nieuws

Gemeenten besteden volgens de richtlijnen te weinig Europees aan

bouwbreed Premium

Er zijn relatief maar weinig gemeenten in ons land die zich voor het verlenen van (bouw)opdrachten correct houden aan de Europese richtlijnen. Een onderzoek door de faculteit der Technische Bedrijfskunde van de Universiteit Twente bracht aan het licht dat slechts 20 tot 30 % van alle gemeentelijke aanbestedingen conform die richtlijnen verlopen.

Bij dit onderzoek in opdracht van het Weekblad Binnenlands Bestuur bleken de 220 aanbestedingen, die vorig jaar door 82 van de 636 Nederlandse gemeenten werden gehouden in 96 keer van de gevallen te gaan om het leveren van een dienst, 105 keer om leveringen en negentien keer om werken. Als er niet correct werd gehandeld, kwam dat omdat men zijn toevlucht nam tot partiele bestedingen, waarvan de afzonderlijke bedragen onder het betreffende richtbedrag lagen. Voor bouwwerken is dat bedrag de tegenwaarde van 5 miljoen ecu (ongeveer – 11,3 miljoen).

Soms ook lieten gemeenten de aanbesteding van een nieuw gebouw door een niet-overheidsinstelling uitvoeren, om vervolgens dat gebouw te huren.

Alle twintig gemeenten met meer dan 100.000 inwoners blijken Europees aan te besteden. Naar mate de gemeenten kleiner worden, daalt het percentage dat Europees aanbesteedt heel sterk.

Zo blijken niet meer dan veertien gemeenten van de 447 die niet meer dan 20.000 inwoners tellen, vorig jaar een keer Europees aanbesteed te hebben.

Wegenbouwers tegen

Overigens blijken niet alleen gemeenten niet altijd gecharmeerd van de plicht tot openbaar aanbesteden. In een recent uitgebrachte brochure ‘Aan de beste gegund’ breekt de Nederlandse Vereniging van Wegenbouwers een lans voor toepassing van een gedifferentieerd pakket van aanbestedingsmogelijkheden. In onze editie van 18 mei jl. hebben wij daarover uitvoerig bericht.

De NVWB is namelijk bang dat door het wegvallen van de mededingingsregels als gevolg van een verbod door de Europese Commissie bij de openbare aanbestedingen werk uitsluitend wordt gegund op basis van de laagste prijs. Door het werk te gunnen aan de laagste bieder, aldus de Nederlandse Vereniging van Wegenbouwers, wordt een systeem in stand gehouden, waarbij wantrouwen, gebrek aan innovatie en een veel lager kwaliteitsniveau dan nodig is, een rol spelen.

Gemeenten zien bij de verplichting tot en openbaar en Europees aanbesteden ook de mogelijkheid voor het ‘OPH-mechanisme’ te niet gaan. Die term wordt volgens Binnenlands Bestuur gehanteerd door de Vereniging Stadswerk, waarin o.a. de hoofden van de gemeentelijke technische diensten zich hebben verenigd.

Lokmiddel

Bij OPH (Over het Po Heen)-mechanisme gebruiken gemeentelijke opdrachtgevers toekomstig werk als lokmiddel. Er worden vooraf een aantal aannemers geselecteerd, onder wie bij een onderhandse besteding werk wordt gegund. Alleen de aannemer die goed werk aflevert, komt in aanmerking voor een uitnodiging voor een volgende aanbesteding of krijgt zo nu en dan direct een vervolgopdracht gegund.

Bij een dergelijke aanpak houdt de gemeente niet alleen de prijs goed in de gaten, maar is men ook verzekerd van kwaliteitswerk omdat aannemers in de gunst willen blijven.

Het Tweede Kamerlid R. van der Ploeg (PvdA) heeft in de uitkomsten van het onderzoek aanleiding gezien vragen te gaan stellen aan minister Wijers van economische zaken. In een tijd van meer marktwerking, zullen ook gemeenten zich moeten houden aan de Europese richtlijnen op het punt van aanbestedingen.

Volgens ing. J.J. Vreugdenhil, coordinator sectie bouwvoorschriften van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, zou het in dit onderzoek vooral zijn gegaan om het nalaten door gemeenten van het op Europese manier vragen van diensten en leveringen. De Europese richtlijn voor(bouw)werken wordt volgens hem door gemeenten wel serieus nageleefd.

Een mogelijke verklaring in het verschil in toepassing van de Europese regels kan wellicht gevonden worden in het feit dat die voor leveringen en diensten pas sinds medio 1993 van kracht zijn geworden, terwijl die voor bouwwerken al veel langer gelden.

Reageer op dit artikel