nieuws

Burgemeester Visschers van Limburgse Maasdal-gemeente Tegelen: ‘Den Haag’ weet niet waarover het praat

bouwbreed

“De ministers en hun respectievelijke ambtelijke apparaten in Den Haag hebben zich hier persoonlijk nog nooit op de hoogte gesteld van de situatie in onze gemeenten. Zij hebben het idee dat wij tussen dijk en water in uiterwaarden woningen willen bouwen. Maar er zijn hier helemaal geen uiterwaarden. Het gaat om bouwen in het winterbed, buiten de stroombaanbegrenzing.”

Dat zegt burgemeester drs. P. J. M. Visschers van Tegelen, optredend als woordvoerder van zeven Limburgse gemeenten die overhoop liggen met de bewindsvrouwen De Boer (VROM) en Jorritsma (Verkeer en Waterstaat) inzake het doorzetten van grootschalige woningbouw in het winterbed van de Maas.

Na de laatste overstroming van de rivier liet De Boer weten dat zij overweegt een verbod op verdere bouw in dat winterbed af te kondigen. Dat zal grote volkshuisvestelijke en financiele gevolgen hebben voor Maastricht, Susteren, Roermond, Tegelen, Venlo, Arcen en Bergen. De bouw van duizenden woningen (ook in het kader van de Vinex-opgave) dreigt namelijk in het water te vallen. Ook waar bestemmingsplannen allang zijn goedgekeurd.

Geen duidelijkheid

De betrokken gemeenten wachten inmiddels al maanden op duidelijkheid. Maar die is nog steeds niet geboden. Recent heeft bestuurlijk overleg tussen de ministers en gedeputeerden van Limburg nieuw uitstel in besluitvorming opgeleverd. Dat irriteert Visschers mateloos. Bovendien vindt hij het “volstrekt van de gekke” dat de gemeenten niet betrokken zijn bij het overleg. Dat beraad is namelijk van cruciaal belang voor de gemeenten.

Hij is van gemeenschappelijk optrekken fervent voorstander, daarbij verwijzend naar de positieve ervaringen die in een identieke constructie bij de bouw van de Zuiderbrug in Venlo/Tegelen zijn opgedaan. Dat moeilijke infrastructurele po werd begeleid door een stuurgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van rijk, provincie en gemeenten: “Problemen die zich voordeden werden in goed overleg en op een verantwoorde wijze opgelost, steeds met een zeer breed draagvlak. Deze wijze van besturen is een goede basis voor het oplossen van ook andere vraagstukken, waarbij rijk, provincie en gemeenten betrokken zijn. Zoals het bouwen in het Maasdal in Limburg.”

Op laag pitje

Dat is sinds juni van dit jaar op een laag pitje gezet. De Boer wil (nog) geen woningbouw toestaan op plekken waar een overstromingsgevaar is van een keer in de 1250 jaar. De gemeenten achten een keer per 250 jaar verantwoord. In opdracht van de minister inventariseert de provincie de ruimtelijke en financiele consequenties van temporiseren of afzien van bouwplannen. Herhaalde malen werden afspraken voor bestuurlijk overleg afgeblazen. En nu is er weer afgesproken verder onderzoek te doen. Begin volgend jaar moet dan opnieuw bestuurlijk overleg plaatsvinden.

Tot grote ontsteltenis van de gemeenten. “Na zes maanden praten zijn we in feite terug bij af. We weten nog steeds niet waaraan we toe zijn. Dit is onduldbaar. Het riekt naar onbehoorlijk bestuur”, meent ing. J. Stellingwerff, directeur van de dienst Grondgebied van de gemeente Tegelen. De zeven gemeenten, die goedgekeurde bestemmingsplannen op grond van de tijding van De Boer nog niet uitvoeren, ramen de kosten van het definitief niet doorgaan van woningbouw op f. 110 miljoen. Maar de provincie, die op verzoek van ‘Den Haag’ de raming kritisch analyseerde, houdt het op minimaal f. 70 miljoen.

Dat bedrag is exclusief de kosten die poontwikkelaars en aannemers hebben gemaakt. Zij bezitten in de diverse locaties in het Maasdal tal van (grote) percelen waarop ze woningen willen bouwen. Een verbod daartoe zal tot gevolg hebben dat zij een schadeclaim zullen indienen. Volgens Visschers gaat het dan om “niet misselijke bedragen. Ik neem toch aan dat ook ons parlement geinteresseerd zal zijn in die kostenplaatjes.”

Afstandelijk

Waar hij en Stellingwerff zich het meest aan ergeren is de afstandelijke houding van bewindslieden en ambtelijk apparaat in Den Haag. Die praten volgens hen over zaken waarvan ze nauwelijks of geen verstand hebben: “Ondanks verzoeken daartoe heeft niemand tot nu toe de moeite genomen zich hier eens persoonlijk van de situatie op de hoogte te stellen.

Vandaar dat in Den Haag nog steeds ten onrechte verondersteld wordt dat wij willen bouwen in uiterwaarden.”

Dat misverstand moet voor eens en altijd de wereld uit. Een voorbeeld om de feitelijke situatie te verduidelijken. De Maas stroomt als het ware onder het hoger gelegen Tegelen langs. De gemeente heeft in het verleden woningen ke bouwen door een deel van het winterbed op te hogen. Om het stroomvoerend vermogen van de rivier niet te verminderen, werd de verloren gegane capaciteit gecompenseerd door ontgraving. De daarbij vrijkomende grond werd weer gebruikt voor het ophogen, zodat er altijd een positieve grondbalans ontstond.

Op die wijze schoof Tegelen als het ware bij stukjes en beetjes in het winterbed naar de rivier op. Altijd op basis van goedgekeurde bestemmingsplannen, bij het opstellen waarvan met name intensief overleg plaatsvond met Rijkswaterstaat. Dit met het oog op het stroomvoerend vermogen van de Maas. Dat moet namelijk een bepaalde capaciteit hebben.

Verder uitdijen

Ook nu weer wil de gemeente op die manier uitdijen richting rivier. Daartoe is vastgesteld het bestemmingsplan ‘Maasveld’. De eerste fase van ongeveer 400 woningen is afgerond. De tweede fase van 470 woningen moet in uitvoering komen, maar het wachten is op duidelijkheid van ‘Den Haag’.

Volgens Visschers en Stellingwerff zou de gemeente overigens probleemloos ke beginnen met de bouw van die broodnodige woningen. “We hebben immers een rechtsgeldig bestemmingsplan. Daarop ke de ministers niet inbreken. Maar we zijn niet uit op een conflict. We willen in gemeen overleg een oplossing zoeken voor de problematiek van bouwen in het Maasdal. Voor een bouwverbod heeft De Boer nu geen wettelijk instrument. Daarvoor zal ze een juridische titel moeten verwerven. Het betekent dat ze zich moet wenden tot het parlement”, aldus de burgemeester.

Boos zijn ze in Tegelen op de gang van zaken rond het vaststellen van een nieuwe grens voor het stroomvoerend winterbed van de Maas. In het kader van het opstellen van bestemmingsplan ‘Maasveld’ zijn in nauw overleg met Rijkswaterstaat de voorwaarden geformuleerd voor de woningbouw in het Maasdal. Dat resulteerde in unanimiteit over een nieuwe grens voor het stroomvoerend vermogen van het winterbed. Net als in voorgaande situaties moet de gemeente zorgdragen voor compensatie door afgraving.

Uitstel KB

Ondanks de overeenstemming met Rijkswaterstaat is het Koninklijk Besluit, dat de nieuwe grens moet bekrachtigen, tot op heden uitgebleven. De ministers De Boer en Jorritsma weigeren het KB, dat in concept gereed is, verder in procedure te brengen.

Visschers en Stellingwerff vinden dat ongehoord: “We hebben samen met Rijkswaterstaat die nieuwe grens bepaald. Daarbij is uitgegaan van een veiligheid van 1 op 1250. Op grond daarvan zijn nieuwe maaiveldhoogtes vastgesteld. Bovendien heeft het kabinet in de Deltawet Grote Rivieren nota bene de door onze gemeente en Rijkswaterstaat aangegeven nieuwe stroombaanbegrenzing overgenomen. De noodwetgever heeft daarmee feitelijk ingestoken op het concept-KB. Daarmee is volgens ons de discussie gesloten. Die grens ligt vast. En dus ke wij strikt juridisch gesproken aan de slag met woningbouw.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels