nieuws

Van Eesteren en de polderlandschappen

bouwbreed

Onder redactie van Manfred Bock verschijnt bij NAi Uitgevers een monumentale serie van vier boeken over Cornelis van Eesteren als architect en urbanist. Na de verschijning van deel 2 over het Algemeen Uitbreidingsplan van Amsterdam is nu deel 4 verschenen: ‘Het landschap van de IJsselmeerpolders -planning, inrichting en vormgeving’.

Van Eesteren (1897-1988) was een van de belangrijkste stedebouwkundigen van ons land. Zijn invloed naar buiten toe is nog niet duidelijk, maar komt wellicht duidelijker naar voren in deel 3 van de serie over de internationale congressen van het Nieuwe Bouwen, waarvan hij lang een stimulerende voorzitter is geweest. Het is teleurstellend dat de opbouw van de serie, die logisch en voor de hand liggend is, bij de verschijning los werd gelaten omdat deelstudies die voorhanden waren de volgorde bepalen.

Gewoonlijk wordt de naam van Cornelis van Eesteren als stedebouwer in verband met de IJsselmeerpolders voor alles genoemd voor het stedebouwkundig plan van Lelystad. Manfred Bock constateerde inleidend dat bij de aanvankelijke opzet van de serie gedacht is aan een apart deel over dit stedebouwkundige plan. Dat was gezien de lijvige delen van het goede teveel geweest. Zelfs dit boek leidt aan een breedvoerigheid die zeker niet noodt tot het integraal lezen. Om de bemoeienissen van de stedebouwkundige zo grondig mogelijk te documenteren, is de auteur doorgeschoten naar een wel erg breed opgezette beschrijving met ongekende uitweidingen.

De ontwerpproblematiek die in het boek ter sprake komt omvat de vroegste inpolderingen binnen het IJsselmeer, inclusief Afsluitdijk en de Wieringermeer. Achtereenvolgens komen vier afdelingen in het boek naar voren met de Zuiderzeewerken, het apparaat en de critici, de randmeren, de polders en de stedebouw in de zuidelijke IJsselmeerpolders. Het allerlaatste hoofdstuk behandelt dan het stedebouwkundig plan van Lelystad in vijftig bladzijden.

Het is de vraag of recht gedaan wordt aan werk en invloed van Cornelis van Eesteren met zo’n omvangrijke reeks boeken waarvoor alleen zeer geinteresseerde lezers voldoende tijd ke vrijmaken. Voor een groot deel van de vakgemeenschap blijft de plaats van de architect en stedebouwkundige wazig in de veelheid van vier boeken van dit formaat. Wellicht vormt het later aanleiding voor een beknopter boek dat ook vertaald zou ke worden om Cornelis van Eesteren werkelijk recht te doen.

Het boek is prachtig van opmaak en uitvoering.

Zef Hemel: ‘Cornelis van Eesteren architect urbanist – Het landschap van de IJsselmeerpolders planning, inrichting en vormgeving’. NAi Uitgevers, Rotterdam 1994. Formaat: 24,5 x 30 cm, 322 blz. ISBN: 90 72469 45 3. Prijs: (gebonden in linnen band) f. 95,00.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels