nieuws

Strijd om miljarden losgebarsten

bouwbreed Premium

Op Prinsjesdag moeten de maatregelen in de Miljoenennota 1996 staan. Dan wordt duidelijk hoe het bedrijfsleven ongeveer – 5 miljard aan lastenverlichting ontvangt. De miljarden moeten Nederlandse bedrijven concurrerender maken.

Het lijkt eenvoudig. Het kabinet bereidt maatregelen voor (in het regeerakkoord zijn al keuzes gemaakt). Minister Melkert sluit voor de zomer een prachtig sociaal pact met werkgevers en werknemers (werk, werk, werk). De koningin meldt de miljardeninjectie in haar Troonrede.

Een dag later al trekken topverkopers van de bedrijven de wereld in om vliegtuigen en baggerpoen goedkoper aan de man te brengen. In de directiekantoren becijferen de raden van bestuur alvast hoeveel extra personeel ze in dienst gaan nemen.

Was het maar zo eenvoudig! In het regeerakkoord staat dat de lastenverlichting voor 1996 bij voorkeur vorm moet krijgen in een verlaging van de overhevelingstoeslag (oht). Alle bedrijven profiteren van zo’n verlaging. Bovendien is het goed voor de werkgelegenheid, zo meent het kabinet.

Afgelopen weekeinde meldde het Centraal Planbureau echter dat zo’n algemene lastenverlichting via een lagere oht niet genoeg werk oplevert. De PvdA-kopstukken Melkert (minister van Sociale Zaken), Wallage (fractieleider) en Rottenberg (partijvoorzitter) lieten onmiddellijk weten dat wat hen betreft de lastenverlichting “gerichter” moet worden ingezet, bij voorkeur in de richting van het midden- en kleinbedrijf.

Melkert herhaalde nog eens dat de lastenverlichting niet terecht mag komen bij bedrijven die het niet nodig hebben. Hij doelde daarmee vooral op de grote ondernemingen, die weliswaar torenhoge winsten bekendmaken maar het aantal banen niet uitbreiden of zelfs verder verkleinen. Uitvoering van het regeerakkoord zou maar 103.000 extra banen opleveren.

Onderkant

De bewindsman werkt al een tijdje aan een andere vorm van lastenverlichting, die is gericht op de onderkant van de arbeidsmarkt, rond het minimumloon. Een minimumloner ‘kost’ een werkgever nu f. 34.000. Melkert wil daar f. 6000 van afhalen. Deze subsidiering van langdurig werklozen heeft in dit stadium ook de voorkeur van het Planbureau.

In het kabinet ligt een forse discussie in het verschiet. Rottenberg sprak van een “grote ideologische tegenstelling”. VVD-kamerlid De Korte houdt vooralsnog vast aan de afspraak in het regeerakkoord. Op langere termijn levert een lagere overhevelingstoeslag meer werk op, zei hij. Ook het Planbureau vindt overigens dat algemene lastenverlichting nodig blijft. En D66-er Bakker koos zondag voor de oplossing die het meeste werk oplevert.

Interessant in dat verband is wat minister Wijers van Economische Zaken onlangs antwoordde op vragen over verdere steun aan Fokker. Wijers vond dat elke gulden steun aan grote bedrijven moet worden afgezet tegen wat die gulden oplevert als kleine of startende ondernemers hem zouden krijgen.

Werkgevers verdeeld

Op de burelen van MKB Nederland in Delft ging maandag na lezing van de Planbureaucijfers de vlag in top. De steun uit PvdA-hoek was eindelijk de bevestiging van wat voorzitter Kamminga al jaren roept.

“Het midden- en kleinbedrijf is de banenmotor van ons land.” De banengroei komt niet van de multinationals, maar van de kleintjes en de starters. Geef die geld en het wordt nog beter.

Kamminga vindt voorzitter Rinnooy Kan van VNO-NCW op zijn weg. “Grote exporterende ondernemingen moeten via lagere loonkosten een betere concurrentiepositie krijgen en juist daarom is een algemene lastenverlichting nodig”, zo stelde deze. Door de “trek in de schoorsteen” komen er dan vanzelf banen aan de onderkant van de arbeidsmarkt bij.

VNO-NCW Nederland heeft nog een ander bezwaar tegen Melkerts plan voor lagere loonkosten op minimumniveau. Ze vreest dat het onvoldoende zal helpen omdat veel van de vermoede nieuwe werkgelegenheid dan nog steeds duurder is dan zwart werk.

Verkiezingsnederlaag

De ideologische scheidslijn loopt dwars door de partijen heen. De PvdA heeft er sinds woensdag alle reden toe om zich nog meer in te zetten op werk en gelijkwaardige inkomensontwikkeling. De verkiezingsnederlaag dwingt de partij het sociale gezicht op te poetsen. Aan de andere kant staat de VVD vooralsnog volledig achter het regeerakkoord, zonder aan te geven hoe de koopkracht eventueel kan worden gerepareerd.

Op wat er nog over is van het “maatschappelijk middenveld” staan de verdeelde werkgevers tegenover de vakbeweging. FNV-voorzitter Stekelenburg en de bij hem aangesloten bonden -die via de cao-onderhandelingen vechten voor meer werkgelegenheid- zullen de PvdA houden aan meer werk en een evenwichtige inkomensontwikkeling.

*) Roelf van der Kooij is verslaggever van het ANP.

Reageer op dit artikel