nieuws

Plastic heeft zijn glans weer terug

bouwbreed Premium

Ooit geintroduceerd als vervanging voor duurdere materialen, heeft plastic een weliswaar onzichtbaardere, maar prominentere plaats in ons dagelijks bestaan weten in te nemen. Goedkoop, in de betekenis van ‘waardeloos’, is het al lang niet meer. Plastic heeft zich zelfs een weg naar het museum gebaand, waaruit mag worden opgemaakt dat hier sprake is van een – onverwachte – herwaardering.

Het Kruithuis, Stedelijk Museum voor Hedendaagse Kunst in ‘s-Hertogenbosch draagt met de tentoonstelling ‘It’s plastic’ bij aan deze revival. Hier liggen de eens met open armen ontvangen en later verguisde gebruiksvoorwerpen: gedateerd scheergerei, kannen, lichtschakelaars, camera’s tot aan modernere kledingstukken toe. Wie zich door de plastieken toegangsdeuren wringt krijgt ‘een demonstratie van de haast onuitputtelijke mogelijkheden in de toepassing van kunststof-materialen’.

Het in allerlei vormen te gieten materiaal was in de jaren vijftig vooral in de keuken te vinden maar zou al snel door zijn vele eigenschappen in de andere woonvertrekken doordringen. Naast het makkelijke onderhoud is plastic onder andere slijtvast, hittebestendig en isolerend. Onder de kleurrijke keukenaccessoires bevindt zich onder andere een picnic box, ontworpen door Sigvard Bernadotte, de broer van de Zweedse koning. Namen van bekende(re) ontwerpers ontbreken; het merendeel van de getoonde voorwerpen is afkomstig uit de research afdelingen van allerlei fabrieken.

Plastic, de verzamelnaam voor de inmiddels honderden soorten kunststof, kreeg in de loop der jaren het etiket goedkoop en milieubelastend opgeplakt, maar wist geleidelijk aan van deze reputatie af te komen. Aan de hand van een zwart-gele Volvo benzinetank wordt vermeld dat alleen al in de autobranche het vervangen van metalen door kunststof auto-onderdelen voor de Europese automobilist een jaarlijkse besparing van zes miljard liter kostbare brandstof oplevert.

Door zetmeel aan het materiaal toe te voegen dat verder door de insekten wordt verwerkt, is het materiaal zelfs biologisch afbreekbaar geworden. Een op een eierdoos lijkende bio-Pac 93 werd tijdens de Olympische Winterspelen in het Noorse Lillehammer geintroduceerd. De verzamelde over boord gegooide kunststof flessen die op het Zweedse eiland Gotland aanspoelden zijn een slechter voorbeeld.

Ook in en aan ons lichaam heeft kunststof in de loop der jaren -vaak onzichtbaar- terrein gewonnen; lenzen, kunstgebitten, heupen, zuurstofmaskers en hartkleppen om maar wat te noemen. De toepassingen zijn ongekend en met name de medische sector heeft er haar voordeel mee gedaan. Zeker in levensbedreigende situaties bewijst het gewillige materiaal zijn dienst; reflecterende verkeerskegels, hittebestendige pakken voor brandweerlieden, vacuum brancards die zich gedwee naar het ‘gebroken’ lichaam van het slachtoffer voegen.

De tentoonstelling werd samengesteld door het Kulturhuset in Stockholm en waaide via het Londense Designmuseum over naar Het Kruithuis in ‘s-Hertogenbosch. Wie een indruk wil krijgen van de uiteenlopende gedaanteverwisselingen die plastic heeft ondergaan spoede zich hierheen.

It’s plastic is nog t/m 3 september te zien in Het Kruithuis in ‘s-Hertogenbosch, Citadellaan 7. De Engels-Zweedse catalogus kost f. 39.

Reageer op dit artikel