor nieuwe bedrijven

Brandenburg-West is niet het enige po dat het Bilthovens Bouwbedrijf de Jong b.v onder handen heeft. Het ruim zestig jaar oude bedrijf heeft in Zeist onlangs 706 woningen na een groot onderhoiudsbeurt opgeleverd, maar is nu o.a. bezig met de renovatie van ruim 70 woningen in Maarsen, met het groot onderhoud van 101 woningen in Amstelveen en van 120 woningen in Ede.

De Jong werkt ook aan verscheidene nieuwbouwpoen zoals 24 woningen voor senioren en 64 ‘gewone’ woningen in Ede. Met zijn 150 medewerkers heeft De Jong de afgelopen jaren vooral veel renovatie- en groot onderhoudspoen gedaan, maar daarnaast ook nieuwbouw van woningen en, op beperkte schaal, van utiliteitspoen.

Voorts behoort onder meer asbestverwijdering tot zijn taken (Asbest Techniek de Jong b.v.). Opvallend is dat het bouwbedrijf een kweekvijver voor nieuwe bedrijven is. Als de directie ziet dat een of meer personeelsleden zich zo ontwikkelen dat zij een zelfstandig bedrijf ke leiden krijgen ze daartoe de gelegenheid.

Zo is het Bilthovens loodgietersbedrijf, Asbesttechniek en ook Arton onstaan. Deze bedrijven hebben geen enkele binding met De Jong en ze ke werken voor wie ze maar willen. Er blijven, zo vertelt Gerard de Jong, gelukig wel goede vriendschapsbanden bestaan.

Duidelijk zijn op deze foto de ‘schermen’ (links) en een der ‘knopen’ te zien, die de Bilthovense wijk Brandenburg-West een geheel ander aanzien geven dan voor de ingrijpende renovatie.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels