nieuws

Bouwvakker gewond door omvallende gevelelementen

bouwbreed

Kozijnensteller J. van W. liep op het nieuwbouwpo ‘Aan het Water’ in de wijk Watergeest te Groningen een dubbele beenbreuk op bij een arbeidsongeval. De man raakte bekneld onder enkele gevelelementen. Deze vielen om uit hun opslagbok, doordat een element dat per shovel naar de plaats van montage werd gebracht, tegen de bok slingerde.

Van W. maakte op dat moment een nieuw element voor intern transport en montage gereed.

‘Werk op bouwplaats met taakgerichte instructies’

“Het zijn toch ervaren werkers. Jan en ook zijn maat Barend zijn al jaren bij ons bedrijf kundige stellers en monteurs van gevelelementen. Ik heb dan ook geen aparte instructies voor dit po gegeven. In de opdracht aan de timmerfabriek zijn geen speciale veiligheidseisen gesteld aan de vorm en de inrichting van de transportblokken.”

Dat vertelt uitvoerder J. de O. van aannemingsbedrijf Voorthuizen BV. Hij legt uit dat zijn bedrijf al eerder heeft gewerkt met de elementen van de betreffende timmerfabriek:

“We gingen er dan ook vanuit dat er met de transportbokken van de NV Gevelaar niets kon gebeuren. Stom natuurlijk dat het element aan de hijshaak van de shovel net zo slingerde, dat het de elementen van de opslagbok raakte. Maar dat zo’n duwtje er een rijtje dominostenen van maakte had ik nooit verwacht.”

Lezen en schrijven

“Ik wist niet wat ik het eerst hoorde: die omklappende gevelelementen of de schreeuw van Jan”, zegt collega Barend. “We ke lezen en schrijven met die dingen. Bovendien is Jan een heel voorzichtig type. Het was natuurlijk een reeks van zaken die bijna nooit voorkomen. Jan had er vanmorgen vroeg voor gezorgd dat het eerste gevelelement van de bok werd gehesen. Hij had daarna de elementen die op de bok bleven staan met een schroefstempel geborgd tegen omvallen. Om het tweede element van de bok te ke laten hijsen, moest hij die stempel natuurlijk weghalen. Toen de shovel met het tweede element achteruit reed, raakte dit, al slingerend, de elementen die, nu even ongeborgd, op de bok stonden. Ze raakten uit evenwicht en vielen een, twee, drie om. Toen ik die schreeuw en de elementen hoorde omvallen, dacht ik dat Jan het er niet levend zou afbrengen. Het zijn loodzware stukken gevel.”

Meegevallen

In het ziekenhuis is Van W. al geopereerd. Hij is behoorlijk bij kennis. “Ja, stom he, dat is me nog nooit overkomen. Ik heb natuurlijk ontzettend geluk gehad dat die gevelelementen niet konden doorvallen, omdat de afgebroken rongen bleven haken op de hogere vloerrand, onder de omvallende gevelelementen. Daardoor kreeg ik niet de hele troep op m’n been. Het zou verpletterend zijn geweest, nu ben ik er met een dubbele beenbreuk (scheen- en kuitbeen), goed afgekomen. Ik dacht even nog dat ik er tussenuit kon springen. Maar ik haalde het niet. Mijn been zat met een klap vast, het leek wel een muizeval”, zegt hij.

De door de uitvoerder gewaarschuwde veiligheidskundige van Aboma+Keboma stelde na zijn onderzoek het volgende vast:

– de transport- en opslagbokken voor de elementen zijn zo geconstrueerd dat het, wil men een element weghijsen, altijd noodzakelijk is de overige elementen tezelfdertijd te borgen;

– de transportbokken zijn uitgevoerd met een korte basis en een hoog rugframe; de constructie biedt de mogelijkheid er rongen in te plaatsen. In de vloer is ruimte voor vier ronghouders, bij de betreffende bok waren er slechts twee rongen;

– de rongconstructie bleek bij navraag bij de fabrikant/leverancier niet bedoeld om losstaande gevelelementen te beletten om te vallen;

– van de twee rongen waar de omgevallen elementen in eerste instantie tegenaan vielen, bleek er een afgebroken op de plaats waar hij in de houder was gestoken, bij de andere brak de verroeste ronghouder op de kozijnbok;

– een aantal van de rongen op de opslagbokken was gelast; waarschijnlijk waren ze eerder al eens beschadigd door kantelende gevelelementen.

Niet nodig geweest

De veiligheidskundige concludeerde dat het ongeval niet had ke gebeuren indien de transport/opslagbok zodanig zou zijn ingericht, dat bij het wegnemen van een of meer elementen de stabiliteit van de overige was gewaarborgd.

Hij raadde het aannemingsbedrijf aan voortaan vooraf, reeds in de inkoopprocedure, eisen te stellen aan de bokken. De sterkte van de bok en de stabiliteit van de gevelelementen dienen te worden vervat in aanvraag en aanbieding. Dat de aannemer vervolgens nog nagaat of overeenkomstig de afspraken is geleverd, spreekt vanzelf.

De veiligheidskundige adviseerde tevens voor elk werk taakgerichte instructies te geven, vastgelegd in een taakoverlegformulier.

Aboma+Keboma assisteert bij de voorbereiding van poen, met name bij het opstellen van doelmatige veiligheids- en gezondheids plannen. Een telefoontje of een fax is voldoende voor een afspraak over veilig werken op poen.

Aboma+Keboma Postbus 141 6710 BC Ede tel.: 0318 631481 fax: 0318 632013

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels