nieuws

Hoogleraar bepleit ander bestel voor Nederland

bouwbreed Premium

De organisatie van het ontwerpproces krijgt over het algemeen te weinig aandacht. Dat is jammer omdat bijna alle ontwerpprocessen in teamverband plaatsvinden. Een methodische aanpak voor het ‘ontwerp van Nederland’ leidt tot fundamentele wijzigingen van het huidige bestel.

Dit blijkt uit de rede ‘Het ontwerp van Nederland’ uitgesproken door prof.ir. H.A.J. de Ridder bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar ‘Methodisch Ontwerpen’ aan de Faculteit der Civiele Techniek aan de Technische Universiteit Delft. Methodisch ontwerpen kent drie belangrijke aandachtsgebieden. De structuur van het ontwerp handelt over de invloedsfactoren en de relaties. Om tot een ontwerp te komen staat een verzameling aan technieken ter beschikking. Het laatste aandachtsgebied is de organisatie van het ontwerp. De technieken krijgen in het algemeen de meeste aandacht bij onderwijs en onderzoek op het gebied van ontwerpen.

Bij opzetten van een ontwerporganisatie gaat het erom doorlopend zowel het doel als de mate waarin het doel wordt gehaald te kwantificeren. Dat is een noodzaak omdat niet zeker is dat het doel zal worden gehaald. Daarmee verschilt het ontwerpproces van het uitvoeringsproces, waarin het doel is gefixeerd en de beheersing van de middelen centraal staat. Ten onrechte wordt vaak aangenomen dat ontwerpprocessen op dezelfde wijze ke worden georganiseerd als uitvoeringsprocessen. Dat ontwerpprocessen niet als uitvoeringsprocessen zijn te organiseren, demonstreerde professor De Ridder aan hand van ‘Het ontwerp van Nederland’.

Nederland is een zeer complex systeem met veel elementen en veel relaties. Een systeem dat zich doorlopend moet aanpassen aan zich wijzigende omstandigheden qua economie, cultuur en omgeving. En een systeem waarbij met veel verschillende en tegenstrijdige belangen rekening moet worden gehouden. Bij zijn ‘Ontwerp van Nederland’ gebruikt De Ridder nieuwe methoden voor de organisatie van het ontwerp van complexe systemen. Daarmee is het bestuur te richten op het geheel op lange termijn – het algemeen belang – zonder dat de op de korte termijn redenerende en op eigen belang uit zijnde burgers buitenspel worden gezet.

Wijzigingen

De Ridder komt voor Nederland tot fundamentele wijzigingen te opzichte van de huidige situatie. De hoogleraar komt in zijn ontwerp tot invoering van drie beleidsministeries onder inperking van de vrijheid van bestaande vakministeries, provincies en gemeenten.

Ook dient de aard van de overheidsinterventie gewijzigd te worden. Activiteiten belemmerende heffingen zoals inkomstenbelasting en btw) worden vervangen door zogeheten ‘aanspraakheffingen’ vanwege beslag op zaken van algemeen belang (ruimte, rust , milieu, grondstoffen). Het complexe systeem ‘Nederland’ is het best gediend met een zakenkabinet en referenda zijn volgens De Ridder uit den boze omdat ze niet betrokken zijn op het geheel.

Reageer op dit artikel