nieuws

Kozijnen te bestellen bij gevangenis in Almelo

bouwbreed Premium

Minister W. Sorgdrager van Justitie opent vandaag de nieuwe penitentiaire inrichting te Almelo. De gevangenis is na Middelburg als tweede in Nederland voorzien van een timmerwerkplaats en enkele andere arbeidslokalen. Aannemers ke voor een kozijn binnenkort ook terecht bij gevangenis ‘De Karelskamp’ te Almelo.

De werkplaats is het gevolg van een nieuw beleid van justitie. In haar toespraak wijst de minister nog eens op het belang van “werkzame detentie”. Met hun arbeid leveren de gedetineerden een bijdrage aan de kosten van hun bewaring.

Behalve kozijnen worden in de timmerwerkplaats ook meubels gemaakt. Orders ke geplaatst worden bij de afdeling Vakarbeid, die beschikt over een compleet ingerichte werkplaats met machines voor houtbewerking. Daarnaast zijn er ook een naai-atelier en een werkplaats voor de assemblage van armaturen.

De naam van de gevangenis was bijna ‘Werklust’ of ‘Het Paradijs’ geweest. Samen met ‘De Karelskamp’ zijn dat de namen van de boerderijen, die vroeger in de omgeving hebben gestaan. Om voor de hand liggende redenen is het ‘De Karelskamp’ geworden. In een muur van de gevangenis is een afgietsel opgenomen van een originele gevelsteen met die naam.

Luizenplaag

Na Middelburg is Almelo de tweede penitentiaire inrichting met interne werkplaatsen voor gedetineerden. Maar in haar toespraak wijst minister Sorgdrager niet alleen op het belang hiervan. De nieuwe gevangenis te Almelo brengt ook een uitbreiding van het aantal cellen en van het personeel met zich mee, en past daarmee in het beleid.

De directe aanleiding tot de bouw was echter, dat de oude gevangenis uit 1926 nodig aan vervanging toe was. De toestand daar was zo slecht, dat maandag nog drie gedetineerden tijdelijk werden vrijgelaten, omdat er in hun cellen een hardnekkige luizenplaag heerste. Zij moeten binnenkort in de nieuwe gevangenis hun tijd volmaken.

De plattegrond van het nieuwe Huis van Bewaring heeft de vorm van een kruis, met twee lange poten met elk 48 cellen en twee korte met elk 24 cellen, in totaal goed voor 144 gedetineerden. De cellen liggen op de derde en vierde verdieping.

Uitbreiding

Nog tijdens de bouw, die toch al krap gepland was, werd bekend dat de gevangenis te Almelo ook moest voorzien in werkplaatsen. Een deel daarvan kon in het ontworpen gebouw ondergebracht worden, maar voor de timmerwerkplaats was een uitbreiding nodig. Die is in een U-vorm rond een lange poot gebouwd.

Een deel van de buitenruimte binnen de gevangenismuren is daaraan opgeofferd. Het is een nauwelijks vormgegeven lelijke ‘puist’ geworden, die echter door het gebrek aan vormgeving de architectuur ook weer niet al te erg verstoort.

De gevangenis is als geheel gebouwd voor de ‘zwaarste’ categorie gedetineerden, maar is zowel bedoeld voor hen die een boete weigeren te betalen, als voor gedetineerden die verdacht worden van een zwaar misdrijf.

Tijdens de bouw moest er veel aandacht besteed worden aan de installaties. Dat legde een zware wissel op de coordinatie in het bouwteam. “Aannemers verkijken zich wel eens op het bouwen van een bajes”, aldus de coordinator van opdrachtgeverszijde. “Het stelt andere eisen dan het uitvoeren van een gewoon utiliteitsgebouw.”

Zand-cement

‘De Karelskamp’ is grotendeels gebouwd van prefab betonnen elementen, met breedplaatvloeren en stalen daken. Er is veel MBI-betonsteen en kalkzandsteen in verwerkt. Er is afgezien van anhydriet vloeren, niet alleen vanwege de kosten, maar ook vanwege de door het vloerenbedrijf verwachte problemen. Gietvloeren van cement vielen af vanwege de prijs, hoewel ze technisch zeer goed zijn, aldus een woordvoerder van Ekkel Kunststof BV te Deventer. Het hele gebouw is voorzien van zand-cement vloeren, ondanks de arbeidstechnische bezwaren. Ekkel Kunststof heeft alle vloeren voorzien van een 2 mm dikke toplaag van zelfvloeiende oplosmiddelvrije epoxypolyurethaan. Het materiaal daarvoor, Nitoflor SL2000 EPU, is geleverd door Fosroc BV te Velsen-Noord.

Totaal is 7840 m2 kunststof dekvloer gelegd, overwegend grijs en leverkleurig. Sommige delen van de vloer zijn mat, andere ingestrooid. Alleen in de isoleercellen is een blauwe troffelvloer aangebracht.

Glazen bouwstenen

De penitentiaire inrichting is gebouwd naar een ontwerp van projectarchitect R. van der Horst, van architectenbureau Van Meer en Putter te Amsterdam. Wellicht omdat een gevangenis de associatie oproept met opsluiting, heeft de ontwerper hier en daar glazen bouwstenen verwerkt. Het zijn vierkante stenen, in de trappehuizen opgenomen in ronde gaten.

Elders, in de muren rond de gevangenis ter weerszijden van de poort, zijn ook gaten opgenomen. Het zijn ronde gaten met in roestvaststalen kokers gevat helder glas. Aan de buitenzijde is het glas bol, zodat wie er van binnenuit doorheen kijkt, een omgekeerd en vertekend beeld van de buitenwereld krijgt. Waarschijnlijk gaat het hier in combinatie met de kleur van delen van de muur en een hoeveelheid roestvaststalen strips om kunst. Het is jammer dat de kunst niet gebruikt is op een manier, waaraan de gedetineerden en het personeel mogelijk meer plezier zouden ke hebben.

Statische post

‘De Karelskamp’ is gebouwd door Thomasson Dura BV te Hengelo, in opdracht van de Rijksgebouwendienst. Het gebouw heeft f. 23 miljoen gekost. De kruisvormige plattegrond is gekozen om de veiligheid van het personeel te vergroten en de kosten per cel te verlagen. In het centrum is een zogenaamde ‘statische post’ van spiegelend glas. De gedetineerden ke daar niet naar binnen kijken, maar van binnenuit heeft het personeel voortdurend zicht op de vier hallen met cellen.

Bouwtijd extreem kort

De bouw van de gevangenis is begonnen op 13 september 1993 en het werk is opgeleverd op 16 december 1994. De bouwtijd was dus extreem kort, wat mogelijk was door een goede samenwerking tussen de bouwpartners.

Na de openingshandeling door minister Sorgdrager zal het gebouw in de komende zes weken volstromen met gedetineerden. Eerst zijn de bewoners van het oude Huis van Bewaring aan de beurt, later volgen gedetineerden van elders. Het zal niet lang duren voordat de 144 cellen in gebruik zijn.

De timmerwerkplaats van de gevangenis te Almelo is uitgerust met moderne machines voor houtbewerking.

Het aanbrengen van de roestvaststalen kokers met glas in de buitenmuur van de gevangenis.

Reageer op dit artikel