nieuws

Open monumentendag: van prehistorie tot wederopbouw

bouwbreed Premium

De negende Open Monumentendag, komende zaterdag en in sommige plaatsen ook zondag, staat in het teken van archeologie en verdedigingswerken. Honderden monumenten die gewoonlijk gesloten zijn voor het publiek zijn te bezichtigen. In Den Haag staat de dag in het teken van het industrieel erfgoed, in Rotterdam van de wederopbouw. De provincie Utrecht organiseert natuurwandelingen langs negen forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De officiele opening van de dag is in Haarlem, waar alleen al zestig monumenten te bezichtigen zijn.

De Open Monumentendag trok vorig jaar 700.000 bezoekers. Het is zo’n succes dat een dergelijk evenement nu al in dertig Europese landen wordt georganiseerd. Het internationale karakter blijkt dit jaar ook uit een uitwisseling tussen Nederland en Vlaanderen: vanuit vijf steden brengen bussen belangstellenden naar ‘zustersteden’ over de grens. Komend weekend zullen in vrijwel alle gemeenten honderden monumenten open zijn, veelal rond de twee thema’s van dit jaar: archeologie en verdedigingswerken.

Een overzicht van alle activiteiten is te vinden in de Open Monumentenkrant, die op tal van punten verkrijgbaar is. De hier vermelde activiteiten zijn slechts een greep uit het totale aanbod.

Archeologie

Nederland telt een paar duizend archeologische monumenten. De stichting Open Monumentendag heeft daarover een naslagwerkje uitgegeven. Het geeft in veertig pagina’s een chronologisch overzicht, varierend van begraafplaatsen (hunebedden, grafheuvels, urnenvelden) tot wegtraces en resten van forten uit de Romeinse tijd. Daarbij wordt tegelijk verteld hoe deze artefacten tot stand kwamen.

Forten, bastions, linies

Eenzelfde uitgave is gemaakt over verdedigingswerken: stadsmuren, poorten, bastions, forten, waterlinies en kazematten. Beroemde vestingbouwers als de Vlaming Simon Stevin en de Hollander Van Coehoorn komen aan bod.

De provincie Utrecht heeft de Monumentendag gecombineerd met activiteiten in het kader van het Europees Natuurbeschermingsjaar. Negen forten en hun flora en fauna zijn te ontdekken in het “groene fortenweekend”. Deze forten maken deel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Deze is in de negentiende eeuw aangelegd om de stad Utrecht te beschermen, die buiten de oude linie uit de tachtigjarige oorlog lag.

Daad en werkkracht

Rotterdam grijpt de Open Monumentendag aan om aandacht te vragen voor de wederopbouw. Een periode die het aanzien van de stad bepaalde maar waarvan de gebouwen regelmatig ten prooi vallen aan sloop. De herhaling van de in de jaren vijftig populaire wederopbouwrondrit is de gelegenheid bij uitstek om de kwaliteit van de wederopbouw te (her)ontdekken. Ook diverse architectenbureaus die in die jaren actief waren houden open dag. Een boekje met vijf stadswandelingen toont de “daad en werkkracht” van die tijd.

Industrieel erfgoed

Bedrijvigheid is ook het thema in Den Haag en omliggende gemeentes: pakhuizen, drukkerijen, molens en stoomgemalen zijn te bezichtigen. In Loosduinen zullen veilingschuiten varen en de “blauwe tram” rijdt weer naar Leidschendam.

Spectaculair is de restauratie van de Eerste Kamer. Deze eerbiedwaardige ruimte zal voor het publiek worden opengesteld net als de Ridderzaal.

Verdere informatie

Inlichtingen over alle activiteiten zijn te verkrijgen bij de Stichting Open Monumentendag, St. Antoniebreestraat 69, 1011 HB Amsterdam; tel. 020-6277706; fax: 020-6242536. Gedetailleerde toegangstijden en adressen zijn plaatselijk bij VVV’s en gemeentelijke voorlichtingsdiensten beschikbaar.

Vereniging Open Monumenten

Een beter behoud en ruimere openstelling van het culturele erfgoed is het doel van de vereniging Open Monumenten. Die is opgericht naar aanleiding van het succes van de Open Monumentendag. De vereniging organiseert door het jaar heen excursies en andere activiteiten en geeft zes keer per jaar het tijdschrift “Open Monument” uit. Dat doet op kleurrijke wijze voor een breed publiek de achtergrond van monumenten en monumentenzorg uit de doeken.

Inl.: Vereniging Open Monumenten, Amsterdam; tel.: 020-4205557; fax: 020-6383027.

Reageer op dit artikel