nieuws

Meer expositieruimte voor kunst van Het Nijenhuis

bouwbreed Premium

Museum Het Nijenhuis in Wijhe gaat drastisch uitbreiden om zijn internationaal bekende collectie van oude en moderne kunst beter te ke exposeren. Oud-directeur dr. Dirk Hannema van Museum Boymans-Van Beuningen in Rotterdam nam als laatste bewoner van kasteel Het Nijenhuis het initiatief voor het verzamelen van de kunst. Het museum zet het beleid van Hannema voort. Daardoor is er een groot gebrek aan ruimte ontstaan.

Gezien het bijzondere karakter van kasteel Het Nijenhuis, de bijgebouwen, tuinen en park krijgt de architectuur van het nieuwe gedeelte speciale aandacht. De provincie Overijssel, eigenaresse van de buitenplaats, heeft daarom een ontwerper gezocht die niet alleen ervaring heeft met het inrichten van musea maar die eveneens vertrouwd is met het bouwen in een historische context. Zij heeft daarom Gunnar Daan uit Oosternijkerk gekozen.

De uitbreiding gaat f. 5 miljoen kosten. Voor tijdelijke exposities komt er een ruimte van ongeveer 600 vierkante meter bij. De orangerie wordt geschikt gemaakt voor het houden van lezingen en ontvangsten.

Daan weet nog niet hoe de nieuwbouw eruit gaat zien. Het is denkbaar dat een deel ervan ondergronds komt om aantasting van het exclusieve karakter van Het Nijenhuis te voorkomen. “Maar dat mag er niet toe leiden dat het museum slecht toegankelijk wordt voor mindervaliden”, zegt de architect.

De historie van Het Nijenhuis is ruim zes eeuwen oud. Diverse adellijke families hebben op de buitenplaats gewoond: Van Ittersum, Bentinck, Van Knobelsdorff en Van Pallandt. Na het vertrek van de Van Pallandts raakten kasteel en bijgebouwen in verval. Kunstverzamelaar Dirk Hannema zag dat met lede ogen aan. Hij wist de provincie ervan te overtuigen het kasteel te restaureren. In 1957 ging hij er wonen. De bijgebouwen werden expositieruimte. Museum Het Nijenhuis was een feit.

“De kracht van Hannema lag in zijn onbevangenheid”, schrijft de kunsthistorica Mireille Mosler in het boek Dirk Hannema, een geboren verzamelaar, dat onlangs is verschenen ter gelegenheid van diens 100e geboortedag. Een omschrijving waarmee zij zowel Hannema’s feilen als diens kwaliteiten aangeeft. Door in de Tweede Wereldoorlog aan te blijven als museumdirecteur en samen te werken met de bezetter gedroeg hij zich volgens de biografe als een naieve kunstminnaar die blind was voor de verderfelijke politiek van de Duitsers.

Zelf verklaarde Hannema dat hij door zijn aanblijven een bijdrage had geleverd aan het bewaren van het Nederlands kunstbezit. Zijn oorlogsverleden leidde niet tot een veroordeling. Wel stuurde het museum hem de laan uit. Hannema vestigde zich in het oosten van het land om zich op het verzamelen van kunst toe te leggen. Gaandeweg ontstond een collectie die zich laat vergelijken met die van bijvoorbeeld Helene Kroller-Muller: gevarieerde en fijnzinnige oude en moderne tekeningen, 17e eeuwse Hollandse meesters, schilderijen en beelden uit Frankrijk en Italie en niet-Westerse kunst.

Bij het toeschrijven van schilderijen kwam de eigenzinnige collectionair nogal eens in botsing met andere deskundigen. Dat gold in het bijzonder de werken die volgens hem waren gemaakt door Johannes Vermeer. Zijn opponenten waren ervan overtuigd dat het om vervalsingen ging, vervaardigd door kunstenaar Han van Meegeren. Een affaire die de kunstwereld in rep en roer bracht. Tot aan zijn dood in 1984 hield Hanneman vol dat het om echte Vermeers ging. Het Nijenhuis laat onderzoeken of de meesterverzamelaar gelijk had. Directeur A. Grondman van Het Nijenhuis: “Hoe de studie ook uitpakt, buiten kijf is dat Hannema voor de kunstsector van grote betekenis is geweest.”

Het Nijenhuis leent over de hele wereld stukken van de Hannema-verzameling uit. Intussen groeit het bezit van het museum verder door aankopen en schenkingen. Zo kocht het museum een serie schilderijen van de IJssel-schilder Voerman. Grondman: “Ook die kunst past hier, te meer omdat de IJssel in deze streek stroomt.” Het museum beheert ook de omvangrijke Citroen-collectie. Het Nijenhuis trekt jaarlijks ruim 40.000 bezoekers.

Luchtfoto van kasteel Het Nijenhuis.

Aerophoto Schiphol

Reageer op dit artikel