nieuws

Bouw gebruikt nog teveel verpakkingen

bouwbreed

Het toeleverende bedrijf bijvoorbeeld zou zich eens moeten voorstellen hoe het de produkten zonder beschadigingen op de bouwplaats kan afleveren wanneer er een verbod zou komen op verpakkingen. Het moet al vreemd lopen wil er dan niet op korte termijn een goed functionerend en algemeen aanvaard systeem ontstaan. Het komt wellicht door het ontbreken van een dergelijke druk dat de bouwnijverheid nog steeds volop verpakkingen gebruikt en daardoor na het aanbrengen van het desbetreffende produkt tegen een groeiende berg afval en dus stijgende kosten aankijkt.

e hoeveelheid afval neemt volgens drs. ing. J. Straatman van het Rotterdamse bureau WDC en ir. J. Vingerling van de eveneens in de Maasstad gevestigde SBR nog steeds toe in de bouw. Dat onderwerp geniet vooralsnog weinig belangstelling. Maatregelen ke echter niet al te lang meer op zich laten wachten omdat op 30 juni van het volgende jaar de EG-richtlijn verpakkingen in werking treedt. Veel andere bedrijfstakken hebben zich daarop al voorbereid. In Nederland bestaat momenteel al wel een convenant over verpakkingen maar dat houdt voornamelijk verband met de verpakking van consumentenprodukten. De SBR gaf WDC opdracht voor een verkennend onderzoek inzake bouwverpakkingen en kreeg daarvoor geld uit het fonds van het Nationaal Onderzoekprogramma Hergebruik van de NOVEM.

B en U

Verpakkingen dragen volgens het vooronderzoek ongeveer 4 procent oftewel 86 000 ton bij aan de totale hoeveelheid van 17,5 miljoen ton bouwafval in de sector B en U. Het gaat vooral om papier en karton, gevolgd door kunststof, hout en metaal. Dat alles beslaat ongeveer 3 gewichtsprocent van de gehele massa Nederlands verpakkingsafval. Een studie van de Heidemij schat de voorraad verpakkingsafval in de bouw op minstens acht gewichtsprocent. Inzicht in het verpakkingsafval in de bouw reikt volgens Straatman nog niet veel verder dan globale cijfers. Het verdient aanbeveling nader (kwantitatief) onderzoek te doen naar de relatie tussen aard en omvang van verpakkingen en hulpmiddelen, de aard van het bouwwerk en de mate waarin verpakkingen vrijkomen tijdens het bouwproces.

Bewustwording

De studie beschrijft de toestand tot en met het begin van 1995. Sindsdien valt een zekere bewustwording te constateren al blijft het aantal praktische maatregelen volgens Vingerling beperkt. Retourverpakkingen doen nog weinig de ronde terwijl sommige partijen alleen voor zichzelf een systeem opzetten. De stichting Knapzak zamelt inmiddels schone folie voor herverwerking in. Daarmee wordt wel de hoeveelheid afval verminderd maar draagt niet bij aan een vermindering van de hoeveelheid verpakkingen. Uitbreiding van retourverpakkingen kan er ook toe leiden dat het aantal te scheiden fracties toeneemt. De retoursystemen stellen elk hun eigen logistieke eisen. Dat kan weer de scheiding bemoeilijken wat ten koste gaat van efficientie en effectiviteit.

Inzicht

Verpakkingen voorkomen schade aan het produkt en besparen arbeidstijd inzake vervoer en verwerking. Producenten en handelaren beslissen volgens Straatman over het toepassen van verpakkingen. Bouwers en vervoerders hebben in deze weinig te vertellen. Aannemers accepteren uit gewoonte het feit dat produkten verpakt zijn en de wijze waarop dat gebeurt. In de bouwkolom vindt nog weinig overleg en afstemming plaats over verpakkingen. Groepen werken langs elkaar heen. Mede daardoor bestaat er weinig inzicht in aard, omvang en kosten van het af te voeren verpakkingsafval. Toch spelen verpakkingen een grote rol in de prijsvorming. In het geval van luxe keukens draagt de verpakking voor zo’n 20 procent bij aan de kostprijs.

Irritatie

Uiteindelijk moet de aannemer er zorg voor dragen dat verpakkingen worden opgeruimd. Die opgave zorgt volgens Vingerling voor enige irritatie omdat niet al het afval van het bouwbedrijf is. Bijvoorbeeld afbouwers en installateurs laten nogal wat verpakkingen achter. Vaak ontbreekt de tijd om alles op soort te scheiden. Het bouwbedrijf laat zodoende een container ongesorteerd afval afvoeren wat extra kosten oplevert. Temeer omdat het meer om volume en minder om gewicht gaat. De onderaannemers krijgen mede om die reden steeds vaker de eis te horen dat ze zelf hun afval moeten opruimen en komen toeleveranciers voor de verplichting te staan verpakkingen terug te nemen.

Logistiek

Het valt volgens Straatman echter niet te ontkennen dat een opgeruimde bouwplaats niet alleen het milieu ten goede komt. Tijdig opgeborgen verpakkingen van CV-ketels voorkomen dat dieven de avond na de installatie de ketels weghalen. Voorts neemt de kans op ongelukken door rondslingerend afval af. Een schone bouwplaats brengt het personeel er sneller toe zorgvuldiger te werken. Meer gestandaardiseerde meermalig te gebruiken verpakkingen zorgen verder voor een betere logistiek van goederen op de bouwplaats en tot een efficientere benutting van magazijnruimte. Het een leidt weliswaar niet automatisch tot het ander maar geeft er in elk geval wel de aanzet toe. In dat opzicht levert uitbesteding van het opruimwerk aan een apart bedrijf niet het gewenste resultaat op. Het opruimen zal daarbij na bouwwerktijd moeten gebeuren wanneer er weinig controle is op hetgeen op de bouwplaats gebeurt.

Proefpo

Verpakken kost geld en dat gegeven vraagt de ontwikkeling van een slim vervangingsconcept. Te denken valt volgens Vingerling aan de aanlevering van benodigdheden in containers die de noodzaak van afzonderlijke verpakkingen nagenoeg overbodig maakt. De mogelijkheden daarvoor moeten echter in de hele keten worden besproken. Het aanbod van een eenzijdige oplossing brengt bij de andere partijen irritatie teweeg, ook al omdat invoering ervan niet zelden de bedrijfskosten verhoogt en tot desinvestering leidt. Het ligt in de bedoeling binnenkort een proefpo uit te voeren inzake het voorkomen/verminderen van verpakkingsafval. Het gaat hierbij om een po van de SBR en de HIBIN dat ingaat op preventie van verpakkingen met kwaliteit, logistiek, arbozorg en milieu.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels