nieuws

Strikter beleid BNA meervoudige opdracht

bouwbreed

De Bond van Nederlandse Architecten BNA wil zich strikter opstellen in het beleid bij meervoudige opdrachten. Er wordt volgens de beroepsvereniging teveel geknoeid met de voorwaarden waaronder meerdere architecten zich voor een ontwerp inzetten. Opdrachtgevers doen oneerbare voorstellen inzake honorering, voorwaarden en houden zich niet aan afspraken. Architecten onttrekken zich aan melding bij hun bond.

Bij meervoudige opdrachten of besloten prijsvragen worden doorgaans vier tot zes architecten uitgenodigd een ontwerp te maken voor een gebouw. Een deskundige jury of opdrachtgever kiest uiteindelijk welk ontwerp wordt uitgevoerd. Uitgangspunt is dat het beste ontwerp wordt gerealiseerd.

De uitbreiding van het Stedelijk Museum werd een verbijsterend voorbeeld van een slechte meervoudige opdracht door de gemeente Amsterdam. Zij koos drie Nederlandse architecten en de Amerikaan Robert Venturi. Die laatste keuze sloot niet aan bij het museumbeleid. Ook was het niet zinnig een postmoderne Amerikaan in te zetten tegen overwegend modernistische collega’s uit Nederland. Maar Venturi kwam, zag en won.

De meervoudige opdracht had de instemming van de BNA die geen aanmerking maakte op het te lage budget voor de bouw. Ook werden de deelnemende architecten niet ter verantwoording geroepen vanwege de inzendingen die alle tenminste tweemaal het budget aan bouwkosten zouden vergen.

In gebreke

Tenslotte beeindigden museumdirectie, burgemeester en wethouders en gemeenteraad de opdracht na een jaar ten gunste van een Portugees architect, waarbij de Europese richtlijn Diensten met voeten werd getreden. Hier bleef de BNA ook in gebreke door de meervoudige opdracht goed te keuren en zowel de gemeente als BNA accepteerden de uitkomst met vier te dure ontwerpen.

Steeds meer komt het voor dat meervoudige opdrachten worden gegeven op basis van no cure – no pay. In dat geval ontvangt alleen de architect van het voor uitvoering gekozen ontwerp een honorarium.

De BNA is van mening dat een goed schetsontwerp niet voor niets kan worden gemaakt door de niet-winnende deelnemers. Hij eist van zijn leden de aanmelding van uitnodiging en deelname en overlegt zo nodig inzake aanvullende voorwaarden met de opdrachtgever. Voldoet die niet aan redelijk gestelde eisen inzake onder meer honorering, dan beveelt de BNA zijn leden boycot van de meervoudige opdracht.

De BNA is verder ongelukkig met meervoudige opdrachten, zoals het Haagse stadhuis, die aan aannemingsbedrijven en poontwikkelaars worden gegeven. Die opdrachtgevers hebben in de praktijk natuurlijk wel aangetoond het budget al in de ontwerpfase te ke bewaken! Ook in deze opdrachtgeverskringen worden honoreringen te laag ingeschat. In feite zou ook dan de opdrachtgever het honorarium voor de architecten beschikbaar moeten stellen, eventueel met een aanvulling voor de ‘gedelegeerde opdrachtgevers’.

Brochure

De BNA herinnert in zijn orgaan de leden nog eens aan de meldingsplicht van meervoudige opdrachten. Die worden maandelijks in een overzicht gepubliceerd. Een bestuurscommissie buigt zich over de voorwaarden en overlegt met leden als de voorwaarden niet overeenkomen met de regels van de bond. De meldingsplicht dienen architecten serieus te nemen omdat anders reactie van de BNA volgt. Deelname aan niet-goedgekeurde meervoudige opdrachten leiden tot een gesprek en in – enkele malen per jaar voorkomende – onoirbare situaties schroomt de bond niet het lid publiekelijk ter verantwoording te roepen, aldus het artikel in ‘BladNA’ van januari.

De BNA heeft een brochure ‘Een architect kiezen’ met bijlage de ‘regeling meervoudige opdrachten’ opgesteld. De uitgave is op aanvraag bij de BNA in Amsterdam beschikbaar voor opdrachtgevers.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels