nieuws

Nieuw overzicht Karl Friedrich Schinkel

bouwbreed Premium

De Duitse architect Karl Friedrich Schinkel behoort tot de belangrijkste architecten van de negentiende eeuw; hij leefde van 1781 tot 1841. Een nieuw boek belicht zijn werk, met daartussen nu ook recente gerestaureerde gebouwen.

Tot de bekendste werken van de Pruisische bouwmeester behoren het Altes Museum en Schauspielhaus in Berlijn, de stad waarvoor hij ook enkele kerkontwerpen maakte.

Een ander hoofdwerk was de Bau-Akademie in het oude centrum van Berlijn, waarvan de restanten onder het DDR-bewind niet zijn gerestaureerd maar afgebroken. Het in baksteen opgetrokken gebouw, waarin uiteenlopende vormen van toegepaste beeldende kunst in keramiek waren opgenomen, wordt in de naaste toekomst waarschijnlijk alsnog op de oorspronkelijke plaats gereconstrueerd. De Duitse monumentenzorg heeft daar weinig problemen mee, hoewel het Europese Charter van Venetie zo’n volledige reconstructie verbiedt, omdat het als geschiedvervalsend wordt gezien. Maar de oosterburen reconstrueren complete gebouwen die tientallen jaren zijn verdwenen, en vullen gebouwen als de Rijksdag of een museum in Kassel het liefste aan met monumentale koepels, desnoods op royale tamboers. De volledige reconstructie van de Bau-Akademie illustreert in ieder geval het belang van Schinkel als bouwmeester. Hij ontwierp, evenals veel tijdgenoten, in neo-Griekse trant toen veel documentatie en reconstructies op papier door opmetingen en publikatie daarvan wereldwijd beschikbaar kwamen.

In 1981 vormde de tweehonderdste geboortedag aanleiding tot spectaculaire herdenkingen. West-Berlijn liep daarin toen voorop, hoewel vrijwel al het belangrijke werk in het toenmalige Oostelijke deel stond, deels gerestaureerd en gereconstrueerd onder de vlag van de DDR. Het Altes Museum in het oude centrum is er een voorbeeld van, waarbij binnen het kasko spectaculaire reeksen kolommen weggelaten werden, met toepassing van een betonconstructie die een multifunctioneler gebruik van de ruimte mogelijk maakte. De schouwburg werd gerestaureerd en tot concertzaal getransformeerd.

In 1981 verscheen een grote vloedgolf in de literatuur over Schinkel, waaraan veel wetenschappelijk onderzoek ten grondslag lag. De restanten daarvan liggen nu nog in de ramsj, terwijl elders een nieuwe lichting boeken verschijnen.

Het oeuvre van K.F. Schinkel is belangrijk genoeg voor hernieuwde documentatie, waarin tevens gegevens die bij restauraties en dergelijke beschikbaar kwamen, zijn verwerkt. Het fotograferen in kleur, maar ook het samenvoegen van tot voor enkele jaren gescheiden onderdelen van de markante tekeningen van de architect, maken het mogelijk om tot verrassende uitgaven te komen.

Het onderhavige boek is door architectuurhistoricus Barry Bergdoll voor een breed publiek geschreven. Hij verzekerde zich van de medewerking van de Oostenrijkse fotograaf Erich Lessing, die zijn vak in Wenen doceert en verschillende fotoboeken op zijn naam heeft staan.

Zo ontstond een nieuw overzichtelijk boek, waarvan de interessante tekst is geillustreerd met getekende en gefotografeerde archivalia, aangevuld met de nu speciaal hiervoor genomen kleurenfoto’s.

Barry Bergdoll: ‘Karl Friedrich Schinkel – ein Architekt fur Pruibetaen’. Uitgave: Klinkhardt en Bierman, Munchen 1994. Formaat: 23 x 30,5 cm, 240 blz. ISBN:

3 7814 0369 6. Prijs: (gebonden) DM 98.

Het Altes Museum op het Museum-Insel in het Berlijnse Mitte van architect K.F. Schinkel.

Reageer op dit artikel