nieuws

Spitsvondig schoeisel

bouwbreed

Schoenen, een veel verkocht en veelzeggend consumptie-artikel. Waarmee maakt u zich uit de voeten? Het Museum voor Moderne Kunst in Arnhem geeft een overzicht van de uiteenlopende gedaantewisselingen die dit transportmiddel kan aannemen. Naast ‘snelle’ sportschoenen staan hier oogstrelende stappers als sandaal turbo, pump Peter Pan, slipper ‘feel African’ of pantoffel Muis. “Een schoen moet je voelen als je jezelf wilt presenteren bijvoorbeeld. Dat maakt je sterk.”

Wat voor schoenen zou Jan Jansen hebben aangehad toen hij zaken deed met Van Bommel? De gerenommeerde schoenvormgever is een van de weinige ontwerpers die een vaderlandse producent voor zijn creaties wist warm te krijgen. Nederlandse schoenfabrikanten hebben zich van oudsher bij hun eigen leest (lees modellen) gehouden en zijn nog altijd huiverig om creatieve schoenontwerpers in hun gelederen op te nemen. En dat is jammer, want wie de tentoonstellingen ‘Voetstukken, Schoenen tussen kunst, ambacht en industrie’ bezoekt, moet constateren dat de Nederlandse schoenindustrie veel meer kan voortbrengen dan functionele damesschoenen, klassieke herenschoenen en duurdere kinderschoenen.

Fabrikanten verwijten ontwerpers te weinig oog te hebben voor het commerciele aspect. Hun terughoudendheid is wat begrijpelijker wanneer we de onderzoeksgegevens bekijken; 45 procent van de consumenten blijkt namelijk nauwelijks interesse in schoenen te hebben en de helft beschouwt het kopen ervan als een noodzakelijk kwaad.

Toch is er sprake van een stijgende belangstelling voor kwalitatief hoogwaardig en origineel schoeisel, waarmee ook de Nederlandse schoenindustrie haar voordeel zou ke doen. De bedrijfstak is verre van florissant te noemen en heeft in het verleden al meerdere malen met steun van de overheid het hoofd boven water moeten houden. In de twintiger jaren moest er zelfs een Schoenenwetje aan te pas komen om erger te voorkomen.

De bestaande situatie doet veel schoenvormgevers besluiten hun ontwerpen in eigen beheer te produceren. Loes Bonekamp is een van die zelfproducerenden. Zij richtte haar creativiteit onder andere op de toekomstige lopers onder ons en probeert nu onder eigen label haar speelse babyschoentjes op de markt te brengen. Voor het aandoenlijke stappertje, waarvan de onderzool bij de tenen naar boven doorloopt, zou je bijna een kind nemen.

De schoenvormgeving staat in ons land overigens niet meer in de kinderschoenen. Uit het buitenland, waar de Nederlandse vernieuwingen met op de voet worden gevolgd, komen lovende kritieken. Viola Heussen lijkt deze ontwikkeling te hebben verbeeld in een ‘kinderschoen voor volwassenen’.

‘Voetstukken’ geeft een veelzijdig beeld van de schoen(enbusiness). Onder de honderden fantasierijke schoenen van binnen- en buitenlandse ontwerpers een selectie van de meest succesvolle industriele stapper: de sportschoen. De wereldwijd, gewilde artikelen liggen in Arnhem dan ook voor alle zekerheid aan de ketting.

Schoenen; sportief, sensueel en erotisch. Zjef Bezouw belicht vooral deze te kant van de, steeds extravaganter wordende, mannenschoen. De vrije ontwerper is de geestelijke vader van de fallusschoen; een peniskoker die helemaal doorloopt in de neus van een schoen. Meer iets voor het oog maar weinig praktisch; “je loopt nogal gehandicapt”, erkent Bezouw. Dat hij ook tot draagbaardere schoenen in staat is (“een maatstaf is of ik erop kan swingen”) bewijst hij met zijn sandalen van een rubberen deurmat, waarmee hij dit jaar de Dr. Martens Footwear Award binnensleepte.

Pasvorm en comfort hoeven niet per se ten koste te gaan van schoonheid, meent Renate Vollenberg, samen met Bonekamp de initiator achter de tentoonstelling. Haar fraai gestileerde gezondheidssandalen dragen dan ook de toepasselijke naam ‘No excuse for comfort’. Net als veel andere vakgenoten laat ze met haar van geryclede textiel vervaardigde pantoffels zien hart voor het milieu te hebben.

Deze trend is ook terug te vinden in het vrije werk van orthopedisch schoenmaker Rene van den Berg die met aluminium en stukjes doucheslang aan de gang ging. Voor het omsluiten van de hiel vond hij een originele oplossing in de vorm van een herstelbaar horlogebandje, een staaltje van spitsvondigheid. Het puur nature materiaal komt van Julia Veres en Ingrid Mammey. Zij maken op bestelling schoenen van karper, baars en rog.

Dat veel particulieren hun in opdracht verkregen schoenen voor deze expositie niet wilden afstaan, is een mooi teken.

Voetstukken is nog tot en met 19 november te zien in het Museum voor Moderne Kunst, Utrechtseweg 87 te Arnhem. De catalogus kost – 49 en is ook in de boekhandel te koop.

De verschillende modellen ke op 28 (15.00 uur) en 29 oktober (12.00 en 15.00 uur) ook aan levende lijven bezichtigd worden. Inlichtingen: 085-512431.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels