nieuws

‘Geef natuur meer plaats in nieuwbouw’

bouwbreed

De natuur moet in nieuwe wijken beter tot haar recht komen. Het standaard patroon dat bomen worden geplant als een soort buffer tussen twee parkeerplaatsen, moet worden gewijzigd door in bouwplannen meer aandacht te besteden aan natuurlijke omstandigheden. Dit concludeert een werkgroep van het Nederlands Platform voor Stedelijke Ecologie (NPSE) te Den Haag.

De gemeente Utrecht onderzocht enkele jaren geleden de mogelijkheden om in het ‘groene’ Koningsweggebied, aan de oostelijke rand van de stad, een nieuwe wijk te bouwen. Nadat bleek dat in Vleuten-de Meern ruimte is om tot 2010 voldoende woningen te bouwen, werd afgezien van deze plannen. Niettemin besloot de werkgroep ‘Wijken voor de Natuur’ het vele vooronderzoek naar de oostelijke stadsrand te gebruiken bij het ontwerpen van vier voorbeelden van uitbreidingslocaties. In deze plannen neemt de natuur een centrale plaats in.

Dat de ontwerpen in ieder geval voorlopig niet zullen worden gerealiseerd vond de werkgroep niet belangrijk. “Door middel van de voorbeelduitwerkingen wil de werkgroep het clichematige beeld doorbreken dat een stadsecologische benadering van een woonwijk schijnt op te roepen”, aldus een toelichting van de ecologen.

Autovrijezone

Een ‘groene long’ en een recreatiegebied zijn de belangrijkste ingredienten van ‘Orgaville’, het ontwerp van architectenbureau Teun Verstand uit Utrecht. De ‘groene long’ is een onbebouwde, autovrijezone die vanuit elke woning is te bereiken.

“In dit gebied ke bijvoorbeeld fruitbomen geplant worden, moes- en heemtuinen aangelegd worden, of kinder speelplaatsen gesitueerd zijn”, aldus het architectenbureau. Noordelijk van de spoorlijn Utrecht-Amsterdam komt een bos dat dient als geluidsbuffer tegen het treinverkeer en als recreatiegebied. Dwars door de wijk loopt een hoofdweg, van waaraf de omliggende woningen zijn te bereiken.

De huizen die Teun Verstand ontwierp krijgen voor zover mogelijk een daktuin en ook worden op grote schaal vegetatiedaken toegepast. Parkeerplaatsen worden zo aangelegd dat auto’s geen gevaar vormen voor voetgangers.

Superblokken

In ‘De natuur centraal’, het ontwerp van Philip Raaymakers en Vera Geelen respectievelijk van Bureau de Groene Ruimte uit Wageningen en de Rijksplanologische Dienst, wordt het gebied zo weinig mogelijk toegankelijk voor auto’s. In dit plan krijgt het gebied vier wijken die zijn omgeven door een “blauwe, een groene en een gele infrastructuur.” Met andere woorden de buurten worden omsloten door water, bos en grasland.

Bart Hamelink van Sacon Stad en Landschap uit Zwolle streefde naar “een economisch verantwoord en realiseerbaar plan”. Hij bedacht een mogelijkheid om het deel van het gebied dat niet wordt doorsneden door spoorwegverbindingen te vergroten. Hiertoe moet de spoorlijn Utrecht-Arnhem worden verlegd en moet een groot station worden gebouwd aan de rand van het stadsdeel.

De rest van bebouwde deel van het Koningsweggebied kan daarna toegankelijk worden gemaakt voor voetgangers, fietsers en auto’s. De woningen wil Hamelink concentreren in “grote bouwblokken, superblokken, met een voelbaar verschil tussen openbare buitenkant en prive binnenkant.”

Verder ontwierp hij grote overdekte parkeerplaatsen. Door de woningen niet uit te smeren over het hele gebied, kan de natuur zich beter ontwikkelen, aldus Hamelink.

Torenflat

Ook Martin Dubbeling van BugelHajema Adviseurs uit Assen gaat uit van een grote veranderingen in het vervoer. Hij wil een dubbelstation bouwen aan het spoor tussen Utrecht en Arnhem. In de directe omgeving hiervan wil hij hoogbouw: een torenflat en stedelijke bouwblokken. “Hierdoor kan een groot deel van het studiegebied blijven zoals het nu is of voor natuurontwikkeling worden gebruikt”, aldus Dubbeling.

Het rapport ‘Wijken voor de natuur’ is te bestellen via de NPSE, telefoon 070 3469652. De organisatie publiceerde onlangs ook ‘Natuur als buur’ een methode voor natuurontwikkeling in steden. Hierin wordt behandeld hoe groenstructuurplannen zijn af te stemmen op het dierenleven.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels